Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Republikeinen en Democraten vinden in Mueller-rapport een stok om elkaar mee te slaan

Democratie

Bas den Hond

De Amerikaanse president Donald Trump, minister van justitie William Barr en speciaal aanklager Robert Muller. © AFP

De achterban van Trump ziet in het Mueller-rapport een slag tegen de linkse elite, Democraten een president die fatsoen aan zijn laars lapt.

Democraten en Republikeinen zijn het roerend eens: het volledige rapport van speciaal aanklager Robert Mueller moet op tafel komen. Maar daar eindigt de eendracht uiteraard. 

Lees verder na de advertentie

De Republikeinen denken uit het rapport extra bevestiging te halen van Muellers conclusie dat Trump niet ­samenwerkte met de Russen tijdens de verkiezingen van 2016. De Democraten hopen er de voor Trump gunstige conclusie mee te ondergraven die minister van justitie William Barr trok: dat Trump zich ook niet schuldig heeft gemaakt aan het misdrijf ‘belemmering van de rechtsgang’.

Tot het rapport op tafel ligt – de Democraten willen dat desnoods tot aan het Hooggerechtshof bevechten – hebben de Republikeinen het hoogste woord. Het advies om ‘grootmoedig te zijn na een overwinning’ van CNN-commentator David Gergen, oud-adviseur van presidenten Nixon, Ford, Reagan en Clinton (hij had het weer van Winston Churchill), was niet aan hen besteed. Tijdens een ontmoeting in het Witte Huis met de Israëlische premier Netanyahu zei Trump dat het onderzoek er was gekomen ‘doordat een heleboel mensen slechte dingen hebben ­gedaan, kwade zaken, ik zou zelfs zeggen daden van verraad tegen ons land. En naar die mensen gaan we zeker kijken.’

De Democraten blijven er van overtuigd dat de president zo niet een crimineel, dan toch op zijn minst iemand is die voortdurend de normen van fatsoenlijk politiek gedrag aan zijn laars lapt

Belemmering van de rechtsgang

Zijn advocaat Rudy Giuliani suggereerde dat iemand met valse voorwendselen de FBI zo ver kreeg zich in eventuele samenspanning van de Trump-campagne met de Russen te verdiepen. “Ik wil weten wie het deed. Wie betaalde er voor? Wie wakkerde het vuurtje aan?” Volgens hem moeten de Democraten nu ‘stoppen en zeggen: ik zat fout’. 

Maar dat doen de Democraten niet. Of ze slechte verliezers lijken of niet, ze willen doorgaan met de onderzoeken in het Huis van Afgevaardigden – waar ze de meerderheid hebben. De commissie voor justitie daar houdt zich bezig met mogelijke belemmering van de rechtsgang door Trump. Al heeft minister van justitie Barr president Trump daarvan vrijgepleit, speciaal aanklager Mueller sloot het uitdrukkelijk niet uit. Wat de Democraten betreft, krijgt het Congres daarover het laatste woord, na lezing van het rapport en het verhoren van Barr.

De commissie voor de inlichtingendiensten verdiept zich nog steeds in de Rusland-affaire. Maar die kijkt ook naar andere landen die misschien op een onbehoorlijke manier invloed hebben op het regeringsbeleid, bijvoorbeeld door het bedrijf van de president, de Trump Organization, aan extra omzet te helpen. Dat speurwerk loopt parallel aan justitieel onderzoek van aanklagers in New York. Die kijken naar mogelijke illegale transacties door de Trump Organization. En ze onderzoeken de financiën van Trumps inhuldigingscomité, waar ­ongebruikelijk hoge bedragen rondgingen. Mogelijk afkomstig uit het buitenland, wat verboden is.

Van beide partijen is de strategie begrijpelijk. De achterban van Trump kan niet vaak genoeg horen dat de president aanvallen van de vijandige linkse elite, in het Congres en in de media, weerstaat. “Ik ken niet veel mensen die dit hadden volgehouden”, zei hij maandag trots over zichzelf.

De Democraten blijven er ondertussen van overtuigd dat de president van Amerika zo niet een crimineel, dan toch op zijn minst iemand is die voortdurend de normen van fatsoenlijk politiek gedrag, en van fatsoen in het algemeen, aan zijn laars lapt. Daarvan zien hun aanhangers ook graag bevestiging. Als het rapport van Mueller daar meer voorbeelden van oplevert, zal dat hen sterken in de overtuiging dat Trump weg moet. En hen motiveren om, als afzetten geen optie meer is, in 2020 massaal naar de stembus te gaan.

Hoeveel mag het Congres weten?

Toen speciaal aanklager Kenneth Starr in 1998 zijn rapport over Bill Clinton inleverde, ­onder andere over diens affaire met Monica Lewinsky, werd het snel openbaar. Clinton overleefde een impeachment-­procedure. Inmiddels gelden andere regels. Behalve een ­samenvatting door minister van justitie William Barr hebben Congres noch president iets gezien. Barr zal ‘zoveel als toegestaan’ openbaar maken. Wat verteld is aan een ‘grand jury’, een groep burgers die een aanklager helpen, is meestal geheim. Andere informatie valt mogelijk onder het recht van president Trump zijn beraadslagingen vertrouwelijk te houden. Maar hij mag daar geen misdrijf mee toedekken. Dat besliste het Hooggerechtshof in 1974 in ‘Verenigde Staten ­tegen Nixon’, over geluidsopnamen uit het Oval Office. Het betekende het einde van ­Richard Nixons presidentschap.

Lees ook:

Veel vragen en verwijten na conclusies Rusland-onderzoeker Mueller

Heeft speciaal aanklager Robert Mueller de onderste steen boven gekregen over de Russische inmenging in de presidentsverkiezingen? En waarom heeft hij niet willen zeggen of president Donald Trump de rechtsgang nu wel of niet heeft belemmerd?

Deel dit artikel

De Democraten blijven er van overtuigd dat de president zo niet een crimineel, dan toch op zijn minst iemand is die voortdurend de normen van fatsoenlijk politiek gedrag aan zijn laars lapt