Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Lubbers zocht in 2010 de regie in de gedoogcoalitie met de PVV, maar faalde: 'een rampjaar'

Democratie

Lex Oomkes

Voormalig premier Ruud Lubbers. © ANP

De memoires van oud-premier Ruud Lubbers bieden een persoonlijk commentaar bij zijn loopbaan. Van de jonge ondernemer tot de informateur bij Rutte I.

Ruud Lubbers wilde als informateur in 2010 alleen instemmen met een kabinet waarin de PVV een rol zou spelen, als zijn politieke vriend Ernst Hirsch Ballin minister van ­justitie zou worden. Wilders diende Hirsch Ballin steeds te raadplegen of voorgenomen uitlatingen over de islam en moslims staatsrechtelijk door de beugel konden.

Lees verder na de advertentie
Doe het mij en de kinderen niet aan om met Wilders in een kabinet te gaan, die Wilders is zo fout

echtgenote van Ernst Hirsch Ballin

Lubbers ging alleen op die voorwaarde akkoord met het voorstel van Mark Rutte om zijn partijgenoot Ivo Opstelten het kabinet in elkaar te laten zetten. Ook Geert Wilders werd met succes om instemming ­gevraagd. Tot Lubbers’ verbijstering weigerde uiteindelijk Hirsch Ballin tot het kabinet toe te treden, maar toen was het kwaad al geschied.

Hirsch Ballin, aldus Lubbers, luisterde naar zijn vrouw. Die zou gezegd hebben: “Doe het mij en de kinderen niet aan om met Wilders in een kabinet te gaan, die Wilders is zo fout.” Er kwam een kabinet van VVD en CDA, terwijl de PVV het kabinet aan een meerderheid hielp door het te gedogen. Mede door het besluit van het CDA om aan deze constructie mee te werken, werd 2010 voor Lubbers een ‘rampjaar’.

De ontboezeming staat in de ­persoonlijke herinneringen van de medio februari overleden premier van drie kabinetten in de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw. ­Lubbers hield jaren aantekeningen bij. Hij deed dat na een suggestie van schrijver Geert Mak, volgens Lubbers een ‘persoonlijke vriend, die dat aanraadde ten behoeve van mijn gemoedsrust en een harmonieus leven’. Grote delen van de maandag aan Lubbers’ weduwe Ria Lubbers in boekvorm aan te bieden herinneringen zijn door hemzelf geschreven, andere zijn bewerkt door journaliste Hannah Aukes. Zij werd door Lubbers’ zoon Bart benaderd om het werk af te maken.

Gevormd door de oorlog

Lubbers gaat in het boek vooral in op de tijd die hem vormde, zijn jonge jaren, als vader Lubbers door de Duitsers wordt gegijzeld in het Brabantse Haaren en moet toezien hoe het bedrijf Hollandia ‘deutschfreundlich’ wordt gemaakt, als leerling op het door de jezuïeten geleide Canisiuscollege in Nijmegen en als jonge ondernemer in Rotterdam.

Lubbers’ politieke loopbaan krijgt in het boek veel minder aandacht. Het gebodene biedt nauwelijks nieuwe inzichten. Lubbers bevestigt het algemene oordeel over zijn stijl van regeren en politiek bedrijven: sterk gericht op oplossingen en vooral heel pragmatisch. Hoewel Lubbers in zijn herinneringen overkomt als een gelovig mens, vertrouwt hij het papier toe dat het geloof minder en minder zijn politiek handelen bepaalt. “Lubberiaans is de politieke vorm van defensief cricket spelen”, aldus Lubbers. “Ik heb met die benaming nooit veel moeilijkheden gehad.”

Lubberiaans is de politieke vorm van defensief cricket spelen

Ook is de essentie van christen­democratie in de ogen van Lubbers vrij simpel. Hij haalt een gesprek aan met de huidige CDA-leider Sybrand van Haersma Buma: “Als ik het simpel houd, Sybrand: je hebt beginselen als subsidiariteit en proportionaliteit. Maar de kern is mensen die boodschap aan elkaar hebben”. Volgens zijn zeggen voegde Lubbers eraan toe dat Buma nu hij politiek leider is die kern ook eens meer uit zou kunnen dragen.

Nieuw elan

Toch is tot op het einde de katholieke kerk hem zeer dierbaar geweest. In de nog dit jaar geschreven eerste pagina’s van het boek stelt Lubbers dat de katholieke kerk tot 2013 helemaal op de foute weg zat. In dat jaar trad de huidige paus Franciscus aan. “Ik zei tegen mezelf: dat zooitje in Rome, met al zijn voorschriften en regeltjes, is om wanhopig van te worden. Eigenlijk had ik de kerk compleet opgegeven. Maar de nieuwe paus weet in zijn eentje weer elan te geven aan een totaal gestolde traditie. De huidige Nederlandse ­kardinaal, Wim Eijk, aanvaardt hem eigenlijk nog steeds niet”, aldus Lubbers.

In zijn herinneringen gaat Lubbers ook in op de reden waarom de Duitse bondskanselier Helmut Kohl zijn kandidatuur om de Fransman Jacques Delors op te volgen als voorzitter van de Europese Commissie torpedeert. Algemeen wordt gesteld dat Lubbers’ reserves bij de Duitse eenwording Kohl in het verkeerde keelgat waren geschoten, maar Lubbers preciseert dit. Hij voelde helemaal niets voor het idee van Kohl om de Oder-Neissegrens naar het oosten te verleggen en zo Silezië weer bij Duitsland te voegen. Volgens Lubbers was dat verraad aan de Polen en dat liet hij de Amerikaanse regering ook weten. Kohl en Lubbers zouden nooit meer vrienden worden.

Lees ook: Ruud Lubbers, een groot staatsman met een indrukwekkend verantwoordelijkheidsgevoel

De man die Nederland door een moeilijke periode loodste. Zo herinnert premier Rutte zich oud-premier Ruud Lubbers, die vandaag overleed.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

Doe het mij en de kinderen niet aan om met Wilders in een kabinet te gaan, die Wilders is zo fout

echtgenote van Ernst Hirsch Ballin

Lubberiaans is de politieke vorm van defensief cricket spelen