Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Pussy hats tegen Trump wijzen niet meer allemaal dezelfde kant op

Democratie

Bas den Hond

De demonstratie in New York op 20 januari vorig jaar. © Hollandse Hoogte / Polaris Images
Reportage

In 2017 was Women’s March een eenstemmige uiting van woede over de verkiezing van Donald Trump. Nu is er grote verdeeldheid. De helft van de deelnemende organisaties is afgehaakt. 

Donald Trump zal deze zaterdag geen honderdduizenden vrouwen, al dan niet getooid met roze ‘pussy hats’, voorbij het Witte Huis zien trekken. Dat heeft hij te danken aan de gedeeltelijke ‘shutdown’ van de Amerikaanse overheid: langs de oorspronkelijk geplande route van de derde Women’s March wordt niet overal sneeuw geruimd. En dus moest de mars iets worden verlegd.

Lees verder na de advertentie

Als dat het enige probleem was voor de organisatoren, dan konden ze de dag met een gerust hart tegemoet zien. Maar waar de demonstratie in 2017 nog een eenstemmige uiting van woede was over de verkiezing van Trump, is er nu verdeeldheid. Enkele leiders zijn beschuldigd van antisemitisme, of op zijn minst het tolereren van antisemitisme van anderen.

Om die reden heeft van de vijfhonderd organisaties die de protestmars officieel steunden, de helft zich teruggetrokken, van de Nationale Raad van Joodse Vrouwen tot de Democratische Partij. Veel zusterdemonstraties in andere steden in de VS verklaarden zich onafhankelijk van de non-profit Women’s March, die de tocht in Washington organiseert. In New York zijn er zelfs twee concurrerende marsen door Manhattan: een van Women’s March en een van een lokale organisatie. Die laatste wordt bewust gehouden in een buurt waar veel Joden wonen, zodat degenen die zich aan de regels voor de sabbat willen houden, de metro niet hoeven te nemen en te voet naar het beginpunt kunnen komen.

Nation of Islam

Dat de aanvoerders van de Women’s March iets tegen Joden zouden hebben, leiden de critici af uit verschillende incidenten. De Afro-Amerikaanse co-voorzitter Tamika Mallory bewondert Louis Farrakhan, leider van de zwarte nationalistische groep Nation of Islam. Die heeft veel betekend voor de zwarte burgerrechtenstrijd, maar staat er ook om bekend dat hij Joden afschildert als een machtige groep die het slecht voor heeft met de zwarte Amerikanen. “Farrakhan, bij de gratie Gods, heeft de satanische Jood ontmaskerd”, riep hij in februari vorig jaar over zichzelf. Mallory was daar bij en nam er kennelijk geen aanstoot aan.

In maart wekte een interview in het linkse blad The Nation van een andere co-directeur, Linda Sarsour, opschudding. Sarsour, van Palestijnse afkomst, zei dat er in het feminisme “geen plaats kan zijn voor mensen die de staat Israël steunen en niet bekritiseren. Je komt op voor de rechten van alle vrouwen, inclusief de Palestijnen, of voor geen enkele. Daar kun je niet omheen”.

Enkele leiders zijn beschuldigd van antisemitisme, of op zijn minst het tolereren van antisemitisme van anderen

Ook intern was er al vanaf het eerste begin, toen de mars van 2017 nog moest worden gehouden, een anti-Joodse houding, vertelde in december vorig jaar een van de mede-oprichters, Vanessa Wruble, aan The New York Times. Tijdens de voorbereidingen viel het niet in goede aarde toen ze zei dat haar Jood-zijn haar inspireerde te werken aan een betere wereld. Mallory en een andere co-directeur, Carmen Perez, zeiden toen dat de Joden zich ook rekenschap moesten geven van hun rol bij de slavenhandel. Later moest ze het veld ruimen. De organisatoren wijzen elke suggestie van Jodenhaat van de hand en hebben een en andermaal verklaard dat iedereen welkom is en zich veilig moet voelen bij de marsen. Maar afdoende was dat niet. En afgelopen maandag werd Tamika Mallory tijdens een tv-interview expliciet gevraagd de uitspraken van Farrakhan te veroordelen. Maar ze ging niet verder dan: “Ik ben het niet eens met veel van zijn uitspraken.”

Overweldigende meerderheid blank

De controverse zou er voor kunnen zorgen dat de belangstelling voor de demonstraties in Washington en elders dit jaar minder is. In New Orleans werd de mars afgelast omdat er te weinig giften voor de organisatie binnenkwamen. In het plaatsje Eureka in Californië gaat hij ook niet door, daar omdat de organisatoren zagen aankomen dat de deelnemers ‘in overweldigende meerderheid blank’ zouden zijn.

Volgens Sarsour zijn al die problemen de kinderziekten van een beweging waarin veel verschillende groepen vrouwen samen optrekken. “Je kunt een grote tent oprichten”, zei ze tegen radio-omroep NPR. “Maar dat betekent niet dat de mensen in die tent het over alles eens zijn. In tegendeel, ze zullen in het openbaar ruzie maken over de dingen waarover ze het niet eens zijn.”

Bij Girls at Work in Manchester in de staat New Hampshire leren meisjes dingen te bouwen zonder angst voor boormachines en nietpistolen. En zaterdag krijgen vier van hen ook les in demonstreren.
Ze lopen met directeur Beth Dever mee in de zuster-optocht in de hoofdstad van de staat, Concord, een van de vele vrouwenmarsen in de VS die geen formele band willen hebben met de Women's March in Washington.

“Ze zijn tussen de 8 en 13 jaar oud”, vertelt Dever. “We willen dat ze beseffen dat ze dit kunnen doen in hun staat. Ze laten zien hoe organisaties samenwerken en samen oplopen voor een zaak die dat waard is. Later kunnen ze dat dan hopelijk zelf doen, over een paar maanden of over een paar jaar.” De controverse rond de landelijke leiding heeft ze niet op de voet gevolgd.  “Het heeft voor ons helemaal geen prioriteit het daarover te hebben. Het gaat om deze meisjes. Hier in New Hampshire is het motto: je demonstreert voor wat je belangrijk vindt. De spandoeken en borden hoeven ook niet allemaal hetzelfde te zijn. Als je maar samen opkomt voor vrouwen.”

Lees ook:

‘Trump ondermijnt dagelijks onze rechten en vrijheden’

De Verenigde Staten drijven onder Trump af richting een autocratie, waarschuwt de Amerikaanse journalist en schrijver Sarah Kendzior.

Deel dit artikel

Enkele leiders zijn beschuldigd van antisemitisme, of op zijn minst het tolereren van antisemitisme van anderen