Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Van de lijstduwer kun je van alles vinden, maar aan het pluche kleven ze niet

Democratie

Romana Abels en Nicole Besselink en Bart Zuidervaart

PVV-partijleider Geert Wilders en Henk Bres. © anp
Plein 2

Twee weken geleden legden we op deze plek het fenomeen lijstduwer onder een vergrootglas. U weet wel, mensen die onderaan een kandidatenlijst voor de gemeenteraadsverkiezingen staan, maar als het er op aankomt weigeren plaats te nemen in de raad. Het blijkt een uitdijend modeverschijnsel.

Sharon Dijksma is lijstduwer voor de PvdA in Enschede. Pieter Omtzigt is dat namens het CDA in diezelfde gemeente. Melanie Schultz duwt de VVD-lijst in Leiden, Hugo de Jonge de CDA-lijst in Rotterdam. Al krijgen ze straks 20.000 voorkeursstemmen, raadslid zullen ze niet worden.

Lees verder na de advertentie

Bekende Nederlanders op de kieslijsten fungeren als reclamezuil voor hun partij, meer niet. U zult ze wellicht een enkele keer op de markt treffen of in de winkelstraat, met een stapeltje flyers in de hand. Hoewel. In Den Haag heeft de politieke partij Groep de Mos Raymond van Barneveld weten te strikken als lijstduwer. Op de vraag van 'Omroep West' of hij al actief is voor zijn partij, antwoordde de dartkoning: "Nee, ik hou het voorlopig even rustig. Ik heb het erg druk."

'Als je gekozen bent, ben je gekozen'

Je kunt het politieke partijen nauwelijks kwalijk nemen. Sommige namen werken als een magneet op de kiezer. Job Cohen duwde in 2015 de PvdA-lijst voor de waterschapsverkiezingen. Liefst 6327 stemmen kreeg de oud-burgemeester, vermoedelijk deels te danken aan een oproep van Geenstijl om hem te steunen: 'Kies voor nummer twintig, dé expert in polderen!'

Cohen weigerde zijn zetel. Dat was geen verrassing, ware het niet dat hij in 2006, toen hij zich nog burgemeester van Amsterdam mocht noemen, werd geconfronteerd met twee bekende lijstduwers: Frits Bolkestein en Marijke Vos. Beiden kregen genoeg voorkeursstemmen voor een zetel, beiden bedankten voor de eer. Cohen zei destijds dat hij de twee in de Stopera verwachtte: "Als je gekozen bent, ben je gekozen."

Ik had het niet moeten doen. Dit is natuurlijk zo inconsequent als wat

Job Cohen, PvdA

Op Radio 1 kwam Cohen vorige week terug op de kwestie. In het licht van zijn uitlatingen over Bolkestein en Vos was zijn lijstduwerschap voor de waterschappen onverstandig. "Ik had het niet moeten doen. Dit is natuurlijk zo inconsequent als wat."

In de vorige rubriek over lijstduwers noemden we ook positieve uitzonderingen: good old Hannie van Leeuwen en Feyenoorder Peter Houtman. Zij waren wel bereid de raad in te gaan. We kunnen daar inmiddels Henk Bres aan toevoegen. De ras-Hagenees duwt de lokale PVV-afdeling. Bres is vooral bekend van tv-programma 'Het Lagerhuis', waarin hij op onnavolgbare wijze de stem van de gewone Nederlander verkondigde. Zijn strafblad is langer dan het verkiezingsprogramma van de PVV. Maar, vertelde hij onlangs op 'Radio West', die zaken zijn allemaal verjaard. "Ik heb de laatste jaren netjes geleefd."

In ieder geval was het voor de Partij voor de Vrijheid geen beletsel hem op de lijst te zetten. Dat hij vorig jaar op Twitter repte over 'fucking cancer muslims' evenmin. Bres over zijn politieke avontuur: "Als ik het doe, ga ik er ook goed voor. Ik heb genoeg aan de zijlijn staan schreeuwen."

ADO ziet het niet zitten

In die eerdere Plein 2 schreven we over Tom Beugelsdijk, rots in de branding van de verdediging van ADO Den Haag. Groep de Mos hengelde hem binnen als lijstduwer. Helaas voor die partij, er kan een streep door. Officieel is het verhaal dat de voetballer het zelf te druk vond worden. Maar eigenlijk zag de club het niet zitten. Beugelsdijk moet ballen tegenhouden, geen folders uitdelen.

Ja, voetballers mogen inderdaad niet met een 'Free Tibet'-shirt over het veld rennen, maar de Fifa bedoelt niet dat een club het passief kiesrecht van een voetballer kan afpakken

ADO schermde zelfs met de ethische code van de Fifa, waaruit zou blijken dat spelers zich verre van politieke activiteiten moeten houden. Ja, voetballers mogen inderdaad niet met een 'Free Tibet'-shirt over het veld rennen, maar de Fifa bedoelt niet dat een club het passief kiesrecht van een voetballer kan afpakken.

Beugelsdijk laat het erbij. Ter geruststelling zegt zijn trainer Alfons Groenendijk: "Ik denk niet dat er een groot politicus aan Tom Beugelsdijk verloren gaat." parlement@trouw.nl

Populairste lijstduwers bij de laatste Kamerverkiezingen:

1.Georgina Verbaan (Partij voor de Dieren, 2848 stemmen)
2.Maarten van der Weijden (VVD, 2217)
3.Orlando Bottenbley (ChristenUnie, 1813)

In Plein 2 beschrijft de parlementaire redactie van Trouw de belangrijke en minder belangrijke bijzaken in politiek Den Haag. 

Deel dit artikel

Ik had het niet moeten doen. Dit is natuurlijk zo inconsequent als wat

Job Cohen, PvdA

Ja, voetballers mogen inderdaad niet met een 'Free Tibet'-shirt over het veld rennen, maar de Fifa bedoelt niet dat een club het passief kiesrecht van een voetballer kan afpakken