Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Twee keer sorry, en de campagne kan van start

Democratie

Lex Oomkes

Premier Rutte, hier op archiefbeeld. Hij wil door als premier. © anp
Analyse

Er is een opvallende parallel in de uitspraken van VVD-leider Mark Rutte en PvdA'er Diederik Samsom dit weekeinde. Beiden hebben spijt. Beiden zien deze knieval als manier om zich opnieuw als lijsttrekker bij de komende Tweede Kamerverkiezingen te presenteren.

Rutte, die daarover vier jaar lang zijn mond hield, heeft nu spijt van zijn verkiezingsbeloften in 2012. "Duizend euro voor werkend Nederland, niet morrelen aan de hypotheekrenteaftrek en geen geld meer naar de Grieken. Laat ik daar volstrekt helder over zijn: ik zeg daar sorry voor", zei de bewindsman zaterdag in een interview met De Telegraaf.

Spijt heeft Rutte niet van het feit dat die beloften niet zijn waargemaakt, maar van de door hem gewekte illusie dat ze ongeacht de politieke en economische werkelijkheid te realiseren zouden zijn. Dat herhaalde hij zaterdag nog eens toen hij op zijn favoriete terras in de Haagse binnenstad kiezers te woord stond.

Diederik Samsom op zijn beurt heeft spijt van het feit dat hij na de formatie van 2012 te hard van stapel liep en de fractie, die nogal wat politiek onervaren leden bevatte, niet meenam in zijn handelen. "Ik had Kamerleden meer moeten coachen. Uit de fractie is niet gehaald wat erin zat. Ik heb de couveusebaby verwaarloosd", aldus Samsom zaterdag in NRC Handelsblad. Hij was er vooral op gebrand het kabinet-Rutte II tot een succes te maken, waardoor zijn aandacht voor andere aspecten van het partijleiderschap in het gedrang kwam.

De twee voorlieden van de coalitie hebben spijt, maar niet van het feit dat ze de samenwerking tussen VVD en PvdA zijn aangegaan.

Nu Rutte de knoop heeft doorgehakt en zich opnieuw kandidaat stelt voor het lijsttrekkerschap van zijn partij, is het wachten op Samsom. Niet dat er iemand is die twijfelt aan zijn beslissing om door te willen gaan als partijleider, naar officieel wacht Samsom met de mededeling tot na Prinsjesdag.

Lees verder na de advertentie
Diederik Samsom zei ook sorry, maar dan tegen zijn achterban. © anp

Voor zowel Rutte als Samsom is een nieuw lijsttrekkerschap een onzekere stap. Voor wat het waard is: volgens een peiling van Maurice de Hond van gisteren wil niet meer dan 30 procent van de Nederlanders Rutte opnieuw als premier. Favoriet onder de ondervraagden als de nieuwe minister-president is Ahmed Aboutaleb, de burgemeester van Rotterdam. Vooralsnog wil Aboutaleb echter niet op de lijst voor de PvdA. Pas als Samsom plaatsmaakt, wil hij erover denken.

Populair is Rutte niet, terwijl Samsom zo'n beetje verantwoordelijk wordt gehouden voor alles wat fout gaat in Nederland. Velen zouden in deze situatie graag via de zijuitgang de politiek verlaten.

Dat Rutte en Samsom dat niet doen, is vanuit democratisch oogpunt zo gek nog niet. De campagne kan zo in ieder geval voor een deel gebruikt worden om het gevoerde beleid en de gemaakte keuzes te verantwoorden. Zouden beiden wel via de zijuitgang vertrekken, dan zouden protest- en one-issue-partijen als de PVV van Geert Wilders en 50Plus van Henk Krol het wel erg gemakkelijk krijgen.

Nu krijgen Rutte en Samsom de kans sceptici te overtuigen en, mocht dat niet lukken, dan is het uiteindelijk ook duidelijk en eindigt hun politieke loopbaan in maart volgend jaar in een smadelijke nederlaag. Er wordt veel afgeklaagd dat het Nederlandse stelsel de kiezer te weinig directe invloed geeft in Den Haag. Veel directer dan bij de komende verkiezingen kan het niet.

Te meer ook daar Rutte zich steeds harder en afwijzender opstelt tegen de PVV. Tot zaterdag hield hij vol dat samenwerking mogelijk was als Wilders zijn 'minder Marokkanen'-uitspraak terug zou nemen. Zaterdag was Rutte stelliger. De campagne, die eigenlijk dit weekend voor geopend verklaard is, wordt een strijd tussen Wilders en de rest.

Populair is Rutte niet, terwijl Samsom zo¿n beetje ver­ant­woor­de­lijk wordt gehouden voor alles wat fout gaat in Nederland

Deel dit artikel

Populair is Rutte niet, terwijl Samsom zo¿n beetje ver­ant­woor­de­lijk wordt gehouden voor alles wat fout gaat in Nederland