Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Italianen reageren verdeeld op het weren van een schip met migranten

Democratie

Pauline Valkenet

Vluchtelingen worden aan boord gehaald bij het reddingsschip Aquarius. © AFP

De gloednieuwe ministers van Italië hebben hun kantoren in de Romeinse ministeries nog niet behoorlijk ingericht of één koerswijzing is – letterlijk en figuurlijk – onmiddellijk duidelijk geworden: die van het immigratiebeleid. 

Een reddingsschip van twee internationale hulporganisaties met 629 Afrikaanse uit zee gehaalde bootmigranten mocht niet naar een Italiaanse haven varen om ze daar aan wal te zetten. Onder de vorige centrum-linkse regering gebeurde dat jarenlang automatisch, maar nu dus niet meer. 

Lees verder na de advertentie

Het kabinet kwam met een duidelijke boodschap voor de Europese Unie. “Wij sluiten de havens. We buigen ons hoofd niet langer”, meldde Matteo Salvini, minister van binnenlandse zaken en leider van de nationalistische regeringspartij Lega. 

“Wij mogen niet langer alleen worden gelaten. Onze Europese partners moeten hun verantwoordelijkheid nemen”, zei Danilo Toninelli, de Vijfsterren-minister van transport en infrastructuur die over de havens gaat. 

Overwinning

Toen Spanje maandagmiddag liet weten dat het reddingsschip met de opvarenden wel in Valencia mag aanleggen, kreeg de regering in Rome haar zin. “Overwinning! Het loont om je stem te verheffen”, twitterde minister Salvini opgetogen.

“Overwinning! Het loont om je stem te verheffen”

Minister Salvini op Twitter

Deze andere houding van ‘de regering van verandering’, zoals de Lega en Vijfsterrenbeweging haar noemen, was te verwachten. Bij de landelijke verkiezingen in maart scoorden die twee partijen heel goed, met samen 50 procent van de stemmen. Ze beloofden de immigratie – in de afgelopen vijf jaar zijn er in Italië ruim 600.000 bootmigranten aan land gebracht, de meesten geen politieke vluchtelingen – in te dammen. 

De weigering om het schip een haven binnen te laten varen vinden veel Italiaanse kiezers dan ook meer dan terecht. Op Twitter regende het positieve reacties: “Laat Spanje, Frankrijk, Malta en Gibraltar ze nou maar eens opvangen”, klonk het. En: “Waarom gaan die schepen niet naar Tunis? Dat is toch ook een veilige haven?”

De Lega waarschuwde maandag dat het niet om een eenmalige weigering gaat. Een tweede reddingsschip, dat in de wateren voor Libië patrouilleert, komt er ook niet in met migranten aan boord. “We gaan hier net zolang mee door tot Europa beseft dat de muziek in Italië is veranderd”, zei een vooraanstaand Lega-parlementslid tegen dagblad Il Messaggero. 

Burgemeester

Maar het regeringsfront van dit nieuwe dichte-havens-beleid blijkt niet hermetisch gesloten. Binnen de Vijfsterrenbeweging zitten nogal wat mensen met een uitgesproken links verleden en die vinden dit helemaal niks. De burgemeester van de Toscaanse havenstad Livorno, bijvoorbeeld, reageerde verontwaardigd. 

Hij schreef maandagochtend op zijn Facebookpagina: “Wij staan klaar om de 629 mensen te verwelkomen. Ik begrijp heel goed dat men een signaal aan Europa wil geven (...) maar als we stoppen met menselijke wezens te zijn, zijn we uiteindelijk niet anders dan de mensensmokkelaars die spelen met de levens en wanhoop van duizenden personen.” Na een uurtje haalde de burgemeester zijn bericht weg. Hij wilde de regering niet schaden, legde hij later uit.

Burgemeesters van andere Italiaanse havensteden waren hem toen al voorgegaan. Die van de grote, zuidelijke steden Napels, Palermo, Taranto, Reggio Calabria en Messina – die allemaal niet van de twee regeringspartijen zijn – hadden al laten weten dat zij het schip wél binnen wilden laten. Dat waren politieke zetten, want het is niet aan burgemeesters om zulke beslissingen te nemen. Daar gaan de ministeries van binnenlandse zaken en transport in Rome over.

Ook de overtuigde katholieken binnen de regeringskringen zullen moeite hebben met dit beleid. Een Italiaanse kardinaal verhulde zijn tegenstand in ieder geval niet. Op Twitter citeerde hij maandag heel koeltjes de Bijbel: “Ik was een vreemdeling; en Gij hebt mij niet geherbergd”.

Lees ook: Toch een regering in Italië: Lega en Vijfsterren starten door

De nieuwe Italiaanse regering wil, tegen de Europese begrotingsregels in, vele miljarden uitgeven.

Zeventien migranten dagen Italië voor Europees mensenrechtenhof

Een rechtszaak zet de Libië-deal op losse schroeven, die het aantal migranten naar Italië moet beperken. Zeventien migranten zeggen dat Italië ze, tegen de regels in, niet heeft beschermd tegen marteling.

Deel dit artikel

“Overwinning! Het loont om je stem te verheffen”

Minister Salvini op Twitter