Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Laat maar komen die vluchtelingen, zegt de burgemeester van Palermo

Democratie

Co Welgraven

Leolucca Orlando © Aurélie Geurts

Op de kade van Palermo begroet burgemeester Orlando tienduizenden vluchtelingen. Iedereen mag van hem overal geluk zoeken. En wee wie er anders over denkt.

Leoluca Orlando (70) is natuurlijk dankbaar dat de burgers van zijn stad Palermo hem deze zomer voor de vijfde keer tot burgemeester hebben verkozen. Lachend: “Ik ben nu Orlando de Vijfde”. Maar hij is vooral trots op hen omdat ze de kandidaat die qua opvattingen diametraal tegenover hem stond zo’n ongelooflijke pak rammel gaven. De Siciliaanse politicus komt overeind uit zijn stoel en zwaait met zijn vinger richting de camera die het Skype-gesprek met Amsterdam vastlegt: “Weet u hoeveel stemmen mijn opponent van Lega Nord heeft gekregen, de antimigrantenpartij? Niet meer dan één procent. Ik herhaal: één procent! Dat laat zien hoe tolerant de Palermitanen zijn. Ja, daar ben ik trots op.”

Lees verder na de advertentie
Weet u hoeveel stemmen de an­ti­mi­gran­ten­par­tij heeft gekregen? Niet meer dan één procent. Ik herhaal: één procent

Het Italiaanse eiland Sicilië met zijn hoofdstad Palermo ligt in het centrum van de vluchtelingencrisis op en rond de Middellandse Zee. Dagelijks beginnen migranten vanaf de Noord-Afrikaanse kust aan de oversteek, vaak in krakkemikkige en overvolle bootjes; duizenden zijn onderweg verdronken. Zo’n half miljoen mensen, schat Orlando, hebben Sicilië wel gehaald. De meesten willen verder naar het noorden van Europa, zo’n honderdduizend zijn tot nu toe op het eiland achtergebleven: voornamelijk mensen uit Afghanistan, het Midden-Oosten - Syrië natuurlijk - en Afrika.

Elke keer dat de kustwacht opgepikte migranten aan wal brengt in Palermo, staat u op de kade. Waarom doet u dat?

“Ik wil hen laten weten dat ze welkom zijn in deze stad. Ik heb dat nu zeventig, tachtig keer gedaan, bij elkaar heb ik zo’n zestigduizend mensen begroet. Iedereen die naar Palermo komt, is in mijn ogen een Palermitaan, met dezelfde rechten én plichten als de mensen die hier al wonen. Wij maken geen onderscheid. We moeten ze met open armen ontvangen.” Met stemverheffing: “Mag ik u er even op wijzen dat het hier om ménsen gaat?”

Is er geen enkele beperking?

“In mijn ogen is internationale mobiliteit een mensenrecht; je mag gaan en staan waar je wilt. Niemand kan veroordeeld worden om te leven en te sterven op de plaats waar zijn of haar ouders zijn geboren. We moeten af van het idee dat de staat een gesloten plek is. Ik ben geen Italiaan omdat mijn vader en moeder dat waren; ik ben Italiaan omdat ik zelf besloten heb dat te zijn. Ik had er ook voor kunnen kiezen om Duitser, Hollander of Tunesiër te worden. Zo denk ik erover. Mijn identiteit hangt niet af van het bloed van mijn ouders, mijn thuisland is daar waar ik woon.”

U bent tegen het stelsel van verblijfsvergunningen. Waarom?

“Het speelt criminelen in de kaart. Zij buiten illegalen uit, mensen die geen verblijfsvergunning hebben en volstrekt rechteloos en machteloos zijn. Het stelsel creëert een nieuwe vorm van slavernij.”

Palermo is een veilige stad. Weet u waarom? Omdat we migranten verwelkomen

Maar is er dan geen enkele controle op wie er binnenkomt? Dat is toch vragen om moeilijkheden?

“Ik zal u wat vertellen: Palermo is een veilige stad. Weet u waarom? Omdat we migranten verwelkomen. Als de inwoners problemen zien, of verdachte personen die zich vreemd gedragen, dan moeten ze mij bellen, of de politie. Bij de aanslagen in Parijs heeft niemand in de banlieue aan de bel getrokken, in Brussel evenmin. Weet u waarom? Ze ervaren Parijs en Brussel niet als hun eigen stad. Dat is hier in Palermo heel anders, iedereen voelt zich een Palermitaan. Overigens pleiten we er niet voor het paspoort af te schaffen. Dat hebben we allemaal nodig, je paspoort is je identiteit, daarmee kun je de wereld over reizen.”

