Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Poetin promoot het geloof, de patriarch promoot Poetin; dat geeft houvast

Democratie

Janne Chaudron

Maria Fedotova: "Het geloof was verboden tijdens de Sovjet-Unie, daarom zijn we zo blij dat we nu een eigen keuze kunnen maken." © Alexandr Solo

President Vladimir Poetin gebruikt het orthodoxe geloof om de Russen een gevoel van eigenwaarde te geven. In Vladimir zijn de inwoners daar blij mee.

De kerk of commercie? In Bogolijoebovo kozen de autoriteiten voor het eerste. Een paar jaar geleden ontstond het plan om in het kleine Bogolijoebovo, gelegen aan de rand van de Russische stad Vladimir, een condoomfabriek neer te zetten. Onmiddellijk kwam het klooster, een machtige stem in het dorp, in opstand. Een condoomfabriek naast een klooster draagt een verkeerde boodschap uit, was het argument. Het klooster won, de condoomfabriek kwam er nooit.

Lees verder na de advertentie
De grootste verdienste van patriarch Kirill is dat hij net na zijn benoeming samenwerking met het Kremlin zocht

Het voorbeeld toont hoe machtig de kerk is in Rusland. Sommige analisten noemen het instituut al het ministerie van ideologie, omdat president Poetin het orthodoxe geloof zo'n prominente plek geeft. Veel Russen waarderen dat. Ze identificeren zich met de kerk, het geeft ze een gevoel van eigenwaarde. Juist daar ontbrak het aan na de ineenstorting van de Sovjet-Unie en het lukte de vorige president, Boris Jeltsin, niet om de bevolking een eigen identiteit terug te geven.

In Vladimir merk je dat de kerk een belangrijke rol speelt. Studente Marina Balasjova moet denken aan een verhaal dat haar oma ooit vertelde. "Ze had een icoon. Prachtig was het. Maar tijdens het communisme werden de ogen uitgestoken door de autoriteiten", zegt Balasjova die gelovig is, maar de kerk niet vaak bezoekt.

"Het geloof was verboden tijdens de Sovjet-Unie", zegt Maria Fedotova. "Daarom zijn we zo blij dat we nu een eigen keuze kunnen maken." Fedotova is een zeer actieve vrijwilliger voor de Aartsengel Michael kathedraal in Vladimir. Het is één van de populairste en rijkste kerken van de stad.

Spectaculaire groei

Veel voorbijgangers slaan een kruis als ze de kathedraal passeren. Fedotova en haar collega's organiseren tal van activiteiten, zoals zomerkampen en zondagsscholen voor kinderen. Ze werkt bovendien bij de zendingsdienst.

Fedotova vertegenwoordigt een groeiende groep in de Russische samenleving. Het aantal Russen dat zich verbonden voelt met het orthodoxe geloof is sinds de val van de Sovjet-Unie spectaculair gegroeid. Uit opiniepeilingen van het onafhankelijke bureau Levada blijkt dat sinds 1991, toen Boris Jeltsin aan de macht kwam, het aantal mensen dat zich orthodox-christen noemt is verdubbeld tot 70 procent.

Ook het aantal parochies groeit. In 1988 waren dat er 6000, nu zijn dat er 36.000. Wat wel opvalt is dat maar 6 procent van de gelovigen elke week een kerk bezoekt en dat 30 procent daadwerkelijk gelooft in God.

De hernieuwde populariteit van het geloof is voornamelijk te danken aan patriarch Kirill, aangesteld in 2010. Hij organiseerde grote bijeenkomst in stadions om jonge mensen aan zich te binden. Maar de grootste verdienste is dat Kirill net na zijn benoeming de samenwerking met het Kremlin zocht. Dat was een schot in de roos. Want Poetin, die in 2012 opnieuw president werd, omarmde de kerk in een poging zijn termijn nieuwe allure te geven.

Voor het gezin, tegen homo's

De orthodoxe waarden sijpelden de afgelopen jaren door in Poetins beleid, hoewel de scheiding tussen kerk en staat is vastgelegd in de grondwet. De familie werd de hoeksteen van de samenleving en er is een wet die het homo's onmogelijk maakt hun seksuele geaardheid in het openbaar te uiten. De invloed werkt ook door in de kunst. Regelmatig ontstaat er opstand als bepaalde theatervoorstellingen of films door de kerk in een kwaad daglicht worden gesteld. Denk aan punkband Pussy Riot, nadat die in een kathedraal in Moskou een punkgebed voordroeg. De leden kregen hoge straffen opgelegd.

Voor Fedotova, docent geschiedenis aan de plaatselijke universiteit, is het orthodoxe geloof niet weg te denken uit haar leven. "Voor mij betekent het openstaan voor anderen, voor mensen die hulp nodig hebben bijvoorbeeld." Zo helpt Fedotova ook jonge mensen tussen de 15 en 30 jaar om op het rechte pad te blijven. "De kerk kan jongeren een bepaalde richting geven, daar hebben ze vaak behoefte aan."

Corruptieschandalen

Berichten over Kirills vermogen en over corruptieschandalen binnen de kerk, doen voorlopig niets af aan de populariteit van het instituut. De Russen respecteren het juist dat Kirill zo'n belangrijke stem heeft in het Kremlin. Hij steunt Poetins standpunten en zijn inmenging in de oorlogen in Syrië en Oekraïne. Ook riep Kirill de Russen aan het begin van de verkiezingscampagne op om te gaan stemmen.

Fedotova waardeert de innige samenwerking tussen Poetin en de patriarch. "Zeker voor onze stad Vladimir is dat goed nieuws. Want het geloof heeft hier altijd een prominente plek gehad." Ze refereert aan de tijd dat prins Andrej Bogolijoebski in de twaalfde en dertiende eeuw tal van kerken liet bouwen in een poging het geloof te promoten. "Hij is onze held."

Lees ook: 

In sprookjesstad Vladimir zal de uitkomst van de Russische verkiezingen, komende  zondag, niet verrassen. Omdat er geen alternatief is voor Vladimir Poetin, of omdat hij gewoon de beste is.

Deel dit artikel

De grootste verdienste van patriarch Kirill is dat hij net na zijn benoeming samenwerking met het Kremlin zocht