Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Linkse Democraten ruiken hun kans in Amerika

Democratie

Bas den Hond

Nancy Pelosi, fractieleider van de Democraten in het Huis van Afgevaardigden, is in Washington op weg naar een overleg met president Trump. © EPA

De Democraten staan te trappelen nu hun partij een meerderheid heeft in het Huis, maar er zijn de nodige hobbels.

De bakens worden vandaag verzet in het Amerikaanse Congres, wanneer de senatoren en afgevaardigden die in november werden gekozen de eed afleggen. In het Huis van Afgevaardigden hebben de Democraten weer de meerderheid, voor het eerst in acht jaar.

Lees verder na de advertentie
De groene ideeën die nu worden geopperd, waren tot voor kort alleen te vinden bij marginale politieke partijen als de Green Party

Ze staan te trappelen om van hun nieuwe machtspositie gebruik te maken, maar ze willen niet allemaal dezelfde kant op. Hun fractieleider Nancy Pelosi, die vandaag vrijwel zeker de nieuwe voorzitter van het Huis wordt, zal haar handen vol hebben aan het bijeenhouden van de verschillende politieke groepen in haar 235 leden tellende fractie. Vooral de 66 Democraten die voor het eerst in de bankjes plaatsnemen, willen doorpakken. Een van de bekendste nieuwelingen, Alexandria Ocasio-Cortez, maakte zich na de verkiezingen tot spreekbuis van de groep die snelle actie wil op klimaatgebied. Ze bepleit een ‘Green New Deal’.

Te extreem

Die naam verwijst naar de New Deal waarmee Franklin Roosevelt in de jaren dertig van de vorige eeuw de diepe economische crisis bestreed. Het doel van de Green New Deal is een einde aan de netto uitstoot van CO2 in 2050, met daarbij een herstructurering van de Amerikaanse economie naar schone productie en producten, en een garantie van de overheid dat iedereen in die nieuwe economie een baan kan krijgen. Dergelijke ideeën waren tot voor kort alleen te vinden bij marginale politieke partijen als de Green Party, waarvan presidentskandidaat Jill Stein in 2016 net iets meer dan 1 procent van de stemmen haalde. Bij de Democraten golden ze als te extreem en Republikeinen vinden ze ronduit socialistisch. Maar in de nieuwe Democratische fractie kreeg Ocasio-Cortez – die zich zonder gêne socialist noemt – met gemak veertig handtekeningen bij elkaar van fractiegenoten en Democraten in de Senaat.

Alleen: de rest van de Democraten is nog niet zo ver, dus Pelosi kwam Ocasio-Cortez maar voor een deel tegemoet. Het nieuwe Huis krijgt, zoals het vroeg, een commissie die klimaatbeleid moet ontwikkelen, maar die kan tot haar teleurstelling niet zelf wetten opstellen.

Mogelijk vormt Ocasio-Cortez nu, om meer druk uit te oefenen op de fractieleiding, met geestverwanten een caucus over dit onderwerp, een groep binnen de fractie met een eigen bestuur en stemdiscipline. Daar zijn er vanouds al een aantal van, en allemaal waren ze de afgelopen weken hard bezig leden te werven onder de nieuwelingen.

Blue Dogs

Het ziet ernaar uit dat in de Progressive Caucus de 91 meest linkse Democraten zullen samen­werken. Op rechts zullen de New Democrats, ongeveer 89 fractieleden, zich verenigen rond hun begrip voor de belangen van het bedrijfsleven. Sommigen van hen doen ook mee in de 24 ‘Blue Dogs’. Dat zijn Democraten die – net als officieel de Republikeinen, al houden ze zich daar niet altijd aan – het begrotingstekort streng binnen de perken willen houden.

Er is ook een groep die Democraten en Republikeinen verenigt: in de Problem Solvers Caucus, de ‘Probleemoplossers’, probeerden de afgelopen twee jaar 48 afgevaardigden uit beide partijen een middenweg te vinden op controversiële gebieden als immigratie en gezondheidszorg. Maar hun voorstellen kwamen zelden ver omdat de Republikeinse leiding niet geneigd was compromissen zelfs maar in stemming te brengen.

Onder de nieuwe krachtsverhoudingen in het Congres kan dat veranderen. Nu zijn het de Democraten die, als ze het onderling eens worden, naar hartelust wetten kunnen aannemen en daarmee aan hun kiezers laten zien waar ze staan. Maar willen ze echt een verschil maken, dan moeten die wetten worden overgenomen door een Senaat met nog steeds een Republikeinse meerderheid, en ondertekend worden door een Republikeinse president, Donald Trump. Ocasio-Cortez en haar linkse fractiegenoten zullen nog menige teleurstelling moeten slikken.

Is de twist Trump-Romney voorbode van een stammenstrijd?

Enkele dagen nadat de eerste Democratische kandidate voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen van volgend jaar zich meldde (Elizabeth Warren) begint het ook in het Republikeinse kamp te rommelen. In een essay in The Washington Post uitte senator en oud-presidentskandidaat Mitt Romney stevige kritiek op president Trump. Die sloeg via Twitter meteen terug. De twist kan een voorbode zijn van een interne stammenstrijd rond Trump, die onder Republikeinse kiezers nog steeds brede steun geniet.

Volgens Romney heeft Trump ‘ontzetting veroorzaakt over de hele wereld’, en is het vooral in december bergafwaarts gegaan met diens ­presidentschap. “Ik zal me uitspreken tegen uitspraken of acties die verdeeldheid zaaien, racistisch, seksistisch, anti-immigrant, oneerlijk of destructief zijn voor democratische instellingen”, aldus Romney, die voor Utah in de Senaat zit.

Trump herinnerde Romney aan diens mislukte gooi naar het pre­sidentschap in 2012, toen hij van Obama verloor. “Ik zou liever zien dat Mitt zich richt op grens­bewaking en andere dingen waarbij hij van waarde kan zijn.”

Dit jaar moet blijken of prominente Republikeinen het aandurven Trump uit te dagen als presidentskandidaat. Vraag twee is of zo’n poging kansrijk is. De voorzitter van de Republikeinse partij, Ronna McDaniel, noemde Romney’s krantenartikel een ‘teleurstellende en onproductieve aanval’ op Trump. Pikant detail: haar volledige naam is Ronna Romney McDaniel: ze is een nicht van Mitt Romney. trouw

Lees ook:

Trump krijgt met Nancy Pelosi een tegenstander van formaat

Acht kersverse afgevaardigden in het Amerikaanse Congres liggen vermoedelijk nu al wakker van hun baan. Ze staan voor een moeilijke keus. Ze zijn Democraat. Begin volgend jaar stemt het Huis van Afgevaardigden over de nieuwe voorzitter, en in de praktijk betekent het dat de partij die de meerderheid heeft, de leider van de eigen partij in die post benoemt. Nancy Pelosi zal het dus moeten worden.

Democraten opgelet: dit is hoe Trump straks kan worden verslagen

De Democraten hebben de tussentijdse verkiezingen in de Verenigde Staten gewonnen. Maar kunnen ze ook het Witte Huis terugpakken? Drie lessen voor de presidentsverkiezingen van 2020.

Deel dit artikel

De groene ideeën die nu worden geopperd, waren tot voor kort alleen te vinden bij marginale politieke partijen als de Green Party