Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

May wordt iets realistischer over Brexit, maar Brussel is nog lang niet tevreden

Democratie

Tim de Wit

Premier May hield de speech vanwege de sneeuwoverlast vanuit de ambtswoning van de burgemeester in Londen. © Getty Images

De Britse premier Theresa May ziet in dat de Brexit pijn kan doen. Haar partijgenoten zijn enthousiast over haar speech, maar Brussel is nog lang niet tevreden.

Het was de derde grote brexit-speech sinds Theresa May het premierschap in 2016 overnam. Maar nog niet eerder was ze zo realistisch. “Het leven gaat er anders uitzien”, zei ze en ze erkende dat er moeilijke compromissen in het verschiet liggen.

Lees verder na de advertentie

Het was haar intentie om de speech in Newcastle te houden, het noordoosten van Engeland. Maar vanwege het barre weer werd in allerijl het klassieke Mansion House gekozen, in het hart van de Londense City. May zette in detail neer hoe ze de toekomst voor zich ziet.

Ja, ze wil nog altijd de interne markt en de douane-unie verlaten en aansturen op een harde Brexit. Daarmee kan ze een einde maken aan het vrije verkeer van personen en hoeft ze niet langer Brusselse regels over te nemen. Maar ze wil op veel terreinen wel nauw blijven samenwerken met de EU en ook toegang houden tot de Europese interne markt. Dat wil ze bijvoorbeeld doen door Britse productiestandaarden zoveel mogelijk “te spiegelen aan EU-standaarden”.

De leden van de EU hebben tot nu toe steeds gewaarschuwd: we doen niet aan cherrypicking

Cherrypicking

In Brussel wachten de leden van de EU al tijden op meer duidelijkheid van de Britten. En ze hebben tot nu toe steeds gewaarschuwd: we doen niet aan cherry picking, wel van de EU-lusten willen genieten, maar niet de lasten willen dragen. En zo leggen vele EU-vertegenwoordigers ook dit voorstel uit.

De eerste reacties waren dan ook lauw. Michel Barnier, de hoofdonderhandelaar namens de EU, zei de speech te verwelkomen. Maar Manfred Weber, een Merkel-vertrouweling en voorzitter van de Europese Volkspartij (de grootste partij in het Europees Parlement) maakt zich na de speech juist meer zorgen. “Ik zie niet hoe we tot een akkoord kunnen komen als de Britse regering haar hoofd steeds verder in het zand steekt.”

Daar stelde May tegenover: “We willen een andere deal dan Noorwegen, Canada of Turkije. Als wat wij doen cherry picking is, dan is elke vrijhandelsdeal cherry picking. Dit is een onderhandeling, waarin niemand precies krijgt wat-ie wil.”

May lijkt haar partij meer achter zich te hebben gekregen met deze speech

Grens

Maar ook voor het probleem van de grens tussen Ierland en Noord-Ierland kwam May niet met een nieuwe oplossing. Alle partijen willen dat de grens openblijft, zonder grenscontroles, alleen wordt dat enorm bemoeilijkt doordat May per se uit de interne markt en de douane-unie wil stappen. Ze gaf aan zich verantwoordelijk te voelen voor een oplossing om de grens open te houden. “Maar dat wil ik wel samen doen”, zei ze, met hulp van de Ierse regering. Meer details blijven uit.

Toch viel haar verhaal in haar zo verdeelde Conservatieve Partij bijzonder goed. Van de harde brexit-vleugel tot het veel gematigder, zachtere deel van haar fractie klonken positieve geluiden. “Dit is duidelijkheid over hoe we de EU kunnen verlaten, maar toch een vriendelijke relatie kunnen houden met onze Europese buren”, zei de Conservatieve hardliner Jacob Rees Mogg. “Doordat ze zo nauw mogelijk met de EU wil blijven samenwerken, wil ze in feite een zo zacht mogelijke Brexit”, zei Conservatief parlementariër Anna Soubry, aan de andere kant van het brexit-spectrum.

En daarmee lijkt May haar partij meer achter zich te hebben gekregen met deze speech en heeft ze ook Brussel laten zien dat ze bereid is om pijnlijke compromissen te sluiten. Alleen is haar uiteindelijke doel - eerst afstand nemen, maar wel van de voordelen blijven genieten - nog altijd onbespreekbaar voor de EU. En aangezien er minder dan een jaar is om tot een akkoord te komen, staan beide partijen onder flinke tijdsdruk nog altijd mijlenver uit elkaar.

Premier May reageerde woensdag woedend op het ontwerp-akkoord uit Brussel waarin staat dat Noord-Ierland een speciale status krijgt na de Brexit.

Lees meer over de Brexit in ons dossier.

Deel dit artikel

De leden van de EU hebben tot nu toe steeds gewaarschuwd: we doen niet aan cherrypicking

May lijkt haar partij meer achter zich te hebben gekregen met deze speech