Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

x

Klaar voor eindsprint richting 15 maart

democratie

Nicole Besselink, Marno de Boer, Jelle Brandsma en Maaike van Houten en Wilma Kieskamp

Op 15 maart 2017 vindt de volgende Tweede Kamerverkiezing plaats. © Tom Janssen
Verkiezingen

De politiek staat tot 15 maart volledig in het teken van de landelijke verkiezingen. De elf gevestigde partijen in de Tweede Kamer maken zich op voor de eindsprint. Onder welk gesternte beginnen ze de campagne en wat staat er voor hen op het spel?

VVD: Verder in het torentje

Lees verder na de advertentie

De VVD heeft één doel: de PVV voorblijven en opnieuw de grootste partij worden. Dan kan lijsttrekker Mark Rutte direct de leiding nemen bij de formatie. Met minder dan een tweede plaats houden de liberalen eigenlijk geen rekening. Zij denken dat Rutte alsnog premier wordt als Wilders geen coalitiepartners vindt. Rutte profileert zich als internationaal ervaren staatsman en premier die Nederland uit de crisis trok.

Tegelijkertijd is hij de man van het volk die een concert van de Toppers bezoekt, 'pleur op' zegt over een demonstrant die een journalist lastigviel, en vindt dat Nederlandse jihadisten het beste in Syrië kunnen sneuvelen. Met dat soort uitspraken probeert de VVD de PVV van het lijf te houden. Ook fractievoorzitter Halbe Zijlstra kan flink rechts uit de heup schieten, maar hij maakt juist brokken. Hij bood zijn excuses aan voor de bewering dat vluchtelingen gratis borstvergrotingen krijgen en erkende dat zijn verdediging van de kleur van Zwarte Piet bij een praatprogramma onhandig was.

Met minder dan een tweede plaats houden de liberalen eigenlijk geen rekening

Mark Rutte in het Glazen Huis. © anp

GroenLinks: Zelfvertrouwen

Met de nieuwe, frisse leider Jesse Klaver heeft ze een troef in huis die hoogstens te vroeg kan pieken

GroenLinks blaakt van het zelfvertrouwen. Met de nieuwe, frisse leider Jesse Klaver heeft ze een troef in huis die hoogstens te vroeg kan pieken. Met zijn verhalen vóór empathie en tegen economisme trekt hij volle zalen, bij zijn meet-ups zit een heel nieuw publiek. De ultieme droom, waarover in GroenLinks vrijelijk wordt gesproken: de PvdA verslaan, leider worden op links en uit die eeuwige oppositiebanken raken. Voorwaarde is wel dat Klaver het goed doet in verkiezingsdebatten. De concurrentie komt daar met geslepen messen om de populaire en idealistische new kid in town met de realiteit om de oren te slaan.

Tekst loopt door onder afbeelding.

Jesse Klaver van GroenLinks © anp

Partij voor de Dieren: Continuïteit

Voor de Partij voor de Dieren wordt het een campagne als alle andere met hetzelfde verhaal en dezelfde mensen

Voor de Partij voor de Dieren wordt het een campagne als alle andere met hetzelfde verhaal en dezelfde mensen. Esther Ouwehand en lijsttrekker Marianne Thieme zitten al tien jaar in de Kamer en willen er nog een periode aan vastknopen met de presentatie van een alternatieve koers, een 'Plan B', voor Nederland. De vraag is of zij nu wél boven de twee zetels uitkomen, want grote concurrent GroenLinks timmert stevig aan de weg.

50Plus: Houd de rijen gesloten

Op geruzie had de ouderenpartij de afgelopen jaren een abonnement

Met de duimen omhoog lieten de kandidaat-Kamerleden van 50Plus zich deze week fotograferen tijdens hun heidagen in Gelderland. De teambuildingweek diende een duidelijk doel: alle potentiële politici op één lijn krijgen, ook over andere zaken dan pensioenen, om heibel te voorkomen. Op geruzie had de ouderenpartij de afgelopen jaren een abonnement. Voorman Henk Krol stapte op na pensioengesjoemel, vervolgens werd Norbert Klein de deur gewezen, waarna Krol weer als partijleider werd binnengehaald. De partij voedt het beeld dat ouderen het slecht hebben. Dat is - gemiddeld - niet zo, maar 50Plus profiteert er volop van.

PVV: Vleugels

De aanloop naar de verkiezingen was voor de PVV nog nooit zo gunstig. In 2012 stond de PVV in de peilingen vrijwel constant lager dan de VVD, maar ook onder de SP die tot de PvdA omhoog schoot het veld domineerde. Nu doet Wilders dat. De Brexit, Trump, zijn rechtszaak, de Zaanse treitervlogger, aanslagen, maar vooral de vluchtelingen: het geeft Geert Wilders allemaal vleugels, hij is al maandenlang de onbetwiste leider in de peilingen.

