Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Staatssecretaris Harbers overleeft Marrakesh-debat met gemak

Democratie

Wendelmoet Boersema

De initiatiefnemer van het Marrakesh-debat, Thierry Baudet, tegenover Kamerleden aan de interruptiemicrofoon. Links CDA-Kamerlid Van Toorenburg. © ANP

Voor staatssecretaris Harbers dient het migratiepact het ‘Nederlands belang’. Enkele partijen in de Tweede Kamer houden twijfel. Een motie van wantrouwen haalde het niet.

Forum voor Democratie pakt zijn langverwachte podium, maar de coalitie sluit de rijen over het migratiepact van de Verenigde Naties. Een motie van wantrouwen van FvD kreeg dinsdagavond alleen steun van de PVV. Vandaag sneuvelde een motie van afkeuring aan het adres van de staatssecretaris. Rest de vraag of  Mark Harbers, en met hem het kabinet, deze gevoelige kwestie goed heeft aangepakt. “Dit verdient geen schoonheidsprijs”, aldus PvdA-Kamerlid Attje Kuiken.

Lees verder na de advertentie
Wie Harbers’ eigen plannen voor migratie er nog eens op naslaat, ziet opmerkelijke overeenkomsten met het Marrakesh-pact

Hij heeft geen benijdenswaardige portefeuille. VVD-staatssecretaris Mark Harbers gaat over asiel en migratie. Thema’s die in politiek en samenleving vaak voor beroering zorgen, maar die Nederland niet alleen kan regelen, laat staan controleren. En die in Europa tegenwoordig brandstof vormen voor populisme en anti-EU-sentimenten. Terwijl de Kamer debatteerde over wat ‘het pact van Marrakesh’ is gaan heten – naar de plek waar het op 10 december wordt bekrachtigd – , probeerden de Belgen een dreigende kabinetscrisis over deze tekst te vermijden. Verscheidene Europese landen trokken hun steun voor het pact al in.

Allang beleid

Toch had Harbers een half jaar geleden waarschijnlijk niet gedacht dat het ‘Wereldwijde compact over veilige, ordelijke en gereguleerde migratie’ op veel weerstand zou stuiten. Wie zijn eigen plannen voor migratie er nog eens op naslaat, ziet opmerkelijke overeenkomsten. Het voorkomen van irreguliere immigratie, minder illegaliteit, meer terugkeer en het bevorderen van legale migratieroutes, om maar drie pijlers van het kabinetsbeleid te noemen, keren allemaal terug in het VN-pact. Daarbij zijn bovendien voor het eerst ook herkomst- en transitlanden van migranten bij het akkoord aangesloten.

Dat verklaart misschien deels waarom de coalitie een debat over ‘Marrakesh’ zo lang afhield. Premier Rutte liet niet na te benadrukken: dit is allang beleid. Vorige week bleek alsnog een extra toegevoegde ‘stemverklaring’ nodig, om de zorgen over juridisch verplichtingen weg te nemen.

Die zorgen werden flink aangewakkerd door de tweekoppige fractie van Forum voor Democratie.

Harbers moest gisteren toezien hoe Thierry Baudet aftrapte met een betoog tegen de ‘reclamefolder voor mensensmokkelaars’. Baudet zet het pact neer als de oorzaak van alle problemen ‘met immigratie, met de islam, met misdaad, met de Europese Unie en als veroorzaker van de overbelasting in de zorg, de woningmarkt en conflicten op de werkvloer.’ Meteen daarna dient Baudet een motie van wantrouwen in, niet zoals gebruikelijk pas na de verdediging van een bewindspersoon. Alleen de PVV valt hem bij.

Verrassend genoeg komt de grootste steun voor Harbers van coalitiegenoot CDA, en niet van zijn eigen VVD. Kamerlid Madeleine van Toorenburg van het CDA prijst de positieve punten van het pact, zoals bestrijding van mensensmokkel. “Ik ben blij dat dit gebeurt. De heer Baudet is een meester in het megagroot maken van kleine dingen. Laten we dit gewoon fatsoenlijk regelen.”

