Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Trumps riskante reis

Home

Gijs Moes

President Donald Trump reist komende week door het Midden-Oosten en Europa. © AP

Donald Trump tourt vanaf vandaag een week lang door het Midden-Oosten en Europa. De Amerikaanse president neemt veel risico’s met deze eerste reis.

Drie grote godsdiensten, zes wereldleiders en het sterkste militaire bondgenootschap ter wereld houden hun adem in. Donald Trump komt op bezoek en niemand weet wat hij gaat zeggen of tweeten, wie hij zal schofferen of in een ongemakkelijke positie brengen.

Lees verder na de advertentie
Met Trump, die thuis al zwaar onder vuur ligt, lijkt een rampscenario bij voorbaat verzekerd

Trump heeft lang gewacht met zijn eerste buitenlandse trip: zijn voorgangers gingen sneller op reis, maar bleven ook dichter bij huis. De buurlanden Canada en Mexico waren meestal de eerste bestemming. Wat Trumps bedoeling ook is, in ieder geval past de ambitie wel bij hem: deze reis wordt groter, verder en langer dan de eerste buitenlandse bezoeken van zijn voorgangers. ‘It’s gonna be huge’, horen we de president al zeggen.

Topdiplomatie

Maar de risico’s die hij neemt zijn ook enorm. Trump reist naar een ondemocratische theocratie (Saudi-Arabië) en een land dat in oorlog is met zijn buren en delen van hun grondgebied bezet (Israël). Daarna heeft hij ontmoetingen met de paus in Rome, de Navo-partners in Brussel en een G7-top op Sicilië.

Zonder diplomatie van het allerhoogste niveau kan hier veel misgaan. Met Trump, die thuis al zwaar onder vuur ligt, lijkt een rampscenario bij voorbaat verzekerd. Een overzicht van de voetangels en klemmen die hij moet zien te vermijden, per bezoek.

Tijdens het bezoek aan Saudi-Arabië zal Trump een toespraak houden over ‘zijn visie op een vreedzame islam’ en de strijd tegen terrorisme. © AFP

Saudi-Arabië 20-21 mei

Het koninkrijk herbergt de twee heiligste plaatsen in de islam, Mekka en Medina. Daar zal Trump niet naartoe gaan, als niet-moslim. Hij dineert wel in de hoofdstad Riyadh met leden van het koninklijk huis. Trump brengt ook cadeautjes mee: contracten voor het leveren van wapens ter waarde van 100 miljard dollar.

Zal Trump een oproep doen om gezamenlijk de wereldvrede te dienen en afstand te nemen van terrorisme?

Saudi-Arabië heeft, heel enthousiast, vijftig leiders uit de regio uitgenodigd. Daar kunnen figuren tussen zitten waar een Amerikaanse president beter niet mee op de foto kan gaan. Een meevaller voor Trump: de Soedanese president Omar al-Bashir, die wordt gezocht door het internationale strafhof in Den Haag, heeft op het laatste moment afgezegd.

Tijdens deze bijeenkomst zal Trump – fasten your seatbelts – een toespraak houden over ‘zijn visie op een vreedzame islam’ en de strijd tegen terrorisme. De man die een inreisverbod uitvaardigde voor mensen uit overwegend islamitische landen, die nooit blijk heeft gegeven van enige reflectie op religieuze zaken, zal dus spreken over een godsdienst waar hij geen enkele band mee heeft. Voor zijn medewerkers, en voor de Saudi’s, wordt dit op zijn minst een spannend moment.

Zal Trump hier een oproep formuleren om gezamenlijk de wereldvrede te dienen en afstand te nemen van terrorisme? Dat is een gevoelige kwestie in een land waar veel van de aanslagplegers op de Twin Towers vandaan kwamen. Nog een vraag: doet Trumps echtgenote Melania, die ook meereist, een hoofddoek om?

