Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Trumps tweede man maakt zich op voor een heilige oorlog

Democratie

Robin de Wever

Steve Bannon © anp
Trumpfluisteraar

Hij wordt wel de 'Trumpfluisteraar' genoemd. Niemand drukt zo'n grote stempel op het handelen van de nieuwe Amerikaanse president als Steve Bannon. Waar is de voormalig eigenaar van de wit-nationalistische site Breitbart precies op uit? Op een botsing der beschavingen, zo blijkt uit een toespraak die hij drie jaar geleden gaf in het Vaticaan.

De chaotische en plotseling afgekondigde immigratiestop, de duistere inauguratietoespraak, het demoniseren van iedereen die niet volledig loyaal is: typisch Steve Bannon, klinkt het in Washington. De voormalig Goldman Sachs-bankier en Hollywoodproducer is een meester in het zorgvuldig orkestreren van chaos.

Wil president Trump de grenzen sluiten voor vluchtelingen en bewoners van een aantal moslimlanden, dan weet de 63-jarige adviseur uit Virginia wel een mooi tijdstip: vrijdagavond, precies als de ambtenaren aan hun weekend beginnen en de kans op consternatie zo groot mogelijk is.

Media moeten hun 'mond houden', zei hij vorige week. "Ze zijn hier de oppositiepartij. Ze begrijpen dit land niet. Ze begrijpen nog steeds niet waarom Donald Trump president van de Verenigde Staten is."

Tekst loopt door onder de afbeelding.

Lees verder na de advertentie
Media moeten hun mond houden. Ze zijn hier de op­po­si­tie­par­tij

Steve Bannon © anp

'De Leni Riefenstahl van de Tea Party'

Toen Trump zich kandidaat stelde en van leer begon te trekken tegen Mexicanen, vluchtelingen, de islam en de linkse politici die eerdergenoemde 'problemen' zouden negeren, klonk dat Bannon als muziek in de oren. Het was precies waar hij en zijn Breitbart-scribenten ook tegen te hoop liepen, al doen ze dat zelf op een meer consistente en ideologische manier.

Waar Trump vooral lijkt te werken op intuïtie, wordt Bannon volgens mensen die hem van dichtbij hebben meegemaakt gedreven door geharde overtuigingen. 'De Leni Riefenstahl van de Tea Party-beweging', noemde Andrew Breitbart, oprichter van de site, hem ooit bewonderend. Riefenstahl was propagandist voor de nazi's. Doodeng, vinden Trump-critici: nog nooit had ultrarechts zo veel invloed in het Witte Huis.

Wordt Bannon gedreven door vreemdelingenhaat? Mogelijk. Maar zijn afkeer van moslims is complexer dan alleen haat voor het vreemde, blijkt uit wat hij de afgelopen jaren vertelde in zijn Breitbart-radioprogramma en uit de interviews die hij heeft gegeven. Het maakt deel uit van een omvangrijk wereldbeeld - een wereldbeeld dat hij in 2014 uiteenzette op een conferentie in het Vaticaan.

Amerika en de rest van de Westerse wereld zijn in verval, zo legde hij uit tijdens zijn bij vlagen glasheldere en bij vlagen moeilijk te volgen lezing. Bannon sprak er via Skype conferentiebezoekers van het Instituut voor de Menselijke Waardigheid toe, een uiterst rechtse katholieke groepering. Het Westers verval, zo meende hij, is uiteindelijk terug te voeren op secularisatie. Tussen het einde van de Tweede Wereldoorlog en de jaren '90 beleefden Amerika en het Westen volgens hem hun hoogtij.

'Verlicht kapitalisme'

Kapitalisme zorgde voor welvaart en vrede, en de kapitalisten die dat mogelijk maakten, waren bijna zonder uitzondering christenen en joden. "Ze waren eender actief joods of christelijk, en die geloofsfundamenten zag je terug in het werk dat ze deden." Waarom die kruisbestuiving zo vruchtbaar was, liet Bannon in het midden. Maar, zo stelde hij: dat 'verlichte kapitalisme' zorgde ervoor dat - voor het eerst in de geschiedenis - de arbeidersklasse cultureel en economisch aan zijn trekken kwam.

In de jaren '90 zou dat 'verlichte kapitalisme' ontspoord zijn. Het zou beland zijn in de handen van 'internationale politieke en zakelijke elites', een klasse die alleen zijn eigen belangen nastreefde. Waar veel andere Amerikaanse politici een wereld zien die aan het herstellen is van de economische crisis van 2008, ziet Bannon een wereld waarin klassenverschillen alleen maar groter worden. "De arbeidersklasse is er helemaal klaar mee dat ze wordt geregeerd door - wat ik dan maar noem - de Davos-groep."

Er zit maar één ding op: de macht van de elite moet gebroken. Amerika moet multilaterale verdragen als TTIP opzeggen, zich zo weinig mogelijk aantrekken van wat andere landen van haar willen en zichzelf weer op de eerste plaats zetten. Internationale samenwerking: prima, maar alleen op basis van zelfgekozen, losse verdragen met een aantal individuele landen. Die nieuwe wereldorde zou niet alleen nodig zijn om Amerika weer economisch op de rails te krijgen, maar ook om het te wapenen tegen de grootste bedreiging van deze tijd: de islam.

Net als in 1683, bij het beleg van Wenen door Ottomaanse Turken, loopt de Westerse beschaving volgens Bannon een serieus risico om onder de voet gelopen te worden door moslims. "We moeten een zeer, zeer, zeer agressieve houding innemen jegens de radicale islam. Ik besef dat er delen zijn die niet zo militant en agressief zijn, en dat is mooi. Maar onze voorvaders deden het goed: ze hielden hun rug recht, en ze hielden de islam buiten. In Wenen, in Tours en op andere plaatsen."

Tekst loopt door onder afbeelding.

Kapitalisten waren eender actief joods of christelijk, en die ge­loofs­fun­da­men­ten zag je terug in het werk dat ze deden

Steve Bannon en Reince Priebus © anp

Oorlog

Zo'n geest van verzet, die zou ook nu nodig zijn. "We moeten iets heel onprettigs onder ogen durven te zien: er broeit iets, een grote oorlog. Een oorlog die al internationale dimensies heeft. Met het oog op de huidige technologie, de huidige media, de huidige toegang tot massavernietigingswapens denk ik dat het gaat leiden tot een wereldwijd conflict - een conflict dat we nu moeten aanpakken."

Strijdlust genoeg dus, al blijft het onduidelijk hoe Bannon dat verzet voor zich ziet. Gedetailleerde plannen heeft hij nog niet wereldkundig gemaakt, al is het lastig om de immigratie- en vluchtelingenstop voor moslimlanden niét in het licht hiervan te zien.

Trump heeft zich in de campagne altijd relatief terughoudend opgesteld. Hij verkondigde dat Islamitische Staat verslagen moest worden en dat hij daarvoor al een briljant plan klaar had liggen, maar met andere islamitische terreurgroepen had hij duidelijk geen grote plannen. Bannon is bereid om te investeren in het 'verzet' tegen de islam, zei hij in 2015 in zijn radioprogramma. "Weet je: we zijn in oorlog. We gaan duidelijk af op een grote militaire oorlog."

Het belooft 'erg wreed en bloederig' te worden, vertelde Bannon zijn Vaticaanse toehoorders. "We staan aan het begin, en als de mensen hier in deze zaal en in de kerk hun krachten niet bundelen en kerkelijk militant worden, als we niet vechten voor onze overtuigingen tegen deze nieuwe barbaarsheid, dan zal onze erfenis van de afgelopen 2000 tot 2500 jaar compleet worden uitgeroeid."

Van christenen wordt in die strijd veel verwacht: hún verworvenheden staan op het spel. Denk eens aan hoe er over 500 jaar op ons teruggeblikt zal worden, zei Bannon. "Wat zullen ze zeggen over hoe ik de vroege stadia van deze crisis heb gehandeld?"

Weet je: we zijn in oorlog. We gaan duidelijk af op een grote militaire oorlog



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Media moeten hun mond houden. Ze zijn hier de op­po­si­tie­par­tij

Kapitalisten waren eender actief joods of christelijk, en die ge­loofs­fun­da­men­ten zag je terug in het werk dat ze deden

Weet je: we zijn in oorlog. We gaan duidelijk af op een grote militaire oorlog