Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Margreeth de Boer waarschuwt voor niets

Democratie

Lex Oomkes

Lex Oomkes © Maartje Geels
De Formatie

Het klinkt logisch en dat is het wellicht ook. Maar niet omdat het beleid er nu zoveel beter van wordt. Nee, het heeft vooral en wellicht zelfs uitsluitend met Binnenhofse logica te maken.

Een aparte minister voor klimaatbeleid. Klinkt plausibel. Van alle kanten kun je horen dat het voor Nederland een hele toer wordt om de doelstellingen uit het nog door dit demissionaire kabinet ondertekende akkoord van Parijs te halen. Op zich bescheiden doelstellingen, afgezet tegen de urgentie van het klimaatprobleem. Mooi dat daar expliciete aandacht voor gaat komen.

Lees verder na de advertentie

Het hing al een tijdje in de lucht en de berichten dat die aparte minister er komt, worden steeds sterker. Voor de zomer kwamen maar liefst negentig hoogleraren met een luide oproep aan de formerende partijen voor een beleid dat meer urgentie uitstraalde voor een schone, duurzame economie. Bovenaan het wensenlijstje stond de benoeming van een aparte minister voor klimaat en energie.

Maar denk nu niet dat dat ook de enige reden is voor de minister van klimaatbeleid, zoals we hem (of haar) voor het gemak maar zullen dopen. Zo werkt dat niet. Natuurlijk, het zal verkocht worden met een verwijzing naar een veel verplichtender klimaatbeleid. Als symboliek kan helpen moet je het vooral niet laten.

De ChristenUnie zal nooit accepteren dat slechts één partijgenoot elke vrijdag in de Trêveszaal kan aanschuiven voor de ministerraad.

Verhoudingen

De echte reden ligt in het feit dat vier partijen bewindslieden gaan leveren aan het nieuwe kabinet. De kleinste partij, de ChristenUnie, zal nooit accepteren dat slechts één partijgenoot elke vrijdag in de Trêveszaal kan aanschuiven voor de ministerraad.

De ChristenUnie krijgt twee ministers en om de verhoudingen in de Kamer desondanks enigszins tot uitdrukking te laten komen in het kabinet moet dus ook het aantal posten voor de andere partijen omhoog. Met die noodzaak werden ook in één klap alle pleidooien voor kleinere en daadkrachtiger kabinetten, waar vooral Mark Rutte graag een nummer van maakte, volkomen irrelevant.

Het zou kwaadaardig zijn te denken dat de onderhandelaars eerst bepaalden met hoeveel ministersposten alle partijen tevreden zouden kunnen zijn en dat daarna pas gekeken is wat die extra ministers een beetje zinnig bezig zou kunnen houden. Maar ga er nu, omgekeerd, ook niet van uit dat louter en alleen de zorgelijke klimaatveranderingen tot deze beslissing hebben geleid.

Een milieuminister fungeert als aflaat voor de andere ministers.

Themaministers

De minister van klimaatbeleid en wellicht ook de geopperde minister van immigratie en integratie worden zogenoemde themaministers. Het vierde kabinet-Balkenende had ook zo'n minister in de persoon van toenmalig leider van de ChristenUnie, André Rouvoet. Dat nooit meer, was na afloop de conclusie. Een minister zonder eigen ambtenaren, zonder begroting, die geacht wordt collega's lastig te vallen als hij vermoedt dat er iets gebeurt dat op zijn terrein kan liggen, is een machteloze minister. Oud-minister van milieu Margreeth de Boer waarschuwde in juli in deze krant om die reden vooral geen minister van klimaatbeleid te benoemen. "Een milieuminister fungeert als aflaat voor de andere ministers", zei de ervaren politica.

Het nieuwe kabinet zal drie van dergelijke ministers tellen als de voortekenen niet bedriegen. De vorige keer dat er een poging werd gedaan een kabinet te vormen met vier partijen, in 2010, werd nog gesproken over een totaal ander model voor het verdelingsprobleem.

VVD, PvdA, D66 en GroenLinks spraken destijds over een kernkabinet van slechts een paar ministers. Zij zouden vanuit het Catshuis de grote lijnen van het kabinetsbeleid voor hun rekening moeten nemen en de uitvoering en het beheer van de ministeries overlaten aan staatssecretarissen. Nooit iets over gehoord in deze formatie.



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
De ChristenUnie zal nooit accepteren dat slechts één partijgenoot elke vrijdag in de Trêveszaal kan aanschuiven voor de ministerraad.

Een milieuminister fungeert als aflaat voor de andere ministers.