Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Rob Jetten mag slechts dromen van het echte leiderschap

Democratie

Bart Zuidervaart

Rob Jetten (D66) © ANP
Plein 2

Wie nog steeds niet in de gaten heeft dat er iemand ­bestaat met de naam Rob Jetten en dat hij de grote man van de toekomst is – althans, dat vindt zijn eigen partij D66 – heeft de afgelopen week onder een steen gelegen. Jetten staat voor de loodzware opgave Alexander Pechtold te vervangen.

D66 heeft de mediatraining in ieder geval serieus aangepakt. Toen RTL Nieuws-verslaggever Frits Wester hem vroeg naar de plotseling vrijgevallen 1,9 miljard euro, antwoordde Jetten: “Het is verstandig dat het kabinet heeft besloten de afschaffing van de dividendbelasting te heroverwegen.” Na de volgende vraag van Wester zei de D66’er: “Het is verstandig dat het kabinet heeft besloten de afschaffing van de dividendbelasting te heroverwegen.” En na de derde vraag: “Het is verstandig dat het kabinet heeft besloten de afschaffing van de dividendbelasting te heroverwegen.” De bijnaam ‘Robot Jetten’ was geboren.

Lees verder na de advertentie

Zou de partij dit erg vinden? Vermoedelijk niet. Jetten is, voorzichtig gezegd, tekstvast. Een uitglijder valt niet snel te verwachten. Anton Dingeman peilde vorige week vrijdag de stemming in café de Canckeraer. Een stamgast verwoordde de situatie als volgt: “Pechtold was ook keurig en bekwaam, maar die had tenminste nog die flat in Scheveningen waar je steeds over kon blijven zeiken. Een politicus waar niks op aan de merken is! Schande!”

Laarzen

Vorige week woensdag stond in deze krant boven een verhaal over Rob Jetten: ‘Nieuwe partijleider voor D66’. Dat klopt natuurlijk niet. Jetten mag dan de nieuwe fractievoorzitter zijn, het betekent niet automatisch dat hij zich ook partijleider kan noemen. Het lijkt een kleinigheid, maar in het verleden zijn hier hele veldslagen over uitgevochten.

Jozias van Aartsen kan daarover meepraten. In 2004 wilde hij als toenmalig fractievoorzitter in de Tweede Kamer de onbetwiste partijleider van de VVD worden. Lastig voor hem was dat Gerrit Zalm als vicepremier ook meedong naar die titel. Eind november vonden op een partijcongres volgens deze krant ‘schimmige gevechten in de coulissen’ plaats. De kwestie kwam tot een kookpunt toen op het podium een voorstel van de afdeling Ede ter sprake kwam: koppel het politiek leiderschap aan de functie van fractievoorzitter in de Tweede Kamer. Van Aartsen leunde tevreden achterover. Totdat de oude rot Henk Vonhoff het woord nam.

Buma won die verkiezingen uiteindelijk glansrijk van vier partijgenoten en gaat sindsdien door het leven als partijleider

Vonhoff zei dat hij niks moest hebben van de term ‘leider’. Het deed hem denken aan ‘gestamp met laarzen’. Bovendien maakte hij de aanwezige liberalen fijntjes duidelijk dat de titel ‘politiek leider’ niet even per motie kan worden uitgedeeld. “Die positie berust op het verkrijgen van gezag. Dit kunnen we niet per reglement vastleggen.” Tot zover de aspiraties van Van Aartsen. Hij verliet het congres met de titel ‘aanvoerder van de partij’. Meer zat er niet in.

VVD-coryfee

Ook het CDA ontkwam niet aan deze pijnlijke discussie na het vertrek van Jan Peter Balkenende in 2010. Was Maxime Verhagen de nieuwe leider, of toch Sybrand Buma? De kwestie sudderde gedurende enkele jaren, totdat er in 2012 duidelijkheid kwam na lijsttrekkersverkiezingen. Verhagen, tot dat moment een soort ‘partijaanvoerder’, had zich reeds teruggetrokken. Hij zag ook in dat zijn populariteit onder de CDA’ers te wensen overliet. Buma won die verkiezingen uiteindelijk glansrijk van vier partijgenoten en gaat sindsdien door het leven als partijleider.

Het partijleiderschap is overigens geen formele functie binnen een politieke partij. Dat maakt het begrip uitermate geschikt voor verwarring en conflicten. Het is te hopen voor Rob Jetten dat hem dit blijft bespaard. Hij is nu nog D66-aanvoerder. Dat hij straks ook leider wil worden, lijdt geen twijfel. Gelukkig was VVD-coryfee Hans Wiegel onmiddellijk bereid Jetten via de radio van advies te voorzien: “Je moet je niet gaan gedragen als iemand die het allemaal beter weet. Dan gaat het helemaal mis.” Waarvan akte.

De belangrijke en minder belangrijke bijzaken in politiek Den Haag, beschreven door de parlementaire redactie van Trouw.  Lees meer afleveringen op trouw.nl/plein2. Redactie: Marno de Boer, Wilma Kieskamp en Bart Zuidervaart. parlement@trouw.nl

Lees ook:

Nieuw gezicht Rob Jetten moet D66 door zware coalitieonderhandelingen loodsen

De opvolging van Alexander Pechtold is zorgvuldig voorbereid en tot in de puntjes geregisseerd. De jonge Rob Jetten (31) uit Ubbergen wordt het nieuwe gezicht van de partij.

Deze ‘Benjamin van de Kamer’ ging Rob Jetten al in 1932 voor

De Benjamin van de Kamer.’ ‘Een nog zeer jonge man.’ Die kwalificaties gebruikten Nederlandse kranten voor Bate Peereboom, toen hij in 1932 aantrad als Tweede Kamerlid voor én fractievoorzitter van de Hervormd-Gereformeerde Staatspartij (HGS). 

Deel dit artikel

Buma won die verkiezingen uiteindelijk glansrijk van vier partijgenoten en gaat sindsdien door het leven als partijleider