Trump zal als eerste Amerikaanse president in functie de Klaagmuur bezoeken. © afp

Jeruzalem en Bethlehem 22-23 mei 

Als eerste Amerikaanse president in functie zal Trump de Klaagmuur bezoeken. Voorgangers hebben dat wel gedaan, maar altijd als presidentskandidaat of pas na hun termijn. Om het belang van dit bezoek te beklemtonen, zal Trump niet begeleid worden door Israëlische hoogwaardigheidsbekleders. Ook in Jeruzalem is het de vraag wat de president precies komt doen. Wellicht kan zijn schoonzoon Jared Kushner hem even briefen over het belang van de Klaagmuur in het joodse geloof. Trump zal er bovendien een bezoek aan de Heilig Grafkerk brengen.

Over het Midden-Oosten heeft Trump gezegd dat het ‘niet zo ingewikkeld’ is als iedereen denkt

Politiek kan het nog lastig worden met de Israëlische premier Netanyahu en de Palestijnse president Abbas, die hij in Bethlehem ontmoet. Trump denkt daar anders over. Over het Midden-Oosten heeft de president gezegd dat het ‘niet zo ingewikkeld’ is als iedereen denkt. Er is volgens de voormalige zakenman best een ‘ultimate deal’ te verzinnen waar iedereen baat bij heeft. Hoe die deal eruit moet zien heeft hij niet geformuleerd, en ook niet hoe onderhandelingen erover zouden kunnen beginnen.

Trump heeft als kandidaat beloofd dat de Amerikaanse ambassade in Israël gaat verhuizen van Tel Aviv naar Jeruzalem, maar daar is hij onlangs van teruggekomen. Over het nederzettingenbeleid heeft het Witte Huis gemengde geluiden laten horen. Daarbij komt nog de ophef over het lekken van gevoelige informatie door Trump naar de Russen, informatie die uit Israël afkomstig zou zijn. In het openbaar hebben Israëliërs gezegd dat de relatie nog altijd prima is, achter gesloten deuren zal er andere taal klinken.

Iemand die over vluchtelingen spreekt zoals Trump dat doet is geen echte christen, zei Franciscus. © REUTERS

Vaticaan 24 mei

Op bezoek bij paus Franciscus in Rome kan Trump misschien even ademhalen? Nou nee, want de paus heeft eerder in niet mis te verstane bewoordingen gezegd wat hij van de nieuwe president denkt. Iemand die over vluchtelingen spreekt zoals Trump dat doet is geen echte christen, zei Franciscus. Dat deed hij tijdens een bezoek aan Mexico, het land dat Trump met een hoge muur wil scheiden van de Verenigde Staten.

Voor de camera zal het er wellicht wat vriendelijker aan toegaan, maar het is moeilijk voorstelbaar waar de paus en de president het over moeten hebben. Hier zit een sobere kerkvorst, die morele oproepen doet aan de wereld, tegenover de aarts-materialist die vooral respect heeft voor macht en geld. Ook hier is weer de vraag: wat moet Trump, na zijn flirt met islam en jodendom, met de katholieke kerk?

Donald Trump en secretaris-generaal van de NAVO Jens Stoltenberg tijdens een ontmoeting in het Witte Huis. © REUTERS

Brussel 25 mei

En dan moet het echte werk nog beginnen. Na bezoeken die in het teken staan van de drie godsdiensten, moet Trump zich bij een Navo-top concentreren op de militaire dreigingen voor de westerse wereld. Veel Navo-bondgenoten, vooral die in Oost-Europa, maken zich zorgen over de assertieve opstelling van Rusland. Ook zijn er spanningen tussen Navo-bondgenoot Turkije en de andere lidstaten.

Na­vo-ont­moe­tin­gen gelden als 'belangrijk maar pijnlijk saai’

Op het nieuwe hoofdkantoor van de Navo in Brussel is het nu alle hens aan dek, beschrijft de Amerikaanse website Foreign Policy. De regeringsleiders van de lidstaten hebben de instructie gekregen om hun inbreng te beperken tot hooguit vier minuten – langer zou Trumps aandachtsspanne echt niet reiken. Dat wordt nog lastig, de besprekingen tijdens Navo-ontmoetingen zijn volgens een anonieme medewerker normaliter ‘belangrijk maar pijnlijk saai’.