Voorlopige kroon op het werk is dat hij bij EenVandaag het premiersdebat mag doen, tegen Mark Rutte. Sowieso is hij in de campagne vaker op tv dan ooit; de zwaar beveiligde politicus communiceert voornamelijk via tweets, maar hij slaat geen verkiezingsdebat over. Politiek zit de PVV in een isolement. Het CDA wil niet weer met Wilders in zee, de VVD stelt als voorwaarde dat hij zijn 'minder-minder' uitspraak terugneemt. 50Plus heeft juist openlijk gezegd de PVV niet op voorhand uit te sluiten.

Tekst loopt door onder afbeelding.

De zwaar beveiligde politicus communiceert voornamelijk via tweets, maar hij slaat geen ver­kie­zings­de­bat over

Gert-Jan Segers van de ChristenUnie. © anp

ChristenUnie: Eigen koers

De ChristenUnie gaat zonder angst voor verlies de campagne in

De ChristenUnie gaat zonder angst voor verlies de campagne in. De partij verwacht ongeveer hetzelfde aantal zetels te halen als de huidige vijf, en hoopt voorzichtig op één of twee zetels extra. Ook de fractie blijft grofweg hetzelfde. De huidige Kamerleden vormen de top vijf van de kandidatenlijst.

Partijleider Gert-Jan Segers heeft het overbruggen van kloven in de samenleving tot zijn algemene thema gemaakt. Maar sommige oplossingen die de ChristenUnie aandraagt zullen vooral de eigen achterban aanspreken, zoals een betere fiscale behandeling van gezinnen met één kostwinner en meer kinderbijslag ten koste van subsidies voor kinderopvang.

D66: Volkser

De inzet van D66 is vooral het CDA voor te blijven. Die partij is nu net iets groter en aast op dezelfde positie

Met 500 jonge vrijwilligers in het land, die drie weekeinden gaan folderen, zal het aan geestdrift niet ontbreken in de D66-campagne. Het doel is 25 zetels (een verdubbeling) en/of de derde partij worden. Dat zou D66 een sterke positie geven bij de formatie, want Alexander Pechtold wil regeren. De inzet van D66 is vooral het CDA voor te blijven. Die partij is nu net iets groter en aast op dezelfde positie. Het tij lijkt voor D66 minder gunstig dan een jaar geleden; rond het Oekraïne-referendum was er een piek in de peilingen, sindsdien daalt de populariteit gestaag.

Pechtold probeert intussen nieuwe doelgroepen te bereiken. Hij ging voor de commerciële zender SBS6 op reis met de Volendamse zangers Nick en Simon en trad bij RTL4 op met tv-ster Chantal Janzen. Met de slogan 'gelijke kansen voor iedereen' wil D66 uitdragen dat zij de groeiende tweedeling bestrijdt. Voor de vrijzinnige profilering zorgt Kamerlid Pia Dijkstra, met haar initiatiefwetten over voltooid leven en orgaandonatie.

PvdA: Schade beperken

Niemand stemt op een partij die zelf het kopje laat hangen, die waarschuwing van Diederik Samsom heeft de PvdA goed in de oren geknoopt. De peilingen mogen de sociaal-democraten aanhoudend decimeren, de partij verloor drie verkiezingen op rij, maar naar buiten toe blijven de PvdA'ers optimistisch.

Max van den Berg, voorzitter van de kandidatencommissie, zei onlangs nog gewoon dat de partij de energie heeft om weer de 38 zetels van de vorige keer te halen. Er zijn ook PvdA'ers die op Lodewijk Asscher hebben gestemd omdat ze serieus geloven dat hij premier kan worden. Maar binnen de partij wordt rekening gehouden met verlies. Als Asscher de schade enigszins kan beperken zou dat al heel wat zijn.

De nieuwe lijsttrekker staat al maanden in de campagnestand. Hij richt zijn pijlen op de polarisatiekoers van de PVV. Lastiger te verkopen zijn Asschers aanvallen op de VVD. Als vice-premier heeft hij het beleid van het VVD/PvdA-kabinet verdedigd. Asscher is een behendige debater, maar dat verleden schudt hij niet zomaar van zich af.

Binnen de partij wordt rekening gehouden met verlies. Als Asscher de schade enigszins kan beperken zou dat al heel wat zijn

Alexander Pechtold van de D66. © anp

SP: Klaar om te knokken

De nieuwe slogan getuigt van zelfkennis: de socialisten moeten nog flink strijd leveren voor een ver­kie­zing­s­tri­omf

De SP trapte het jaar af met een nieuwe slogan: 'Klaar om te knokken'. Dat getuigt van zelfkennis: de socialisten moeten nog flink strijd leveren voor een verkiezingstriomf. De partij weet in de peilingen maar niet te profiteren van het verlies bij de PvdA en ze gaat de campagne in met de door anonieme SP-Kamerleden beschadigde lijsttrekker Emile Roemer. De SP zet vol in op de totstandkoming van een Nationaal Zorgfonds.