Kan Palermo, een arme stad met grote werkloosheid, die enorme migrantenstroom aan?

“We proberen alles zo eerlijk mogelijk te verdelen. Het probleem is juist de illegaliteit, van mensen die onderduiken. Zij zijn in de greep van criminelen, ze zijn gedwongen om voor een fooi te werken, en zo verdringen ze de legale arbeiders.”

Twee jaar geleden heeft burgemeester Orlando een ‘Handvest voor Palermo’ opgesteld, waarin de rechten van migranten op bijvoorbeeld huisvesting, onderwijs en medische zorg worden beschreven. De stad krijgt daarbij hulp van tal van vrijwilligersorganisaties, zoals het internationale Emergency, dat een kliniek heeft geopend waar gratis medische hulp beschikbaar is. 

Maar leidt de toestroom niet tot grote sociale spanningen, zoals in andere Italiaanse steden, Rome bijvoorbeeld?

“Palermo is een van de meest interculturele steden in de wereld. We spreken hier 140 verschillende talen, de inwoners komen uit tientallen verschillende landen. Toch zult u hier geen teken van intolerantie vinden. In Palermo wonen de hond, de kat en de muis samen. Maar laten we wel wezen: de stad, en trouwens ook heel Sicilië, is te klein om miljoenen mensen op te nemen. De 27, 28 landen van de Europese Unie die bij elkaar meer dan vijfhonderd miljoen inwoners hebben, zouden dat wel kunnen, makkelijk zelfs. Migranten zijn een verrijking. En er is werk genoeg! Maar helaas, de landen weigeren dat.”

Europa is voor burgemeester Orlando de kwade genius in de vluchtelingencrisis. De EU-lidstaten komen afspraken over de verdeling van vluchtelingen niet na, ze sluiten de grenzen, zetten hier en daar zelfs muren en hekken neer, en willen zeker economische migranten weren. Terwijl de eerste burger van de stad zelf helemaal geen onderscheid wil maken tussen mensen die oorlogsgeweld ontvluchten en hen die op zoek zijn naar een beter bestaan. Internationale mobiliteit is immers een mensenrecht, vindt hij. De burgemeester schuwt harde woorden niet in zijn kritiek op de EU.

Een genocide op zee, met dank aan de EU

Naar uw mening is er sprake van genocide. Dat is nogal een zware beschuldiging.

“U kunt veel van mij zeggen, maar niet dat ik onduidelijk ben. Inderdaad, Europa is verantwoordelijk voor een genocide die zich voor onze ogen afspeelt. Zeventig, tachtig jaar geleden hebben we gevochten tegen de nazi’s die zich schuldig maakten aan volkerenmoord. Nu zien we weer een genocide in de Middellandse Zee. Europa respecteert de mensenrechten van migranten niet, het voert een crimineel beleid, het produceert criminaliteit. We hebben er op dit continent lang over gedaan om de slavernij en de doodstraf af te schaffen. Maar ze bestaan nog steeds. Illegale migranten moeten hier leven als slaven. Ik noem dat slavernij in naam van de Europese wetgeving. En voordat ze hier komen, moeten ze hoge bedragen aan mensensmokkelaars betalen; duizenden verdrinken. Ik noem dat de doodstraf in naam van de Europese wetgeving.”

U vindt zelfs dat er weer een Neurenberg-proces moet komen, het tweede na dat van vlak na de Tweede Wereldoorlog toen er nazi-kopstukken berecht werden.

“Ja, nu gaat het om een proces tegen de Europese staten omdat ze de rechten van migranten niet respecteren. We zien elke dag misdaden als gevolg van Europees egoïsme. Mijn leven is veranderd doordat ik een jong meisje heb gezien wier moeder op zee is gestorven. En ik heb een jochie ontmoet van wie twee broers waren verdronken. En dat gebeurt allemaal in 2017. Onvoorstelbaar. Ik heb de Tweede Wereldoorlog weliswaar niet meegemaakt, maar het doet mij denken aan de geschiedenis van Dachau en Auschwitz.”

