Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Rijk wil niet dat gemeenten het over 'sleepwet' hebben

Democratie

Romana Abels

© ANP XTRA

Veel gemeenten gebruiken voor het referendum van 21 maart de taal van het ‘nee-kamp’. Tot ongenoegen van het ministerie.

Bijna een kwart van de 380 Nederlandse gemeenten, 23 procent, houdt zich niet aan de instructie van het ministerie van binnenlandse zaken over het referendum van 21 maart. In hun informatie aan de kiezers­­ gebruiken deze gemeenten het woord ‘sleepwet’, een term die is bedacht door de tegenstanders van de nieuwe Wet op de veiligheids- en inlichtingendiensten. Het ministerie vermijdt deze term en heeft er al zeker drie keer bij de gemeenten op aangedrongen om in hun communicatie met kiezers uitsluitend formuleringen van het ministerie te gebruiken.

Lees verder na de advertentie
De term ‘sleepwet’ is bedacht door een groep studenten in de zomer van 2017

Op de website van de gemeente Coevorden staat pontificaal: ‘Op 21 maart 2018 vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Tegelijkertijd is ook het referendum over de sleepwet’. Zoals ook bij 89 andere gemeenten het geval is, wijkt die tekst af van de tekst die door de zogenoemde ‘referendumcommissie’ is verspreid. Dat is een organisatie waarvan de vier leden zijn benoemd door het ministerie van binnenlandse zaken, die ervoor moet zorgen dat het raadgevend referendum over de Wet op de veiligheids- en inlichtingendiensten ordentelijk verloopt.

De referendumcommissie verstuurde bijna een maand geleden, op 24 januari, een brief aan de gemeenten met daarin een tekst die gemeenten op hun website konden plaatsen. Die tekst luidt onder meer: ‘Op 21 maart a.s. wordt een raadgevend referendum gehouden over de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017 (Wiv 2017).” Het woord ‘sleepwet’ komt in deze tekst niet voor. Voor een toelichting verwijst de commissie naar de website referendumwiv2017.nl.

Desondanks verwijst de website van de gemeente Hollands Kroon voor nadere toelichting op de wet naar een andere site: sleepwet.nl. Dat is de website waarop de tegenstanders van de wet hun argumenten toelichten.

Tot drie keer toe

De referendumcommissie heeft inmiddels tot drie keer toe aan gemeenten laten weten dat ‘het niet de bedoeling is dat gemeenten zelf informatie over de Wiv 2017 (laten) opstellen en aan kiezers ter beschikking stellen’. De eerste keer was in september vorig jaar, in een nieuwsbrief over het onderwerp. Die boodschap werd in december en januari herhaald. Toch schreven negentig gemeentelijke voorlichters op hun gemeentewebsites een eigen tekst over het referendum. Het is overigens niet verboden om dat te doen.

De gemeente Zaltbommel formuleert het zo: ‘Op woensdag 21 maart is het zover. Dan zijn de gemeenteraadsverkiezingen én is het referendum voor de zogenaamde Sleepwet’.

In Ridderkerk wordt zelfs een tweede benaming aan de wet toegevoegd: daar spreekt de gemeentelijke website van zowel ‘aftapwet’ als ‘sleepwet’. In Ommen heet de Wiv 2017 ook ‘tapwet’.

In de officiële informatie van de referendumcommissie staat het woord sleepwet wel, maar dan in een zin die juist ontkent dat de mensen gaan stemmen over een wet waarmee inlichtingendiensten op grote schaal gegevens zullen binnenhalen. “In het publieke debat wordt soms van een ‘sleepnet’ gesproken en wordt de wet zelf ook wel ‘Sleepwet’ genoemd. De diensten mogen deze communicatie echter niet volledig ongericht onderscheppen.”

De term ‘sleepwet’ is bedacht door een groep studenten in de zomer van 2017. Zij maakten zich zorgen om de nieuwe bevoegdheden die inlichtingendiensten volgens de nieuwe wet krijgen. De studenten wisten genoeg handtekeningen te verzamelen om een raadgevend referendum over het onderwerp te organiseren, dat tegelijk met de gemeenteraadsverkiezingen op 21 maart wordt gehouden.

Regeringspartijen VVD, CDA, D66 en CU zullen zich waarschijnlijk weinig van de uitkomst aantrekken. Vandaag zal de Tweede Kamer het raadgevend referendum naar verwachting afschaffen.

Lees ook:

Veel politieke jongerenorganisaties voeren campagne tegen de ‘sleepwet’. Hun partijen zijn juist voor.

Deel dit artikel

De term ‘sleepwet’ is bedacht door een groep studenten in de zomer van 2017