Het is van het allergrootste belang dat we bij grens­over­schrij­den­de kwesties internationaal samenwerken. Dat lijkt steeds moeilijker te worden.

Bram van Ojik, Tweede Kamerlid GroenLinks

Niet evenwichtig

VVD-Kamerlid Malik Azmani blijft aarzelend. Hij wil ‘niet met zijn rug naar andere landen staan’, maar vindt het ‘geen evenwichtig pakket.’  Voor de VVD is het migratiepact een ongemakkelijk onderwerp. Met de (Europese en Staten-) verkiezingen in aantocht wil de partij niet de verdenking op zich laden nonchalant en 'soft’ om te springen met afspraken over migratie.

D66, hartstochtelijk voorstander van internationale samenwerking, ergert zich aan alle foutieve informatie die over het pact de ronde doet: “Dun verhaal, populistische verhaal, dat alleen maar mensen bang maakt”, aldus Kamerlid Maarten Groothuizen. “Het is geen verdrag maar vrijblijvend is het ook niet. Er staan buitengewoon belangrijke zaken in.”

GroenLinks valt hem bij: “Het is van het allergrootste belang dat we met grensoverschrijdende kwesties internationaal samenwerken. Dat lijkt steeds moeilijker te worden, maar dan verandert de internationale rechtsorde in een jungle”, aldus Kamerlid Bram van Ojik. “Ik snak naar een kabinet dat niet met eerste zuchtje tegenwind meebuigt. Dat staat voor waar het zich eerder aan verbonden heeft.” Inderdaad zegde minister Blok (buitenlandse zaken) in september bij de VN in New York de Nederlandse steun al toe.

Volgens de PvdA verdient Harbers’ aanpak ‘geen schoonheidsprijs’. Harbers zelf gaf in zijn beantwoording van de vragen ook toe dat  hij wellicht eerder de Tweede Kamer had kunnen opzoeken voor debat. En niet helemaal aan het eind van de rit, al heeft Harbers ook eerder de Kamer op de hoogte gehouden van onderhandelingen over het pact. Kritiek is er ook op het feit dat het kabinet onjuiste informatie over het pact te lang onweersproken liet, en bijvoorbeeld niet zorgde voor een Nederlandse vertaling.

Volgens Harbers dient het pact het ‘Nederlands belang’ en bevordert het de samenwerking tussen landen. Hij ziet het als ‘diplomatiek instrument’ waar verder geen juridische verplichtingen uit volgen.

Naast Forum en PVV houden enkele andere partijen zorgen over onderdelen van het pact. SP-Kamerlid Jasper van Dijk: “Ik geloof niet in de spookverhalen van Forum voor Democratie, maar mij bevallen de passages over economische migratie niet.” Een motie van SP en PvdA wordt aangenomen, over de niet-afdwingbaarheid van economische migratie op basis van het pact.  

Dat is ook de indruk die rest van Harbers’ verdediging.  ‘Marrakesh’ zit al in bestaande regels, verplicht Nederland nergens toe maar toch kunnen we voordeel hebben bij de geboden samenwerking. Daarom zal de staatssecretaris er op 10 december, mét stemverklaring op zak, op de VN-top in Marokko mee instemmen.

Lees ook:

Het migratiepact: hoe een VN-akkoord de wereld opschudt

Het migratiepact van de Verenigde Naties is het oog van een politieke storm, die raakt aan de grote discussies die Europa voert over migratie en nationale soevereiniteit. Hoe kwam het zover?

Deel dit artikel

Wie Harbers’ eigen plannen voor migratie er nog eens op naslaat, ziet opmerkelijke overeenkomsten met het Marrakesh-pact

Het is van het allergrootste belang dat we bij grens­over­schrij­den­de kwesties internationaal samenwerken. Dat lijkt steeds moeilijker te worden.

Bram van Ojik, Tweede Kamerlid GroenLinks