Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Lodewijk Asscher zoekt een nieuwe, linksere koers voor de PvdA

Democratie

Romana Abels en Nicole Besselink

Sociaal-democraten onder elkaar: Jeremy Corbyn van de Engelse Labour Party (r) was donderdag op visite bij PvdA-leider Lodewijk Asscher. © Werry Crone

Labour-leider Jeremy Corbyn deed wat bijna geen enkele sociaal-democraat lukt: jonge kiezers trekken. Daar wil PvdA-leider Lodewijk Asscher graag van leren.

Gisterochtend was het nog bijna misgegaan, toen Lodewijk Asscher op weg naar het station in Amsterdam een stevige ruk aan zijn fietsstuur moest geven. ‘Een pezige oude man’ was aan het joggen waar hij fietste – pas bij het omkijken zag hij dat het zijn iconische voorbeeld betrof: Jeremy Corbyn, de leider van Labour, de man met wie Asscher later die dag een afspraak had.

Lees verder na de advertentie

Jeremy Corbyn is de grote hoop van links, de inspiratiebron. Hem lukte het immers bij de vorige verkiezingen om duizenden jonge Britten weer te laten geloven in een verhaal over solidariteit, een woord dat op het Europese vasteland zowat geen enkel hart meer in beweging krijgt. Gisteren was Corbyn een dag op bezoek bij de Nederlandse PvdA-leider, maar SP-voorzitter Ron Meyer kwam ook langs. “Als je zoveel jongeren aan je weet te binden, kom ik graag naar je luisteren”, aldus Meyer.

Mijn standpunt is nog altijd in ontwikkeling. Ik ben nu op het punt beland waar ik denk dat we als PvdA radicaler moeten zijn

Lodewijk Asscher

Soberheid

In een toespraak in het Haags Historisch Museum, ironisch genoeg voor een schuttersstuk vol zeventiende-eeuwse zakenmannen, riep Corbyn de sociaal-democratische familie op zijn voorbeeld te volgen. Hij zou willen dat zijn zusterpartijen niet meer beginnen over soberheid en bezuinigen. “Met een verhaal over soberheid ben je voor de mensen gewoon weer zo’n partij als alle anderen.”

Corbyn (69) is van een andere generatie dan Lodewijk Asscher (43). Als de PvdA-leider op zijn werkkamer de grote foto’s aan de wand van voormalig partijleiders langsgaat, behoeft Joop den Uyl geen nadere toelichting. “Die ken ik”, zegt Corbyn meteen. “Die heb ik vroeger wel eens zien spreken op conferenties.” Asscher zegt jaloers te zijn – hij was in de jaren zeventig nog te jong om bij een congres van sociaaldemocraten te zijn.

Corbyn heeft dan net uitgelegd wat hij sinds zijn partijleiderschap veranderde aan Labour. “We deden in de verkiezingen van 2010 mee met een programma waarin een enorme hoeveelheid bezuinigingen zat. We verloren. In 2015 opnieuw: we kozen voor snijden, we verloren. In 2017 kozen we juist voor investeren.” Die boodschap wist een nieuwe groep jonge kiezers aan te spreken. Tot ieders verassing kreeg Labour vorig jaar het grootste aantal stemmen sinds 1997.

Radicaler

Ook Asscher kiest nu voor een linksere koers. “Mijn standpunt is nog altijd in ontwikkeling. Ik ben nu op het punt beland waar ik denk dat we als PvdA radicaler moeten zijn.” Asscher vindt nu dat de PvdA nooit mag deelnemen aan een kabinet dat belastingontwijking tolereert. “Ik heb het gevoel dat het nu tijd is om, ook met de SP en GroenLinks, de kiezers een ingrijpend andere optie te bieden.”

Het is tijd voor investeringen, zegt hij Corbyn na. In het onderwijs, in de gezondheidszorg. Sommige privatiseringen moeten worden teruggedraaid. “Ik was in Zeeland, waar mensen bang zijn dat de ambulance niet komt – twee ambulancebedrijven concurreerden elkaar er kapot. Ik ben het volstrekt met Corbyn eens dat publieke diensten in het publieke domein moeten blijven. Er schuilt veel waarheid in zijn boodschap dat we geen kleinere overheid nodig hebben, zoals de rechtse doctrine luidt.”

Links heeft een opdracht, vindt Corbyn. “Als de arbeidersklasse geen vooruitgang ervaart, dan vult extreem rechts het gat met een politiek van haat, verdeling en racisme. We moeten juist stoppen migranten de schuld te geven van alle problemen. We moeten gaan investeren in een toekomst waarin de bijdrage van nieuwkomers juist op waarde wordt geschat.”

Lees ook: Hoe de volkspartijen kopje-onder gingen

Europese kiezers zijn op drift. Ze keren traditionele partijen - vooral de sociaal-democraten - massaal de rug toe. In plaats daarvan stemmen ze op nieuwkomers en randfiguren, al dan niet populistisch. Waar komt deze trend vandaan?

Deel dit artikel

Mijn standpunt is nog altijd in ontwikkeling. Ik ben nu op het punt beland waar ik denk dat we als PvdA radicaler moeten zijn

Lodewijk Asscher