Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Maatregelen Rutte III zijn bekend, nu de visie nog

Democratie

Romana Abels

Alexander Pechtold (D66) met onder de arm een 'Mapje Zalm' naar informateur Gerrit Zalm, vertrekt op het Binnenhof na onderhandelingen met de beoogde coalitiepartners VVD, CDA, en ChristenUnie. © ANP
regeerakkoord

Van de afspraken tussen VVD, CDA, ChristenUnie en D66 is al veel uitgelekt. De vraag is nu nog: wat is het verband?

Als tot aan het btw-tarief al bekend is wat het komende kabinet van plan is, dan lijkt de spanning er wel een beetje af. Dan is de onthulling, dinsdag, van het ‘gebouw’ dat D66, VVD, CDA en VVD de afgelopen maanden in elkaar metselden, een nogal lege ceremonie. De inrichting werd immers al via watervallen aan lekkages duidelijk.

Lees verder na de advertentie

Het lekte zoveel, dat de vraag ‘wat we eigenlijk nog niet weten’, in Den Haag inmiddels vaker wordt gesteld dan die naar wat wel. Toch is dat nogal wat. Want bij alle opwinding over hypotheekrente-aftrek (die wordt dus verder beperkt), over klimaatkeuzes en migratiemaatregelen blijft er voor het moment van presentatie van het regeerakkoord één ding onbekend. Eén nogal belangrijk ding: de manier waarop alle maatregelen met elkaar in verband staan. Want maatregelen in een regeerakkoord moeten op de één of andere manier de uitkomst zijn van een door de vier formerende partijen geformuleerde gezamenlijke visie op de samenleving.

Tegelijk blijft ook de vraag wat niet bekend werd, een belangrijke. Angstvallig stil blijft het over de arbeidsmarkt bijvoorbeeld.

Motto

De vier moeten dinsdag woorden gebruiken als ‘bruggen slaan’, zoals het motto van het kabinet-Rutte II luidde. Dat had tot doel de grote kloven in de samenleving te dichten. Expliciet sprak het regeerakkoord over arm en rijk en stad en land. Of het kabinet daarin geslaagd is, is een ander chapiter – het was in ieder geval wel de ambitie om de verschillen te verkleinen.

Maar welke ambitie Rutte III heeft, door Lodewijk Asscher ooit ‘rechts met de Bijbel’ genoemd? De gelekte maatregelen wijzen niet bepaald op een voortzetting van de ambitie om verschillen te verkleinen. Wel kan een nieuw doel iets zijn als ‘behouden wat Nederland uniek maakt’.

Premier Rutte gaat op het Binnenhof nog even snel op een selfie met een voorbijganger. © ANP

Op een dergelijke mix van conservatisme en nationale trots wijzen maatregelen als het investeren in onderwijs, maar ook bijvoorbeeld het instellen van een kilometerheffing voor vrachtwagens, en natuurlijk het invoeren van lessen in het Wilhelmus en nationale geschiedenis.

Zelfs de plannen op het gebied van integratie zijn onder een dergelijke noemer te vatten: dat nieuwkomers geen aanspraak meer kunnen maken op een uitkering maar wel op gemeentelijke hulp bij integratie, kan in het regeerakkoord worden verpakt als het beste van twee werelden: de Nederlandse open en gastvrije samenleving gecombineerd met een ferm einde aan sinterklaaskadootjes.

Vooruitzien

Mogelijk is ook een motto als ‘met verstand vooruitzien’. Aan de klimaatmaatregelen die gisteren bekend werden, is te zien dat dit kabinet misschien iets langer vooruit wil kijken. Dat blijkt bijvoorbeeld ook uit de verdere inperking van de hypotheekrente-aftrek: een onpopulaire maatregel waarop Brussel al jaren aandringt.

Investeringen in defensie vallen eveneens mogelijk onder zo’n noemer, waarmee het nieuwe kabinet Nederland gereedmaakt voor nieuwe dreigingen van buitenaf.

Tegelijk blijft ook de vraag wat niet bekend werd, een belangrijke. Angstvallig stil blijft het over de arbeidsmarkt bijvoorbeeld, over vaste banen versus flexibele. Over pensioenen: ook niets gehoord. De vraag is of daarover dinsdag wel duidelijkheid is.

En dan is er ook nog het grote onbekende. Zoals de Amerikaanse oud-minister van defensie Donald Rumsfeld ooit zei: Er zijn dingen die je weet en dingen die je niet weet. Maar daarnaast bestaan ook nog ‘unknown unknowns’ – dingen waarvan je niet weet dat je ze niet weet.

Lees ook: Er lekt weliswaar heel veel uit Rutte III, maar alles is relatief

Informateur Gerrit Zalm komt aan op het Binnenhof. © ANP

Deel dit artikel

Tegelijk blijft ook de vraag wat niet bekend werd, een belangrijke. Angstvallig stil blijft het over de arbeidsmarkt bijvoorbeeld.