Leoluca Orlando is een befaamd bestrijder van de Siciliaanse maffia. Hij besloot de politiek in te gaan nadat in 1980 zijn goede vriend Piersanti Mattarella, gouverneur van het eiland, door de misdaadorganisatie werd vermoord; Piersanti was een oudere broer van de huidige president van Italië, Sergio Mattarella.

De tekst loopt door onder de afbeelding

Leolucca Orlando © Aurélie Geurts

Tijdens de bijna twintig jaar dat Orlando - met tussenpozen - burgemeester van Palermo is, is de invloed van de maffia aanzienlijk teruggedrongen en zijn er de nodige kopstukken opgepakt. Maar helemaal uitgeschakeld is ze niet. De burgemeester is bang dat de maffia nu met de vluchtelingencrisis - en vooral de Europese aanpak daarvan - weer aan kracht gaat winnen.

Orlando: “De maffia gedijt bij illegaliteit. Kent u Al Capone? Hij was de baas van de maffia in de Verenigde Staten. Die is groot geworden door de drooglegging in de jaren twintig, het verbod op alcohol. Ze ging illegaal drank stoken en verhandelen en was de Amerikaanse regering zeer dankbaar. Ze dankt nu de Europese Unie op haar blote knieën. Want door haar strikte beleid kan de maffia grote bedragen verdienen aan migranten die in de illegaliteit verdwijnen. Daar zijn ze een speelbal van criminelen, op alle fronten zijn ze van hen afhankelijk: geld, banen, huisvesting, en niet te vergeten de overtocht vanuit Libië of Tunesië. Daarvoor moeten ze duizenden euro betalen, zonder enige garantie dat ze Italië bereiken, en met gevaar voor eigen leven. Ik zou zeggen: stel ze in plaats daarvan in de gelegenheid legaal een vliegticket naar Europa te kopen. Volgens internationale wetgeving hebben vluchtelingen immers het recht hier asiel aan te vragen.”

U zult blij zijn met de paus. Die heeft zich onlangs ook sterk gemaakt voor ruimhartige opvang van migranten.

“Ik ben geen bisschop of kardinaal, maar slechts een gelovig katholiek. Zijn steun is erg belangrijk, hij heeft zich heel duidelijk uitgesproken. Ik was ook blij met het bezoek van koning Willem-Alexander en koningin Máxima drie maanden geleden aan Sicilië, dat was een fantastisch moment.”

“Ik hoop de dag mee te maken dat Europa weer het symbool is van mensenrechten, en niet van genocide. Ik hoop ook dat bij de volgende burgemeestersverkiezingen de antimigrantenpartij niet één procent van de stemmen haalt, maar hooguit een half.” 

Jurist Leoluca Orlando (Palermo, 1947) was hoogleraar en juridisch adviseur van zijn vriend Piersanti Mattarella, gouverneur van Sicilië. Die werd in 1980 vermoord door de maffia, omdat hij trachtte haar macht te breken. Orlando, die tot de linkervleugel van de christen-democratische partij DC behoorde, besloot zich een paar jaar later kandidaat te stellen voor het burgemeesterschap van Palermo. Hij bekleedde die functie met een onderbreking van 1985 tot 2000. Orlando was lid van het Europees Parlement. Na de ontbinding van de door corruptieschandalen geplaagde DC zocht hij onderdak bij andere centrum-linkse partijen en splinters. Na een - volgens Orlando door corruptie - gesneefde poging werd hij in 2012 als onafhankelijk kandidaat weer burgemeester; zijn herverkiezing volgde eerder dit jaar. Orlando gaat er prat op dat de macht van de maffia onder zijn bewind in Palermo en op heel Sicilië flink is getaand. “Vroeger was Palermo de hoofdstad van de mafia, nu is de stad uitgeroepen tot cultuurhoofdstad van Italië in 2018”, zei hij begin dit jaar in The Guardian. “Voordat ik burgemeester werd, zaten op mijn stoel, aan dit bureau, vrienden van de maffia. Sterker: sommigen waren zelf maffiosi.”

Leoluca Orlando is een van de sprekers tijdens het Veersymposium op 21 en 22 september te Leiden.



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Weet u hoeveel stemmen de an­ti­mi­gran­ten­par­tij heeft gekregen? Niet meer dan één procent. Ik herhaal: één procent

Palermo is een veilige stad. Weet u waarom? Omdat we migranten verwelkomen

Een genocide op zee, met dank aan de EU