Hoewel de zorg voor veel kiezers een aansprekend thema is, is de vraag hoe het de SP vergaat als andere onderwerpen zoals asiel, integratie en de Nederlandse identiteit de zorg in de publiciteit verdringen. Na de klapper van 2006, toen de socialisten in de nasleep van het referendum over de Europese Grondwet 25 Kamerzetels binnensleepten, bleef de SP twee keer steken op 15 zetels. In de peilingen is dat nu nog toekomstmuziek.

Tekst loopt door onder afbeelding.

Kees van der Staaij van de SGP. © anp

CDA: Ernstig en dus zichtbaar

De opdracht voor Buma wordt om een plaats te veroveren in de arena tussen de voornaamste concurrenten: de PVV en de VVD

Na ruim vier jaar in de oppositie en piekeren over de koers van de partij verlangen de christen-democraten weer naar bestuursverantwoordelijkheid. Een solide campagne moet daarvoor de basis leggen. De partij hoopt te profiteren van het serieuze imago van lijsttrekker Sybrand van Haersma Buma; hij moet degelijk en betrouwbaar voor de dag komen en dan maar hopen dat dat aantrekkelijk genoeg is voor de kiezer die de drift en opwinding beu is.

Het CDA sombert dat de samenleving 'afbrokkelt' en gaat daarom de boer op met de slogan 'Voor het land dat wij door willen geven'. De opdracht voor Buma wordt om een plaats te veroveren in de arena tussen de voornaamste concurrenten: de PVV van Geert Wilders en de VVD van premier Mark Rutte. Die twee zullen een belangrijk deel van de aandacht opeisen. Misschien is het imago van Buma zo ernstig dat het afwijkt en dus opvalt.

SGP: Opener

Onder de mediagenieke partijleider Kees van der Staaij is de SGP opener geworden

Voor het eerst in 99 jaar houdt de SGP een verkiezingscongres. Afdelingen krijgen alsnog inspraak in het verkiezingsprogramma, waarin onder andere staat dat de islam in Nederland minder rechten toekomen dan het christendom.

Onder de mediagenieke partijleider Kees van der Staaij is de partij opener geworden. Hij zoekt ook via Twitter en Facebook de dialoog met andersdenkenden en sprak voor zijn boek uitgebreid met de lesbische cabaretière Claudia de Breij. De partij hoopt eindelijk een vierde zetel te bemachtigen.

De nieuwkomers: Rijp en groen

Bij de Kiesraad is een recordaantal van 81 groepen geregistreerd

Naast de bestaande partijen staan tientallen groeperingen te trappelen om mee te doen. In de Kamer willen al vier 'afsplitsers' verder, onder een nieuwe naam. De groep Bontes/Van Klaveren richtte Voor Nederland op. Met Jan Roos hebben ze een bekende Nederlander als lijsttrekker. Oud-PvdA'er Jacques Monasch doet mee met Nieuwe Wegen, Norbert Klein met de Vrijzinnige Partij.

De groep Kuzu/Öztürk gaat verder als Denk, de beweging met een achterban van voornamelijk nieuwe Nederlanders. Sylvana Simons stapte eruit en heeft zich ook aangemeld met een nieuwe partij.

Op de lijst van nieuwkomers staat rijp en groen, van GeenPeil - net als Roos bekend van het Oekraïne-referendum - tot de Piratenpartij en Mens en Spirit. Bij de Kiesraad is een recordaantal van 81 groepen geregistreerd. Een groot deel haakt alsnog af, eind januari blijkt wie écht wil.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.

Deel dit artikel

Advertentie
Met minder dan een tweede plaats houden de liberalen eigenlijk geen rekening

Met de nieuwe, frisse leider Jesse Klaver heeft ze een troef in huis die hoogstens te vroeg kan pieken

Voor de Partij voor de Dieren wordt het een campagne als alle andere met hetzelfde verhaal en dezelfde mensen

Op geruzie had de ouderenpartij de afgelopen jaren een abonnement

De zwaar beveiligde politicus communiceert voornamelijk via tweets, maar hij slaat geen ver­kie­zings­de­bat over

De ChristenUnie gaat zonder angst voor verlies de campagne in

De inzet van D66 is vooral het CDA voor te blijven. Die partij is nu net iets groter en aast op dezelfde positie

Binnen de partij wordt rekening gehouden met verlies. Als Asscher de schade enigszins kan beperken zou dat al heel wat zijn

De nieuwe slogan getuigt van zelfkennis: de socialisten moeten nog flink strijd leveren voor een ver­kie­zing­s­tri­omf

De opdracht voor Buma wordt om een plaats te veroveren in de arena tussen de voornaamste concurrenten: de PVV en de VVD

Onder de mediagenieke partijleider Kees van der Staaij is de SGP opener geworden

Bij de Kiesraad is een recordaantal van 81 groepen geregistreerd

Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang tot Trouw.nl.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.