Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Rutte is nog lang niet premiermoe

Democratie

Nicole Besselink

Tijdens het tweedaagse plenaire debat over de regeringsverklaring in de Tweede Kamer was zo nu en dan ook ruimte voor hilariteit. © ANP

Het ging met vallen en opstaan, maar na zeven jaar premierschap geldt Rutte als een samenwerkingsmagneet. De oppositie stond deze dagen voor hem in de rij.

Het moest de dag van Mark Rutte worden en het werd de dag van Mark Rutte, deze tweede debatdag over de regeringsverklaring waarin de premier de degens kruiste met de Tweede Kamer. Zijn derde kabinet mag dan zeven maanden nodig hebben gehad om tot stand te komen en het mag in beide Kamers leunen op een meerderheid van slechts één zetel, aanleiding tot zorg gaf de Kamervergadering Rutte allerminst. Vanuit de oppositie reikte menig partijleider hem alvast de hand.

Lees verder na de advertentie

Daarmee komt Ruttes derde kabinet heel anders uit de startblokken dan zijn voorgaande twee. De eerste keer stonden coalitie en oppositie lijnrecht tegenover elkaar vanwege de gedoogrol van de PVV – alleen de SGP hielp. De tweede keer repte Rutte wel van een uitgestoken hand, maar bleef dit lang een abstracte metafoor. Pas ruim een jaar later ontstond samenwerking toen het kabinet de oppositie nodig had om miljardenbezuinigingen door het parlement te loodsen.

Ook op klimaatgebied is Rutte bereid tot overleg met de oppositie, tot vreugde van vooral GroenLinks.

Inmiddels is Rutte bedreven in dergelijke akkoorden en moet hij de uitgestoken handen haast van zich afslaan, zo bereidwillig tonen met name GroenLinks en PvdA zich om met het kabinet tot afspraken te komen. Net als de premier zien die partijen de lijnen tussen coalitie en oppositie niet zo scherp. “Onze fractie staat te popelen om samen te werken waar mogelijk en hard de confrontatie te zoeken waar nodig”, gaf GroenLinks-leider Jesse Klaver het nieuwe kabinet mee.

Bedankjes

Op één thema wisten coalitie en oppositie elkaar deze dagen al meteen te vinden: de wijkverpleging. PvdA-leider Lodewijk Asscher hekelde de bezuiniging van 100 miljoen euro op de wijkzorg omdat ouderen daardoor moeilijker thuis zouden kunnen blijven wonen. Gesteund door de complete oppositie wist hij vervolgens Rutte aan zijn zijde te krijgen. “Ik wil graag de premier bedanken”, zei Asscher. Waarna Rutte Asscher bedankte voor diens opstelling in het debat.

Ook op klimaatgebied is Rutte bereid tot overleg met de oppositie, tot vreugde van vooral GroenLinks. Die partij stelde eerder met de PvdA een klimaatwet op en las in het regeerakkoord dat het kabinet nu zelf met een klimaatwet wil komen. Rutte beloofde Klaver dat het kabinet met hem in gesprek gaat om te ‘kijken of we het eens kunnen worden’. Minister Eric Wiebes (VVD, economische zaken en klimaat) verwacht Klaver komende week al op zijn departement.

Vanuit de oppositie reikte menig partijleider hem alvast de hand, hier Jesse Klaver. © ANP

Zoveel toenadering hoeft Rutte niet op alle thema’s te verwachten. De drie partijleiders op links – Klaver, Asscher en Roemer – presenteerden zich de afgelopen dagen op bepaalde dossiers als een links blok. De drie bestookten Rutte om de beurt met kritische vragen over het afschaffen van de dividendbelasting. “Cadeautjes voor de aandeelhouders en voor Wall Street hebben we hier echt niet nodig”, zei SP-leider Roemer. “Je kunt niet kwetsbare mensen korten en uitdelen aan aandeelhouders”, vervolgde Asscher.

Onvoorspelbare tijd

De drie brachten Ruttes tegenargumenten in de verdrukking. De premier wees op het belang van een gunstig vestigingsklimaat voor grote bedrijven in de huidige onvoorspelbare tijd van Brexit en Trump.

