Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Trump krijgt nog een ontslagbrief na abrupt vertrek uit Syrië

Democratie

Marno de Boer

Brett McGurk (helemaal links) met Amerikaanse militairen in Syrië. © AFP
Analyse

Na minister van defensie James Mattis heeft ook de Amerikaanse speciale gezant bij de coalitie tegen IS, Brett McGurk, zijn ontslag ingediend. Beiden zijn het oneens met de beslissing van president Donald Trump om de Amerikaanse troepen op korte termijn uit Syrië terug te trekken. 

McGurk had al besloten om in februari op te stappen, maar diende onverwachts zijn ontslag in, een dag nadat Mattis opstapte. Volgens Amerikaanse media schrijft hij in zijn ontslagbrief dat de militanten op de vlucht zijn maar nog niet verslagen. Hij vreest dat een vroegtijdige terugtrekking uit Syrië in het voordeel van IS werkt. 

Lees verder na de advertentie
Omdat u recht hebt op een minister van defensie die over deze zaken hetzelfde denkt als u, is het beter dat ik opstap

Ontslagbrief James Mattis, gericht aan Donald Trump

Ook de ontslagbrief van minister Mattis aan Trump klonk eerder deze week onheilspellend. Hij schrijft dat bondgenootschappen zoals de Navo van groot belang zijn, en dat bondgenoten respect verdienen. Daarnaast moeten de VS volgens Mattis samen met hun vrienden weerstand bieden aan autoritaire mogendheden als China en Rusland. “Omdat u recht hebt op een minister van defensie die over deze zaken hetzelfde denkt als u, is het beter dat ik opstap.”

Nadat defensieminister Mattis zijn ontslag bij president Trump indiende, sprak zijn Nederlandse collega Ank Bijleveld van ‘verschrikkelijk’ nieuws. “Hij houdt altijd de samenwerking met de bondgenoten in de gaten en dat is voor Nederland ontzettend van belang.” Op de aangekondigde terugtrekking uit Syrië, en de mogelijke vermindering van het aantal Amerikaanse militairen in Afghanistan, volgden ook onthutste reacties.

Vreemd moment 

Als Mattis echt opstapt omdat zijn president de Navo niet belangrijk zou vinden, dan kiest hij een vreemd moment. Toen Trump de Duitse kanselier Merkel voor het oog van de camera’s de les las op de Navo-top in juli, zei Mattis niets. Ook Trumps verbale uithalen naar trouwe bondgenoten als Frankrijk en Canada liet Mattis passeren.

James Mattis in 2010, toen nog vier-sterren generaal. © REUTERS

Nu Trump tweeduizend militairen terugtrekt uit Syrië en een deel van de militairen in Afghanistan, stapt de voormalig marinier wel op. Hij vindt een blijvende militaire aanwezigheid in het Midden-Oosten, net als overigens de Europeanen, belangrijk. De Duitse minister van buitenlandse zaken Heiko Maas zei donderdag dat een vertrek uit Syrië de strijd tegen Islamitische Staat schaadt. Volgens Bijleveld is het ‘geen goed moment’ om weg te gaan uit Afghanistan.

Kan de Navo nog op Trump rekenen? 

Maar een groot deel van het ongemak bestaat uit twijfels of de Navo nog wel op Trump kan rekenen. Want hoe betrouwbaar is de VS als bondgenoot als het in Syrië zomaar zijn Koerdische strijdpartner tegen IS in de steek laat, redeneren Trump-kritische analisten.

De Europese landen hebben daarom eerder een diplomatiek probleem dan dat hun veiligheid in het geding is

Dergelijke waarschuwingen zijn populair onder Westerse politici en denktanks die pleiten voor langere interventies. Maar het is de vraag of leiders van rivaliserende grootmachten die analyse delen. Toen de VS zich in de jaren zeventig terugtrokken uit Vietnam, dacht de Sovjet-Unie bijvoorbeeld ook niet dat het ongestraft West-Duitsland zou kunnen annexeren. De Sovjets wisten waar Amerika’s vitale belangen lagen - in Europa. Hoe hard Trump soms ook uithaalt naar Europa, niets wijst erop dat dát fundamenteel veranderd is.

De Europese landen hebben daarom eerder een diplomatiek probleem dan dat hun veiligheid in het geding is. Lange tijd probeerden zij met Mattis zaken te doen om zo langs Trump heen te werken. Nu moeten zij zich rechtstreeks tot de president richten. Dat kunnen wel eens zware gesprekken worden. Trump kan zijn bondgenoten nu voorhouden dat Mattis hen niet langer uit de wind houdt, en dat hij overweegt een klein deel van de tienduizenden Amerikaanse militairen in Europa terug te trekken als zij niet met grotere bijdragen aan de Navo of met voordelige handelstarieven over de brug komen.

Lees ook

Trump kan tevreden de Kerst in

Amerika eerst: dat was Trumps verkiezingsbelofte. Met de terugtrekking van de troepen uit Syrië en Afghanistan begint hij dat ook echt waar te maken.

Na het vertrek van Mattis vrezen zelfs Republikeinen voor een losgeslagen Trump

Nog één keer las Jim Mattis, de minister van defensie die bij de mariniers de bijnaam ‘strijder-monnik’ kreeg, zijn president de les. “Ik hecht er sterk aan, bondgenoten met respect te behandelen en helder in het oog te houden welke landen slechte bedoelingen hebben of strategische concurrenten zijn”.

Deel dit artikel

Omdat u recht hebt op een minister van defensie die over deze zaken hetzelfde denkt als u, is het beter dat ik opstap

Ontslagbrief James Mattis, gericht aan Donald Trump

De Europese landen hebben daarom eerder een diplomatiek probleem dan dat hun veiligheid in het geding is