Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Thom de Graaf (D66) is de nieuwe 'onderkoning' van Nederland

Democratie

Wendelmoet Boersema

© ANP
Update

Jurist, ambtenaar, raadslid, Kamerlid, D66-leider, minister en vice-premier, burgemeester en senator. Weinig kandidaten hadden een klinkender cv voor de positie van ‘onderkoning’ dan Thom de Graaf, die vandaag benoemd is tot vicepresident van de Raad van State.

Premier Rutte roemt de brede politieke en bestuurlijke ervaring van Thom de Graaf. “Hij verenigt alle kwaliteiten in zich om met gezag en boven de partijen dit ambt uit te oefenen”, aldus de premier. De Raad van State adviseert de regering en de Staten-Generaal, dient als naaste adviseur van de koning en is daarnaast de hoogste bestuursrechter.

Lees verder na de advertentie

Politiek gerommel rond de benoeming leidde afgelopen maand af van de geschiktheid van De Graaf als vicepresident van de Raad van State. Dat had de regering in eerste instantie aan zichzelf te wijten. Net als in 2011 bij de benoeming van scheidend vicevoorzitter Piet Hein Donner (CDA) leek het erop dat de benoeming voorgekookt was tussen de regeringspartijen. Tijdens de formatie vorig jaar was alvast de naam van De Graaf genoemd.

Grondwetswijziging

De Raad van State en de Tweede Kamer willen juist meer inspraak. Daarvoor is een grondwetswijziging nodig. Een stap in de richting was de openbare vacature, waarbij vorige maand de naam van oud-minister Jeroen Dijsselbloem als kandidaat op straat kwam te liggen. Dat leek een signaal uit de geledingen van de Raad: dat er keus moest zijn. Minister Ollongren nam het signaal serieus en heeft, volgens de Raad, de afgelopen weken de raadsheren aan de Haagse Kneuterdijk uitgebreid geïnformeerd en geconsulteerd.

Het kabinet voelt er overigens niets voor om de procedure grondig aan te passen, aldus de minister-president vandaag.

Ironisch genoeg werd De Graaf een niet-gekozen, maar door de Kroon benoemde burgemeester in Nijmegen

Het is de eerste keer dat het prestigieuze ambt D66 toevalt. Pikant is dat De Graaf begin deze eeuw nog pleitte voor het vertrek van de koning uit de Raad van State. De koning vervult als voorzitter nu een louter ceremoniële rol.

Met De Graaf krijgt de Raad van State iemand die zowel in het recht als in de politiek en het openbaar bestuur doorkneed is. Na een carrière in de ambtenarij en de lokale politiek kwam hij in 1994 in de Tweede Kamer. Met de toetreding van D66 tot het kabinet-Balkenende II sleepte zijn partij een minister van bestuurlijke vernieuwing binnen. Vicepremier De Graaf moest de kroonjuwelen van D66 - de wijziging van het kiesstelsel en de gekozen burgemeester - binnenslepen, maar vond zijn Waterloo in de ‘nacht van Van Thijn’ op 22 maart 2005. De PvdA-senator en oud-burgemeester van Amsterdam stemde met zijn fractie tegen het wetsvoorstel voor de gekozen burgemeester. De Graaf vond dat hij niet meer politiek geloofwaardig kon opereren en trad af.

Ironisch genoeg werd De Graaf daarna een niet-gekozen, maar door de Kroon benoemde burgemeester in Nijmegen. Sinds 2011 is hij senator. Hij mag volgens de wet tot 2027 de nieuwe functie vervullen.

Deel dit artikel

Ironisch genoeg werd De Graaf een niet-gekozen, maar door de Kroon benoemde burgemeester in Nijmegen