Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Onder druk van Trump en Brexit is de EU zichzelf aan het heruitvinden

democratie

Rob de Wijk

Rob de Wijk. © Foto: Jörgen Caris
Column

In de eerste helft van 2017 wonnen in Europa de positivo’s het van de doemdenkers toen Macron de presidentsverkiezingen in Frankrijk won en de as Parijs-Berlijn nieuw leven inblies. 

Surfend op een golf van optimisme lanceerde de Europese Commissie het ene reflection paper na het andere. De rode lijn was in alle papers helder. Of het nu ging om de euro, defensie of de toekomst van de Unie, de conclusie was dat de burger beschermd moet worden tegen de uitwassen van de globalisering, dreigingen van buiten en nieuwe economische en monetaire crises. Al die uitdagingen vereisen meer samenwerking.

Lees verder na de advertentie

Het nieuwe vertrouwen in de Unie is ook het gevolg van de vrees dat door Brexit en Trump de pijlers onder de liberale wereldorde worden weggeslagen. Engeland en Amerika leiden niet meer, maar zijn vooral met zichzelf bezig. Het zijn bovendien onmiskenbare tekenen van westers machtsverval.

Voor de Britten is de ongeclausuleerde toegang tot de geïntegreerde markt van de Unie geen zekerheid meer. Dat bleek vooral na de waarschuwing van Guy Verhofstadt die namens het Europees Parlement dreigde geen enkele deal te zullen goedkeuren als de in het Verenigd Koninkrijk woonachtige EU-burgers na de Brexit als tweederangsburgers worden behandeld.

Het valt wel mee met de door Trump voorspelde ondergang van het Avondland

Handelsverdragen met andere delen van de wereld tonen bovendien de onverbiddelijkheid aan van de ijzeren wet dat het handelsvolume afneemt naarmate de handel met verder gelegen landen wordt gevoerd. De Britse justitieminister David Lidington constateerde deze week daarom terecht dat het op handen zijnde handelsakkoord met de Amerikanen geen rechtvaardiging is voor het verlaten van de Europese Unie. Het gevolg is dat de Britten zich voor het overleven van de eigen industrie en financiële sector mogelijk noodgedwongen aan China moeten uitleveren. Dat kan ook verklaren waarom de afgelopen maanden de Chinese investeringen in Groot-Brittannië zijn gestegen.

Eindtijdrede

En dan Trump. Wie dacht dat de geest van Trumps ideoloog Steve Bannon niet langer door het Witte Huis waart heeft het mis.

Deze zelfbenoemde leninist liet Trump tijdens zijn inauguratie over het ‘Amerikaanse bloedbad’ spreken: het neoliberalisme en de immigratiepolitiek van de elite had een slachting onder de Amerikaanse bevolking veroorzaakt waardoor die aan de bedelstaf was geraakt. Die gitzwarte eindtijdrede kreeg vorige week in Polen een vervolg, toen Trump zich openlijk afvroeg of het Westen nog de wil tot overleven heeft.

De rede was niet geschreven door Bannon, maar door tekstschrijver Miller en veiligheidsadviseur McMaster. Bannons ideologie lijkt dus diepgeworteld in de nieuwe regering. De rellen in Hamburg waren vervolgens een geschenk uit de hemel. Niet omdat ze de aandacht van Trump zelf afleiden, maar vooral omdat de relschoppers anti-globalisten zijn die ideologisch dicht bij Trumps anti-neoliberalisme staan.

Het belangrijkste is echter dat het nieuwe optimisme van de Unie aantoont dat het wel meevalt met de door Trump voorspelde ondergang van het Avondland. Onder druk van Trump en Brexit is de Unie zichzelf aan het heruitvinden en samen met Japan en China wordt een nieuwe liberale wereldorde uit de grond gestampt.

Het gevolg is dat de Amerikanen en de Britten zich nog verder isoleren.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
Het valt wel mee met de door Trump voorspelde ondergang van het Avondland