Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Lula dichter bij cel maar nog steeds kandidaat

Democratie

Wies Ubags

De Braziliaanse ex-president Luiz Inácio Lula da Silva. © EPA

De kans is groot dat de Braziliaanse ex-president Luiz Inácio Lula da Silva snel de gevangenis in moet vanwege corruptie. Toch blijft hij namens de linkse Arbeiderspartij kandidaat voor de verkiezingen in oktober. Links én rechts zetten zich schrap.

Het Braziliaanse Hooggerechtshof deed er lang over: tot diep in de nacht van woensdag op donderdag beraadslaagden de rechters, om uiteindelijk met een krappe meerderheid te bepalen dat ex-president Lula de gevangenis in moet - ook al heeft hij nog een hoger beroep lopen in de corruptiezaak tegen hem. Er was direct gejuich te horen van zijn tegenstanders. Voor hen betekent de beslissing van het Hooggerechtshof dat niemand boven de wet staat.

Lees verder na de advertentie

Maar Lula’s Arbeiderspartij is van mening dat er geen bewijzen zijn, en deed onmiddellijk een verklaring uitgaan: “Vandaag is het een tragische dag voor de democratie en voor Brazilië.” De partij is overtuigd van Lula’s onschuld, en beschuldigt de rechtse elite ervan hem aan de kant te willen zetten. Rechts vormt sinds april 2016 de regering, na dertien jaar linkse hegemonie. De regering van president Temer kwam aan de macht toen president Dilma Rousseff, Lula's linkse opvolgster, door het congres werd afgezet wegens misleidende ingrepen in de begroting.

De linkse partijen in het land beschouwen de veroordeling van Lula als een opzetje om hem en links in het algemeen politiek dood te maken

Lula sloot zijn eerste twee ambtstermijnen in 2010 af met populariteitscijfers van rond de 90 procent en is volgens de huidige peilingen verreweg de sterkste kandidaat voor de presidentsverkiezingen van oktober – met ruim 30 procent. Nummer twee in de peilingen, de uiterst rechtse Jair Bolsonaro blijft op de helft steken. Lula moet dus “tot het bittere eind” worden gesteund, aldus zijn partij, ook al belandt hij in de cel.

Lula werd in januari in hoger beroep veroordeeld tot ruim twaalf jaar cel, omdat hij een appartement van het bouwbedrijf OAS gekregen zou hebben in ruil voor opdrachten van dat bedrijf. Dat is gebeurd zonder dat er bewijzen waren, meent de Arbeiderspartij. Justitie, vindt de partij, heeft zich onder druk laten zetten door de economische elite en de grote media in Brazilië.

Legergeneraal Eduardo Villas gooide olie op dat vuur door de dag voor de uitspraak van het Hooggerechtshof te verklaren dat straffeloosheid niet zonder gevolgen kan blijven. Dat hij op Lula’s proces duidde was zonneklaar en werd door links en ook door commentatoren in Brazilië hoog opgenomen. Verschillende mensen, waaronder voormalig openbare aanklager Rodrigo Janot, herinnerden aan het begin van de dictatuur (1964-1985).

De spanningen tussen rechts en links lopen door deze ontwikkelingen hoog op in Brazilië. Lula en zijn Arbeiderspartij hebben bijval gekregen van de andere linkse partijen in het land. Die hebben weliswaar voor de verkiezingen elk hun eigen kandidaat, maar beschouwen de veroordeling van Lula als een opzetje om hem en links in het algemeen politiek dood te maken. Afgelopen maandag werd in Rio een massaal bezocht evenement georganiseerd waarin links zich in een ‘Breed Front tegen het Fascisme’ achter Lula schaarde. De ex–president was zelf ook aanwezig en sprak als laatste voor de dolenthousiaste menigte: “Als ik de cel inga, zijn jullie mijn stem.”

Rechter Sérgio Moro, die Lula in eerste instantie veroordeelde, kan elk moment opdracht geven om hem te laten arresteren. Gisteren waren er geruchten dat dat in de loop van de dag zou gebeuren en de Arbeiderspartij riep haar aanhangers op om massaal naar het huis van de voormalige president te komen om hem te beschermen. De strijdlustige partijvoorzitster Gleisi Hoffmann verklaarde begin dit jaar: “Om Lula te arresteren moeten er veel mensen worden gearresteerd, sterker nog, er moeten mensen worden gedood.”

Zelfs als hij in de gevangenis belandt en nog niet alle hogere beroepen zijn afgehandeld, blijft Lula kandidaat voor de verkiezingen. De Kiesraad moet uiteindelijk in augustus bepalen of hij mee mag doen. De alternatieven binnen zijn partij, waaronder de voormalige burgemeester van São Paulo Fernando Haddad, worden niet als sterke kandidaten gezien.

Deel dit artikel

De linkse partijen in het land beschouwen de veroordeling van Lula als een opzetje om hem en links in het algemeen politiek dood te maken