Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Trumps nieuwe hoge rechter is conservatief, maar hoe conservatief moet nog blijken

Democratie

Bas den Hond

Rechter Brett Kavanaugh schudt de hand van Donald Trump © REUTERS

De vacature in het Amerikaanse Hooggerechtshof zal wat Donald Trump betreft worden vervuld door een rechter die al zitting heeft in Washington, en die voordat hij rechter werd actief was in de Republikeinse politiek. De president droeg maandagavond Brett Kavanaugh voor.

Kavanaugh (53) is een van de rechters van het hof van beroep in Washington DC. Er zijn dertien van die hoven in de VS, maar dat in Washington is extra belangrijk omdat het vaak zaken behandelt die gaan over de bevoegdheden van de federale overheid.

Lees verder na de advertentie

Onder de honderden uitspraken en begeleidende opinies die hij daar sinds 2006 schreef, zijn politiek explosieve onderwerpen. Die zullen de komende weken door de voor- en tegenstanders van zijn benoeming worden gebruikt om senatoren te overtuigen voor of tegen te stemmen. Want de Senaat moet de benoeming nog goedkeuren. Pressiegroepen hebben al aangekondigd miljoenen dollars te zullen spenderen aan tv-advertenties in de staten van senatoren die misschien over te halen zijn.

Niet iedereen is er van overtuigd dat Kavanaugh de ideale keus is

Recht op abortus

Het oordeel van progressieve groepen en de Democraten is dat door de komst van Kavanaugh, als opvolger van de gematigde conservatief Anthony Kennedy, het gerechtshof een solide rechtse meerderheid zal krijgen. Die zal het landelijke recht op abortus zal uithollen en misschien wel afschaffen, en op allerlei vlakken het bedrijfsleven bevoordelen boven werknemers en consumenten.

Aan de rechterzijde van de Amerikaanse politiek wordt juist op zo'n uitkomst gehoopt, maar niet iedereen is er van overtuigd dat Kavanaugh daarvoor de ideale keus is. Sceptici wijzen op een beslissing van het hof van beroep in Washington over abortus. Daarin koos Kavanaugh weliswaar de kant van de regering-Trump, die een illegale vluchteling in detentie geen abortus wilde toestaan, maar hij ging niet zover dat hij zich keerde tegen elk recht op abortus. En in een zaak over Obamacare oordeelde hij, net als het Hooggerechtshof later, dat een verplichte zorgverzekering voor iedereen niet ongrondwettig hoefde te zijn.

Mogelijk wordt Kavanaughs conservatisme in toom gehouden door de ervaring die hij voor zijn carrière als rechter opdeed in de politieke praktijk. Na zijn studie rechten aan de Yale universiteit was hij eerst juridisch assistent van enkele rechters, waaronder de man die hij nu opvolgt, Anthony Kennedy. Maar daarna ging hij werken voor speciaal aanklager Kenneth Starr, die een verdachte investering in onroerend goed door president Bill Clinton en zijn vrouw Hillary onderzocht en uiteindelijk uitkwam bij de affaire van de president met stagiaire Monica Lewinsky. Vervolgens werkte hij als jurist in het Witte Huis onder president George W. Bush. Die droeg hem uiteindelijk voor als rechter in het hof van beroep.

Juridische geloofsbelijdenis

In zijn dankwoord had Kavanaugh het alleen over zijn tijd als rechter. Hij beloofde de wetten zonder vooroordeel te zullen toepassen, 'zoals ze zijn geschreven', en de Grondwet 'zoals die is geschreven, geïnterpreteerd met inachtneming van de geschiedenis, traditie en jurisprudentie'.

Met die juridische geloofsbelijdenis presenteerde hij zich als een kandidaat naar het hart van conservatief Amerika, een rechter die het land niet zelf de wet zal voorschrijven. Maar Kavanaugh bedankte ook nadrukkelijk zijn moeder, die docent was op twee zwarte scholen, en later rechten studeerde en openbaar aanklager werd in een tijd dat dit niet gewoon was. En hij zei er trots op te zijn dat hij als juridische assistenten veel vrouwen had aangenomen.

Campagne

Zijn toespraak was daarmee behalve een bedankje ook de opening van wat, of hij het nu leuk vindt of niet, een politieke campagne is, met als doel zo breed mogelijke steun te verwerven. De Republikeinen hebben in de Senaat - aangenomen dat hun ernstig zieke collega John McCain niet kan komen stemmen - de kleinst mogelijke meerderheid om hem definitief in het Hooggerechtshof te krijgen: 50-49. Er hoeft maar één fractielid tegen te stemmen en de benoeming is in gevaar.

Voor de Democraten geldt hetzelfde: hun toch al kleine kans om Kavanaugh tegen te houden, gaat in rook op als een of twee van hun senatoren, die een zetel te verdedigen hebben in een staat met veel Republikeinen, toch maar voor hem stemmen.

Vanaf dinsdag staan gesprekken op het programma met senatoren van beide partijen. Als na de zomer enkele Democraten hun zegen aan Brett Kavanaugh geven, mag dat een groot succes heten, voor deze politiek onderlegde rechter en voor de president die hem uitkoos.

Lees ook:

Het nieuwe lid van het Hooggerechtshof in de VS moet abortus gaan stoppen

Voor de tweede keer draagt Donald Trump een lid van het Hooggerechtshof voor, en drukt daarmee vermoedelijk voor decennia zijn stempel op de gebeurtenissen in de VS. Correspondent Bas den Hond gaf een overzicht van de drie kanshebbers. 

Vergroot het opstappen van een hoge rechter Trumps kansen op beperking van het recht op abortus?

Het vertrek van rechter Anthony Kennedy opent voor president Trump de deur naar de benoeming van een rechter die een stuk conservatiever is, en daarmee een Hooggerechtshof dat lang gekoesterde Republikeinse wensen, waaronder een verbod op abortus, zou kunnen vervullen.

Deel dit artikel

Niet iedereen is er van overtuigd dat Kavanaugh de ideale keus is