Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Trok Martin Selmayr op House of Cards-achtige wijze de macht naar zich toe in Brussel?

Democratie

Christoph Schmidt

De Duitse Martin Selmayr, rond wiens adjunct-secretaris-generaal de nodige ophef is ontstaan. © AP
Analyse

In 2015 stond de eurozone aan de rand van de afgrond door de Griekse crisis. Nog korter geleden zagen sommigen de hele Europese Unie in elkaar storten door de uitslag van het brexit-referendum. En waar maakt het Brusselse circuit zich tegenwoordig druk om? De interne promotie van een ambtenaar bij de Europese Commissie. Er is geen beter bewijs dat de crisissfeer in de EU definitief is overgewaaid, zou je zeggen.

Ho ho, niet zo snel. De commotie rond de recente benoeming van de Duitser Martin Selmayr tot secretaris-generaal (SG), de hoogste ambtelijke post bij de commissie, heeft wel degelijk een politieke uitstraling die verder reikt dan het Brusselse circuit. Maandagavond houdt het Europees Parlement er een vooraf al beladen plenair debat over in Straatsburg. Het zal daar gaan over het vertrouwen van de EU-burger in 'Brussel', dat door deze affaire een nieuw dieptepunt lijkt te bereiken.

Lees verder na de advertentie

De commissie-Juncker heeft de ophef de afgelopen weken totaal onderschat. Daarin vlogen alle begrippen uit het cliché-ABC over 'Brussel' weer over de borreltafel, van 'achterkamertjes' tot 'zakkenvullers'.

Het verhaal gaat dat Juncker zeer ontoegankelijk is voor Eu­ro­com­mis­sa­ris­sen, omdat Selmayr er steeds tussen staat.

In feite draait de affaire om procedure en persoon. Eerst de procedure. De briljante jurist Selmayr (47) was tot voor kort kabinetschef van commissievoorzitter Jean-Claude Juncker. Door het vertrek van een van de adjunct-secretarissen-generaal, die onder de Nederlandse SG Alexander Italianer vallen, kwam daar een vacature. Selmayr solliciteerde.

Dan komt de beruchte vergadering van de Europese Commissie van 21 februari, waarvan de notulen vrijdag openbaar werden. Eerst volgt een lange reeks benoemingen op andere functies, die de 28 Eurocommissarissen in slaap lijkt te sussen. Vervolgens wordt de promotie van Selmayr tot adjunct-SG bekendgemaakt.

Twijfels

Tot zo ver niets aan de hand. Enkele minuten later neemt tot ieders verrassing Italianer het woord om zijn pensionering bekend te maken. De datum (1 maart 2018) had hij in 2015 al afgesproken met Juncker. Verder wist niemand ervan - dat is ten minste het verhaal.

De twijfels namen toe toen bleek dat Selmayr geen serieuze tegenkandidaat had in de ad­junct-pro­ce­du­re

Juncker stelt daarop voor om zijn vertrouweling Selmayr, koud adjunct-SG, meteen maar te benoemen tot Italianers opvolger. Volgens de notulen riep dit geen vragen op. Eurocommissaris Marianne Thyssen zal tegenover Politico toegeven dat ze 'verrast' was, maar dat iedereen zich achter de benoeming schaarde.

De twijfels namen daarna toe toen bleek dat Selmayr geen serieuze tegenkandidaat had in de adjunct-procedure, ook al beweerde een commissiewoordvoerder eerst het tegendeel. Een andere grote vraag was of Selmayr vooraf op de hoogte was van Italianers grote geheim. Zo ja, dan zou dit weleens een verdraaid doortrapte House of Cards-achtige machtsgreep kunnen zijn van de Duitser.

Martin Selmayr (links) schudt de hand van Jean-Claude Juncker, voorzitter van de Europese Commissie. © EPA

Dan de persoon Selmayr, want die maakt de affaire extra smeuïg. De man is zo'n beetje in alles het tegendeel van Italianer, een zachtaardige, zichzelf wegcijferende dossiervreter die met niemand ruzie heeft. Selmayr houdt van confrontaties en laat zich graag overal zien. Tijdens Europese toppen begeeft hij zich geregeld tussen de journalisten om de standpunten van de commissie te spinnen.

Het verhaal gaat dat Juncker zeer ontoegankelijk is voor Eurocommissarissen, omdat Selmayr er steeds tussen staat. Een slechte verhouding met Selmayr zou voor de voormalige Bulgaarse Eurocommissaris Georgieva reden zijn geweest om haar biezen te pakken en een baan bij de Wereldbank aan te nemen.

Wat kunnen de parlementariërs doen? De verwachting is: stoom afblazen en de obligate uitleg aanhoren van Eu­ro­com­mis­sa­ris Oettinger

Stoom afblazen

Wat ook meespeelt -- en wat een van de weinige dingen is waar Selmayr niets aan kan doen -- is dat hij een Duitser is. Op talloze sleutelposities in EU-instellingen of agentschappen zitten al Duitsers: de SG van het Europees Parlement is er één. De directeuren van de Europese Investeringsbank en het noodfonds ESM zijn Duitsers. Voornaamste kandidaat om Mario Draghi volgend jaar op te volgen als president van de Europese Centrale Bank is Jens Weidmann.

Als we de voorverhalen mogen geloven, 'slijpt het Europees Parlement de messen' voor het debat van maandag. Zes Nederlandse fractieleiders waren tijdens een NOS-debatavond vorige week unaniem: Selmayr moet weg.

Het ultieme machtsmiddel van het Europees Parlement is het wegsturen van de voltallige commissie, maar zo ver zal het niet komen

Maar wat kunnen de parlementariërs doen? De verwachting is: stoom afblazen en de obligate uitleg aanhoren van Eurocommissaris Oettinger (personeelszaken) over hoe correct Selmayrs promotie wel niet is verlopen.

Het ultieme machtsmiddel van het Europees Parlement is het wegsturen van de voltallige commissie-Juncker middels een motie van wantrouwen. En hoewel daarop is gezinspeeld, zal het parlement het vermoedelijk zo ver ook weer niet laten komen.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

Door een profiel aan te maken ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden en geef je aan het privacy statement en het cookiebeleid te hebben gelezen.

Deel dit artikel

Het verhaal gaat dat Juncker zeer ontoegankelijk is voor Eu­ro­com­mis­sa­ris­sen, omdat Selmayr er steeds tussen staat.

De twijfels namen toe toen bleek dat Selmayr geen serieuze tegenkandidaat had in de ad­junct-pro­ce­du­re

Wat kunnen de parlementariërs doen? De verwachting is: stoom afblazen en de obligate uitleg aanhoren van Eu­ro­com­mis­sa­ris Oettinger

Het ultieme machtsmiddel van het Europees Parlement is het wegsturen van de voltallige commissie, maar zo ver zal het niet komen