Die bedrijven zorgen voor veel werkgelegenheid, ook voor ‘heel normale mensen in heel normale banen’, benadrukte Rutte. “Deze bedrijven zijn verantwoordelijk voor een enorm groot deel van onze werkgelegenheid en indirect ook voor heel veel banen bij toeleverende bedrijven in het midden- en kleinbedrijf.”

Op andere dossiers pareerde Rutte kritische vragen als vanouds moeiteloos. Of het nu ging over de abortuspil die toch niet bij de huisarts komt, de investeringen bij de politie, het referendum over de wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten of ondergrondse opslag van CO2, Rutte vloog er doorheen, in de grote vergaderzaal van de Tweede Kamer waar binnenkort, op voorstel van de SGP, de nationale driekleur zal komen te hangen. “Ik ben al helemaal in de nieuwe stand!”, grapte hij in de middag toen hij door wilde debatteren, terwijl de rest van het kabinet met rammelende magen aandrong op een lunchpauze. Premiermoe is Rutte nog lang niet.

Kabinet maakt haast met klimaatplannen

Bart Zuidervaart

De uitgestoken hand van het kabinet is gisteren gretig geschud door Jesse Klaver. VVD-minister van economische zaken Eric Wiebes nodigt de leider van GroenLinks volgende week uit voor een gesprek over de klimaatwet.

In het regeerakkoord staan enkele milieumaatregelen, bedoeld om de klimaatafspraken van Parijs te halen. Maar de plannen zijn verre van compleet. Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) toonde dat eerder deze week aan. Het kabinet wil daarom een nieuw energieakkoord afsluiten en een klimaatwet invoeren. Steun hiervoor vanuit de oppositie is dringend gewenst.

GroenLinks en PvdA hebben al eerder een voorstel voor een klimaatwet gemaakt. Rutte zei gisteren: “Wij gaan met de indieners in gesprek. Ik wil kijken of we het eens kunnen worden.”

Het kabinet wil dus haast maken met de klimaatplannen, tot genoegen van de (linkse) oppositie. Maar het worden geen gemakkelijke gesprekken tussen Wiebes en Klaver. Het kabinet wil namelijk subsidie uittrekken voor het afvangen en opslaan van CO2. Het gevolg is, berekende het PBL, dat het aandeel duurzame energie naar beneden gaat. En daar zal in ieder geval GroenLinks geen genoegen mee nemen.

Rutte verdedigt dubbel paspoort van minister

Marno de Boer

De dubbele nationaliteit van bewindslieden leidde tot een felle botsing tussen premier Mark Rutte en Geert Wilders (PVV) en Thierry Baudet (FvD) Deze twee fractievoorzitters vinden zo’n tweede nationaliteit een probleem, omdat ministers dan in een loyaliteitsconflict tussen twee landsbelangen terecht kunnen komen, of onder druk komen te staan van de rechtsmacht van een ander land. Wilders diende dan ook een motie van wantrouwen in tegen minister van binnenlandse zaken Kajsa Ollongren vanwege haar Zweedse nationaliteit, en staatssecretaris van defensie Barbara Visser vanwege haar Kroatische nationaliteit.

Rutte impliceerde dat Baudet ook onvrij kan zijn in zijn afwegingen, omdat hij voorafgaand aan zijn Kamerlidmaatschap het Russische standpunt over het MH17-onderzoek zou hebben gesteund. Baudet ondertekende begin dit jaar een oproep aan de Amerikaanse president Trump voor een nieuw onderzoek naar MH17.

Geert Wilders werd door Rutte ‘slappe hap’ verweten, omdat hij de dubbele nationaliteit een ‘principieel punt’ noemt, maar in 2010 geen motie van wantrouwen indiende tegen CDA-staatssecretaris van volksgezondheid Marlies Veldhuijzen van Zanten, die over de Zweedse nationaliteit beschikte. De PVV was toen gedoogpartner van VVD en CDA.

Lees ook: Oppositie krijgt Rutte op de knieën over wijkverpleging 

Deel dit artikel

Ook op klimaatgebied is Rutte bereid tot overleg met de oppositie, tot vreugde van vooral GroenLinks.