Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Spoed, Tempo, Haast: werk aan de winkel!

Democratie

Jelle Brandsma en Bart Zuidervaart

De Trêveszaal - Na de beëdiging en de overdracht op hun ministerie vertrokken de ministers vanmiddag al snel weer naar het Binnenhof. In de Trêveszaal van het ministerie van algemene zaken vond de eerste ministerraad van het nieuwe kabinet plaats. Dat was vooral een fotomoment en niet bedoeld­­ voor een inhoudelijke discussie. Die vindt voor het eerst morgen plaats, tijdens de gebruikelijke vrijdagse ministerraad. Op de agenda staat een overleg over de regeringsverklaring die premier Mark Rutte woensdag namens het nieuwe kabinet in de Tweede Kamer uitspreekt. Met die verklaring presenteert Rutte zijn kabinet aan de Kamer, en geeft hij een politieke visie bij de lijst van maatregelen uit het regeerakkoord. © Werry Crone

De nieuwe bewindslieden namen donderdag voor het eerst plaats achter hun bureau. Er zijn ministers die eerst even ontspannen om zich heen kunnen kijken, maar anderen zien een geel stickertje op dossiermappen met daarop geschreven ‘SPOED’. Onmiddellijke actie is vereist.

Jihadisten

Lees verder na de advertentie

Wie in ieder geval de komende dagen al aan de bak kan, is de minister van justitie en veiligheid, Ferdinand Grapperhaus (CDA). Nadat het ministerie enkele jaren onder leiding van een VVD’er stond, zal hij de druk voelen om te laten zien dat hij van aanpakken weet. Maar al bij de regeringsverklaring komende week zullen er vragen­­ komen over hoe hij denkt over terugkerende jihadstrijders. Grapperhaus verkondigde twee jaar geleden dat zij terug kunnen keren naar Nederland en hier worden berecht zodat zij ‘genade’ kunnen krijgen. Volgende week voert premier Rutte nog het woord. Maar in de weken daarna moet Grapperhaus zelf uitleggen wat hij bedoelt.

Met zijn collega Sander Dekker, de VVD-minister voor rechtsbescherming, kan Grapperhaus zich ook buigen over de vraag of er iets fout is gegaan bij het verlof van de man die wordt verdacht van de moord op Anne Faber. Bovendien vragen de gevangenissen om keuzes en ‘TEMPO’. Een groot deel van de cellen staat leeg en personeel is onzeker over de toekomst.

Het bordes - Na de beëdiging presenteerde de nieuwe regering, bestaande uit de koning en zijn ministers, zich op het bordes van Paleis Noordeinde. Het meest dichtbij de koning staan de premier en de vicepremiers, met weer daaromheen de ministers naar anciënniteit van hun ministerie. Helemaal aan de zijkant staan de themaministers die geen eigen departement leiden­­. © Werry Crone

Klimaat

In het regeerakkoord staat dat Nederland het klimaatverdrag van Parijs uitvoert. Het is een zin met verstrekkende gevolgen. Het kabinet belooft met een klimaatwet te komen, om alle afspraken juridisch vast te leggen. VVD-minister Eric Wiebes van economische zaken en klimaat moet ‘DRINGEND’ een nieuw ‘klimaat- en energieakkoord’ sluiten.

Het huidige energieakkoord loopt af in 2023. Toch is er haast bij het maken van een nieuwe versie, omdat de coalitie heeft afgesproken dat Nederland al in 2030 de uitstoot van CO2 met 49 procent (ten opzichte van 1990) heeft teruggedrongen. Wiebes moet dus onmiddellijk gaan onderhandelen met het bedrijfsleven, vertegenwoordigers van de landbouw, milieuorganisaties en de Tweede Kamer. Om een pijnpunt te noemen: de omvang van de veestapel staat ter discussie. In het regeerakkoord staat niks concreets over het verminderen van het aantal dieren. Dat zal met de sector zelf moeten worden geregeld.

Opmerkelijk is dat nieuwe minister voor buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerking, D66’er Sigrid Kaag, verantwoordelijk is voor internationaal milieu- en klimaat­beleid. Hoe zich dat verhoudt tot Wiebe’s portefeuille, is onduidelijk.

