Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Waarom Aung San Suu Kyi blijft zwijgen

Democratie

Ate Hoekstra

Moslims op Java demonstreren tegen de onderdrukking van de Rohingya in Burma. © AFP

Duizenden Rohingya ontvluchten als opgejaagd wild het land, maar Aung San Suu Kyi blijft stil. Wat is er aan de hand?

"Laat me u hiervan verzekeren, ik ben geen heilige." Met die woorden probeerde Aung San Suu Kyi haar publiek in Australië er vier jaar geleden van te overtuigen dat zij in de eerste plaats een politicus is en niet een mensenrechtenactivist.

Lees verder na de advertentie

Nu de crisis met de Rohingya moslims escaleert en in krap twee weken al honderden levens heeft geëist, zijn alle ogen op Suu Kyi gericht. Zij is sinds begin 2016 de politieke leider van Burma. Maar 'De Dame' is stil over het lot van de Rohingya en het brute geweld in Rakhine, de Burmese deelstaat waar meer dan een miljoen Rohingya's wonen.

Zelfs medewinnaars van de Nobelprijs keren zich nu tegen haar

© AFP

Veel critici zien haar stilte als goedkeuring van het geweld tegen de Rohingya, een onderdrukte moslimminderheid. Veel Burmezen vinden dat zij niet in het land thuishoren. Suu Kyi won in 1991 de Nobelprijs voor de Vrede voor haar verzet tegen Burma's militaire junta. Maar zelfs medewinnaars van de Nobelprijs keren zich nu tegen haar. Eind vorig jaar bekritiseerden zij haar openlijk omdat ze er niet in slaagt de Rohingya te beschermen. Gisteren verklaarde Nobelprijswinnares Malala Yousafzai op Twitter dat de wereld wacht op actie.

De macht van de Burmese leidster is echter beperkt. Het leger, dat Burma decennialang als een dictatuur bestuurde, heeft grondwettelijk vastgelegd dat het alle controle houdt over de ministeries van defensie, binnenlandse zaken en grenszaken. Het ontbreekt Suu Kyi dus aan de politieke macht om militaire acties te stoppen.

Nationalisme

Naast het leger spelen ook nationalistische boeddhisten een grote rol in de Burmese politiek. Extremistische monniken voeren een haatcampagne tegen de Rohingya en verklaren in interviews en tijdens demonstraties geregeld dat ze alle Rohingya het land uit willen hebben, uit angst dat ze Burma willen islamiseren. De extremisten vinden brede steun onder boeddhisten, verreweg de grootste religieuze groep van het land.

Sommigen vermoeden zelfs openlijk dat ook Suu Kyi, lange tijd een icoon voor mensenrechten, weinig sympathie voelt voor moslims. Dat heeft ze mede aan zichzelf te wijten.

Tijdens de verkiezingen van twee jaar geleden ontstond ophef toen bleek dat haar partij voor het eerst in tientallen jaren geen moslimkandidaat had. En na afloop van een interview met de BBC beklaagde ze zich er naar verluidt over dat de journaliste een moslim was. Publiekelijk laat Suu Kyi zich bovendien maar zelden uit over het lot van de Rohingya.

Ze moet eerst het vertrouwen van de generaals winnen. En dat kost nu eenmaal tijd.

Adviseur U Aye Lwin

Die houding heeft ze zich volgens biograaf Peter Popham, die twee boeken schreef over Suu Kyi, vermoedelijk aangemeten om politiek lastige situaties te voorkomen. Een openlijke steun aan de Rohingya zou kunnen resulteren in persoonlijke aanvallen vanuit het leger en vanuit nationalistische boeddhisten. Twee politiek machtige groepen, aldus Popham.

Achter de schermen zet 'De Dame' zich wel degelijk in om de Rohingya-crisis op te lossen, zegt U Aye Lwin, een islamitische Burmees die betrokken is bij de Rakhine Commission, een commissie die de overheid adviseert over het oplossen van het Rohingya-conflict. "We mogen geen wonderen van haar verwachten, maar ik zie met eigen ogen dat zij achter de schermen iedereen spreekt in een poging dit op te lossen."

Volgens Aye Lwin heeft Suu Kyi meer tijd nodig. "Ze probeert bruggen te bouwen met het leger, maar om dat te doen moet ze eerst het vertrouwen van de generaals winnen. En dat kost nu eenmaal tijd."

Druk op Burma neemt toe

Vooral in islamitische landen groeit de woede over de onderdrukking van de Rohingya in Burma. In Indonesië en Tsjetsjenië gingen gisteren duizenden moslims de straat op om te protesteren tegen de vervolging van de islamitische Rohingya. Bij de Burmese ambassade in de Indonesische hoofdstad Jakarta verscheurden betogers foto's van de Burmese leider Aung San Suu Kyi.

De Indonesische buitenlandminister Retno Marsudi reisde naar Burma om de verslechterende situatie te bespreken met Suu Kyi. Marsudi zei na afloop dat het geweld tegen de Rohingya moet stoppen en dat Indonesië en andere landen moeten worden toegelaten om hulp te verlenen. De Turkse president Recep Tayyip Erdogan beschuldigde de Burmese regering van 'genocide.'

In het overwegend boeddhistische Burma woonden tot voor kort ruim een miljoen Rohingya, een onderdrukte moslimminderheid. Het huidige geweld begon toen Rohingya-rebellen in de westelijke deelstaat Rakhine, waar veel Rohingya wonen, onlangs politieposten aanvielen. Het Burmese regeringsleger begon daarop een 'zuiveringsactie', waarbij huizen werden platgebrand en honderden doden vielen. Zo'n 87.000 Rohingya zijn inmiddels naar buurland Bangladesh gevlucht.

Ook gisteren was er weer geweld in Rakhine. Journalisten in Bangladesh hoorden vanaf de andere kant van de grens ontploffingen en geweervuur. Ook zagen ze boven Burmese dorpen rook opstijgen.

Lees ook:

Geweld in Burma escaleert: honderden doden

Aung San Suu Kyi moet ingrijpen voor de Rohingya's (commentaar)

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
Zelfs medewinnaars van de Nobelprijs keren zich nu tegen haar

Ze moet eerst het vertrouwen van de generaals winnen. En dat kost nu eenmaal tijd.

Adviseur U Aye Lwin