Trump zal op zijn beurt de Navo-partners er zeker aan herinneren dat ze financieel meer moeten bijdragen aan de defensie van Europa. Nu dragen de Verenigde Staten veruit het grootste deel van de kosten. Wie het dan echt pijnlijk wil maken, begint over Trumps contacten met de grootste tegenstander van de Navo: Rusland. Andere lidstaten vragen zich af of hun geheime inlichtingen nog wel veilig zijn in Washington.

De vluchtelingen blijven, dankzij de Italiaanse kustwacht, even uit het zicht

Sicilië 26 mei

Even ontspannen op Sicilië? Daar is de 70-jarige president tegen die tijd wel aan toe. Maar op de G7-top met wereldleiders kan de spanning ook oplopen. Trump ontmoet daar een enkeling met wie hij het goed kan vinden, zoals de Britse premier Theresa May en haar Japanse collega Shinzo Abe. Met Angela Merkel en de nieuwe Franse president Emmanuel Macron ligt dat waarschijnlijk moeilijker. En dan is op uitnodiging van gastheer Italië ook de Tunesische president Essebsi er nog bij. Op de agenda, volgens de Italiaanse premier Gentiloni: Afrika en de oorzaken van migratie. Gaat het straks toch weer over vluchtelingen.

Een raad voor Trump: vind een moment om even te gaan kijken in het Griekse theater van Taormina, het Siciliaanse stadje waar de top plaatsvindt. Toegegeven, de zuilen staan er minder strak bij dan in de Trump Tower, maar het uitzicht is ongelofelijk mooi. Het mooiste dat een publiek ooit voor zich heeft gehad, meende Goethe zelfs. Hopelijk houdt de Etna, daar ook in beeld, zich rustig. De vluchtelingen blijven, dankzij de Italiaanse kustwacht, even uit het zicht.

Op 27 mei keert Trump terug naar huis. © AFP

Naar huis 27 mei

Trump zal na al deze drukke, lange week wel weer naar huis willen. Amerikaanse media citeren anonieme medewerkers in het Witte Huis die zeggen dat de president tijdens de voorbereiding al geen zin meer had in die hele reis. Sommigen maken zich zorgen over zijn bereidheid om te luisteren naar hun goede raad.

Zodra hij terugkeert in Washington gaat daar het politieke circus weer verder: wie wordt de nieuwe FBI-directeur, wat haalt de speciale aanklager boven water over de Russische connecties van mensen rond Trump, hoeveel schandalen accepteren de Republikeinen nog? Misschien zal de president nog terugverlangen naar de relatieve rust in het Midden-Oosten en Europa.  

Lees ook: Nieuwe aanklager is nachtmerrie voor Trump

Wilt u de reacties op dit artikel lezen? Registreer u hier voor een proefperiode van twee maanden.

Het plaatsen van reacties is voorbehouden aan de betalende abonnees van Trouw. Kijk hier voor een overzicht van onze abonnementen.

Het bekijken en plaatsen van reacties is voorbehouden aan onze betalende abonnees. Kijk hier voor een overzicht van onze abonnementen.

Als betalend abonnee kunt u een reactie plaatsen op dit artikel. Deze is alleen zichtbaar voor andere (proef)abonnees.

Om uw reactie te kunnen plaatsen, hebben we uw naam nodig. Ga naar Mijn profiel


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
Met Trump, die thuis al zwaar onder vuur ligt, lijkt een rampscenario bij voorbaat verzekerd

Zal Trump een oproep doen om gezamenlijk de wereldvrede te dienen en afstand te nemen van terrorisme?

Over het Midden-Oosten heeft Trump gezegd dat het ‘niet zo ingewikkeld’ is als iedereen denkt

Na­vo-ont­moe­tin­gen gelden als 'belangrijk maar pijnlijk saai’

De vluchtelingen blijven, dankzij de Italiaanse kustwacht, even uit het zicht