De eed - De dag begon voor nieuwe ministers en staatssecretarissen in de Grote Balzaal van Paleis Noordeinde. Eerst stelde premier Mark Rutte­­ hen voor aan Koning Willem-Alexander, waarna zij de eed of belofte aflegden. Alle ministers van CDA en ChristenUnie kozen voor de eed en zwoeren aan God, net als D66’er Sigrid Kaag (ontwikkelingssamenwerking en buitenlandse handel) en VVD’er Bruno Bruins (medische zorg). Kaag was de enige D66’er die voor de religieuze variant koos. Bij de staatssecretarissen kozen ook de VVD’ers Mark Harbers (immigratie) en Barbara Visser (defensie) voor de eed. Premier Rutte kreeg geen ontslag, hij behoudt zijn functie en hoefde derhalve niet beëdigd te worden. © ANP

Missies

De Tweede Kamer moet met spoed debatteren over de militaire missies. Het vorige kabinet wilde dat Nederland langer aanwezig blijft in onder meer Irak en Mali. Maar de commotie over het dodelijke mortierongeluk in Mali, waarbij twee militairen omkwamen, zorgde voor een kink in de kabel. Minister Jeanine Hennis (VVD) trad af. Haar opvolgster Ank Bijleveld (CDA) zal met de Kamer praten over verlenging van de missies. Er is ‘HAAST’. Het mandaat in Irak en Mali loopt eind dit jaar af en het kabinet wil bondgenoten zo snel mogelijk duidelijkheid bieden.

Polderoverleg

Tijdens de formatie timmerde de coalitie­­ in de laatste weken overhaast een plan in elkaar voor hervorming van de arbeidsmarkt. Er was gerekend op een gezamenlijk advies van vakbonden en werkgeversorganisaties, waarop het kabinet zou kunnen bouwen. In het regeerakkoord doet het kabinet een aantal voorstellen, maar er staat ook dat overleg met vakbonden en werkgevers nodig is. Op het gele stickertje van de minister van sociale zaken, Wouter Koolmees (D66) staat:

‘FNV BELLEN’. Zijn partij staat niet bekend als fan van polderpraat; de politiek­­ moet zelf beslissingen nemen­­. Toch zei Koolmees gisteren op zijn eerste werkdag dat een sociaal akkoord de hoogste prioriteit heeft.

De overdracht - In de middag togen de kersverse ministers en staatssecretarissen naar hun ministerie voor een overdrachtsceremonie met hun voorgangers. Op het ministerie van financiën betekende de symbolische overhandiging van de sleutel van de schatkist ook het einde van de politieke carrière van Jeroen Dijsselbloem. Hij kon zijn opvolger Wopke Hoekstra nog wel vertellen over een meevaller van 99 miljoen euro. Omdat de Europese Unie meer geld dan verwacht aan boetes ophaalde, hoeven de landen dit jaar minder aan de begroting bij te dragen. Een tweede bedrag van 361 miljoen hoeft Nederland pas later te betalen, omdat EU-fondsen voor achtergebleven regio’s in de EU vertraagd worden ingevoerd. © werry crone

Zorg

Een klus voor Hugo de Jonge, CDA-vicepremier en minister van volksgezondheid, welzijn en sport, wordt het zoeken van een bestemming voor het extra geld dat is gereserveerd voor de ouderenzorg. Er is twee miljard euro om de verpleeg­huizen te verbeteren en meer personeel aan te nemen. Waar haalt De Jonge ‘SNEL’ tienduizenden extra mensen vandaan? Of heeft hij andere plannen met de miljarden?

Begroting

Voor alle ministers geldt dat zij in allerijl­­ hun begroting moeten doorspitten. Het vorige kabinet presenteerde op Prinsjesdag een ‘beleids­arme’ versie en die wordt door de nieuwe ministers bijgesteld. De begrotingen moeten VÓÓR Kerst door de Tweede én Eerste Kamer worden behandeld.

Lees ook: Na 225 dagen was het eindelijk tijd voor de bordesscène

Deel dit artikel