Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Navo-top: Europese landen reageren kalm op de uithalen van Trump

Democratie

Marno de Boer

President Trump en minister van buitenlandse zaken Pompeo aan het ontbijt met secretaris-generaal Stoltenberg van de Navo (niet in beeld), in Brussel. © AP

De Navo-top met Trump is niet uitgelopen op een ruzie over handel. Daardoor straalde de Navo minder verdeeldheid uit dan vooraf gevreesd. Europese landen kiezen er bij de Navo-top voor kalm te reageren op de verbale uithalen van Donald Trump. 

Ze lijken opgelucht dat de Amerikaanse president hen aanspoort om meer voor het bondgenootschap te doen en de in Brussel begonnen ontmoeting vooralsnog niet aanwendt om openlijk een handelsconflict uit te vechten.

Lees verder na de advertentie

Duitsland kreeg wel onder uit de zak van Trump. Tijdens een ontbijt met secretaris-generaal Jens Stoltenberg koos de president er tijdens de eerste minuten, die live worden uitgezonden, voor geen beleefdheden uit te wisselen, maar een klaagzang over Berlijn af te steken.

Een weinig loyaal lid van het Navo-bondgenootschap

Voor een deel betrof het de bekende kritiek dat Duitsland te weinig aan defensie uitgeeft. Daarna richtte Trump zijn pijlen op de energiedeals tussen Duitsland en Rusland. Op de bodem van de Oostzee loopt tussen beide landen nu al de aardgaspijpleiding Nord Stream en er zijn plannen om hier een tweede verbinding naast te leggen. Volgens Trump toont Duitsland zich op deze manier een weinig loyaal lid van het Navo-bondgenootschap. “We worden geacht jullie tegen Rusland te beschermen, maar zij betalen miljarden dollars per jaar aan Rusland. Dat is erg ongepast.”

We zullen het vandaag niet altijd met elkaar eens zijn, maar Duitsland doet veel voor de Navo.

Angela Merkel

De economische banden zouden Duitsland ook een ‘gevangene’ van Moskou maken, zei Trump. Met die opmerking deelde Trump een sneer uit naar voormalig kanselier Gerhard Schröder, die nu banen heeft bij Nord Stream en bij het Russische oliebedrijf Rosneft.

Een deel van de Europese Navo-leden is het met Trump eens. Vooral landen in Centraal- en Oost-Europa vrezen dat Rusland bij hun de gaskraan dicht kan draaien zonder dat West-Europese bondgenoten de gevolgen daarvan voelen. Dat zou de Oost-Europeanen kwetsbaarder maken voor chantage vanuit het Kremlin. De Poolse president Andrzej Duda riep bij aankomst in Brussel dan ook op de Europese afhankelijkheid van Russische fossiele brandstoffen te verminderen.

De Duitse kanselier Angela Merkel benadrukte bij aankomst dat haar land toch echt een goede bondgenoot is. “We zullen het vandaag niet altijd met elkaar eens zijn, maar Duitsland doet veel voor de Navo. We zijn bijvoorbeeld actief in Afghanistan. Daarmee verdedigen we ook de Amerikaanse belangen.”

Nederlandse defensie

Volgens premier Mark Rutte heeft Trump een ‘groot punt’ met zijn klacht over te lage Europese defensiebestedingen. Hij wil de komende jaren dan ook kijken of de Nederlandse defensiebegroting meer kan stijgen dan al in het regeerakkoord is afgesproken. Tegelijkertijd wil Rutte niet dat de handelsdiscussie verknoopt raakt met veiligheidsbeleid. “De discussie over handel moet je ergens anders voeren.”

De kalme Europese reactie wierp zijn vruchten af. Na zijn tirade over Duitsland tijdens het ontbijt sprak Trump in de middag met Merkel zelf. Na afloop zei hij dat de VS ‘een geweldige band met Duitsland hebben.’ Volgens Trump had hij tijdens een ‘geweldig gesprek’ met de kanselier zowel over defensiebudgetten als handel gesproken.

Daarmee straalde de Navo meer eenheid uit dan sommigen van tevoren verwachtten. De Amerikaanse president sprak geen twijfels uit over zijn betrokkenheid bij het bondgenootschap, maar spoorde de anderen leden vooral aan om zich samen met de VS steviger op te stellen richting Rusland.

Dat is een opsteker voor Europese landen die vreesden dat Trump een verdeelde Navo zou achterlaten voordat hij maandag de Russische president Poetin ontmoet.

Navo-landen tonen goede wil

De Navo-bondgenoten vielen terug op de traditie om allerlei militaire plannen die al in het vat zaten rond de top zelf naar buiten te brengen. Dan kunnen ze tegen de Verenigde Staten zeggen dat ze toch echt een belangrijke bijdrage aan de alliantie leveren, ook al zijn hun defensiebegrotingen misschien niet zo hoog als de VS willen. Trump vindt dat de uitgaven direct naar 2 procent van het nationaal inkomen moeten, en op termijn zelfs naar 4 procent.

Groot-Brittannië gaat op Amerikaanse verzoek 440 extra militairen naar Afghanistan sturen, waardoor de totale Britse aanwezigheid daar op ongeveer 1100 militairen uitkomt. Zij moeten het Afghaanse leger adviseren in de moeizame strijd tegen de Taliban. Vorige maand kreeg London nog een boze brief van de Amerikaanse defensieminister James Mattis. Die schreef dat als het Britse defensiebudget niet omhoog gaat, het land zijn status van favoriete Amerikaanse bondgenoot wel eens aan Frankrijk zou kunnen verliezen.

Slowakije gaat veertien Amerikaanse F16-straaljagers kopen om oude Russische exemplaren te vervangen. Bratislava dacht aanvankelijk ook aan een goedkoper Zweeds alternatief, maar liet weten toch voor de hoge kwaliteit van de Amerikaanse modellen te hebben gekozen. Die aanschaf versterkt ook de band met de Amerikaanse luchtmacht. Nu zijn het nog Russische monteurs die met het onderhoud van de Slowaakse straaljagers helpen, binnenkort zal Amerikaans personeel hun rol overnemen.

Canada blijft vier jaar extra met militairen in Letland, zo zei premier Justin Trudeau al op dinsdagavond. De Canadezen leidden sinds vorig jaar de Navo-eenheid die het Baltische land tegen Rusland moet beschermen. 

Lees ook:

Trump is op bezoek, Europa zet zich schrap

Het probleem met Trump is dat hij volgens waarnemers het hele idee van een bondgenootschap niet begrijpt, of wil begrijpen. In zijn wereld bestaan alleen winnaars en verliezers.

Deel dit artikel

We zullen het vandaag niet altijd met elkaar eens zijn, maar Duitsland doet veel voor de Navo.

Angela Merkel