Rotterdam raakt oververhit na Turkse rel

democratie

Jenda Terpstra

Een betoging van ongeveer 3000 Turken voor het Turkse consulaat in Rotterdam liep afeglopen zaterdag uit de hand toen de Turkse minister Kaya van familiezaken de toegang werd geweigerd. © Joris van Gennip

De spanningen lopen op in Rotterdam. Het Rotterdamse CDA-raadslid Turan Yazir trekt zich tijdelijk terug na bedreigingen. En voor een pro-Turkse demonstratie tegen politiegeweld, vrijdag, is toestemming verleend, hoewel die niet lijkt door te gaan. De gemeenteraad debatteerde donderdagmiddag verhit over ‘hoe nu verder’.

De Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb gaf wel toestemming voor de pro-Turkse demonstratie in het hart van Rotterdam, ondanks twijfels in de gemeenteraad. Demonstreren mag, zolang orde en veiligheid niet in het geding zijn, aldus de burgemeester.

Lees verder na de advertentie

Inmiddels lijkt het erop dat de demonstratie, waarvoor zo'n 200 mensen werden verwacht, niet doorgaat. De betoging is afgemeld bij de politie, zo bevestigde een woordvoerder van de gemeente na berichtgeving in het AD hierover. De demonstratie was aangevraagd door drie Turkse organisaties die boos zijn over het politieoptreden van zaterdag en willen pleiten voor de vrijheid van meningsuiting van Turken in Nederland.

Volgens het AD meldt de organisatie nu in een bericht op Facebook dat ze niet in kunnen staan voor de veiligheid van de deelnemers. De betreffende pagina is inmiddels offline.

De raadsleden debatteerden urenlang over de spanningen in de stad, die opliepen na de Turkse rel van afgelopen weekend. Dat was voelbaar tot in de gemeenteraad. Voor het debat aanving werd bekend dat het Rotterdamse CDA-raadslid Turan Yazir zich tijdelijk terugtrekt na bedreigingen. Een Turkse krant had hem aangewezen als mede aanstichter van de ruzie tussen Turkije en Nederland. Yazir, bekend als Gülen-sympathisant, werd al eerder bedreigd.

‘Een grove schande’, zei fractievoorzitter Ronald Buijt van Leefbaar Rotterdam, de grootste partij van de stad. Buijt vond het nieuws tekenend voor de toegenomen spanning in de stad. “Wanneer een van ons zijn taak neer moet leggen door bedreiging, is dat een aanval op de democratie en op de Rotterdamse raad als geheel”, zei hij. Ook andere raadsleden noemden het ontoelaatbaar dat Rotterdammers onder druk worden gezet door Turkije.

'Onhoudbare rol'

Buijt diende verder een motie in om het Turkse consulaat in de stad te sluiten. “Een consulaat dat actief integratie belemmert is ongewenst en kunnen wij missen als kiespijn”, aldus Buijt. De motie werd met een grote meerderheid verworpen, maar steun was er om ‘iets te doen’ aan de ‘onhoudbare’ rol van de Turkse consul, Sadin Ayyildiz. Hij heeft in de aanloop naar de diplomatieke rel van afgelopen weekend “aanwijzingen niet opgevolgd, valse informatie gegeven en escalatie niet vermeden”, aldus Aboutaleb. De raad heeft overigens geen zeggenschap over de consul. Daarom heeft Aboutaleb zijn ongenoegen geuit bij de minister van buitenlandse zaken, Bert Koenders.

Grote lof was er vanuit de raad voor het optreden van Aboutaleb en de ‘driehoek’ (gemeente, politie en justitie) zaterdagnacht, nadat rellen uitbraken en de mobiele eenheid werd inzet toen de Turkse minister Kaya niet werd toegelaten.

Raadsleden wilden wel van Aboutaleb weten waarom hij publiekelijk had gesproken over de ‘schietinstructie’ aan de speciale politie-eenheid die beveiligers van de Turkse minister Kaya moest aanhouden. “Ik wilde voorkomen dat het beeld ontstond bij de Turkse gemeenschap dat Nederland zijn zwaarste arrestatieteam inzet tegen demonstranten”, zei hij. “Een speciale eenheid oproepen geeft automatisch de kans dat er wapens worden gebruikt”, aldus de burgemeester. Het doel was om twaalf mogelijk bewapende beveiligers van de Turkse minister aan te houden.

Ook de vraag waarom demonstranten zo lang voor het consulaat werden getolereerd, ondanks de noodverordening, hield de raad bezig. Volgens Aboutaleb was de ‘precaire internationale aangelegenheid’ aan de achterkant van het consulaat hoofdzaak van de politie. “Je kunt nu eenmaal niet op twee fronten ingrijpen. We kozen ervoor om eerst de magneet van de situatie weg te krijgen, en dat was de minister”, aldus Aboutaleb.

Politiek motief onzinnig

Over een vraag van voorman Nourdin el Oual van de lokale partij Nida, welke rol de verkiezingen speelden in de keuzes die zaterdagnacht werden gemaakt, zei Aboutaleb: “Elke suggestie voor een politiek motief is onzinnig. Het was een crisis van zeventien uur die zich als een script ontvouwde. Niets gebeurde met voorbedachten rade. Wij zijn geen loopjongens van het kabinet.”

Voor Rotterdam is het nu zaak de Turkse jongeren aan zich te binden, aldus Aboutaleb. “Ook ik schrik als een jongen die hier is geboren met de Turkse vlag over zijn schouder op een scooter door de stad rijdt. Die tegen journalisten zegt dat hij hier is voor ‘zijn grote leider’.” Verschillende raadsleden, onder wie die van Leefbaar Rotterdam, spraken van een ‘mislukte integratie’. Andere raadsleden spraken van de noodzaak Turkse jongeren te betrekken in de samenleving.

 Aboutaleb: “Wij hebben een bijzondere taak, raadsleden, om te zorgen voor een goede binding met Rotterdam. Ook daar gaan we niet aan voorbij.” CDA-fractievoorzitter Sven de Langen vatte het zo samen: “Erdogan heeft een lange arm, maar Rotterdam heeft de langste adem.” 

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie