Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Is voor Trump het partijloze presidentschap aangebroken?

Democratie

Bas den Hond

President Trump met senator Chuck Schumer, minderheidsleider namens de Democraten in de Amerikaanse senaat. © AP
Column

Hebben de VS nog wel een Republikeinse president? Het lijkt er even niet op. Donald Trump houdt gezellige telefoongesprekken met de Democratische leiders in de Senaat en het Huis van Afgevaardigden, Chuck Schumer en Nancy Pelosi. Zijn eigen partij spreekt hij via Twitter toe alsof hij er zelf niet bij hoort: "Republikeinen, sorry, maar ik heb zeven jaar 'Intrekken en Vervangen' aangehoord [over Obamacare] en het is niet gebeurd!"

Dat was vrijdag, een dag nadat Trump de Republikeinse leiders keihard had laten vallen tijdens een overleg met beide partijen in het Witte Huis. Het ging over de snel noodzakelijke verhoging van het schuldenplafond, het wettelijke maximum aan staatsschuld dat de VS mogen hebben. De Republikeinse fractieleider in de Senaat, Mitch McConnell en de voorzitter van het Huis, Paul Ryan, zaten netjes op één lijn met zijn eigen minister van financiën Steven Mnuchin en begrotingsdirecteur Mike Mulvaney: dat plafond moest flink worden verhoogd, zodat er voor anderhalf jaar leenruimte genoeg zou zijn.

Lees verder na de advertentie

Niet toevallig tilt dat de kwestie over de verkiezingen van 2018 heen – stemmen voor verhoging van het schuldenplafond gaat bij de Republikeinen altijd gepaard met flinke, en beschadigende, ruzies tussen radicale bezuinigers en gematigden. De Democraten zien dat altijd juist met veel plezier aan, en vonden daarom een verhoging voor de komende drie maanden genoeg. Dat zou dan moeten in combinatie met een begrotingswet die de overheid voor die periode geld verschaft, en een hulppakket voor het door orkaan Harvey getroffen Texas.

Of de gebeurtenissen van deze week het begin zijn van een politieke werkrelatie, is natuurlijk allerminst zeker, dat weten de Democraten ook wel

Trump hoorde het heen-en-weer een tijd aan, en hakte tot verbijstering van zijn eigen mensen de knoop door ten gunste van de Democraten. De volgende dag al nam het Congres dat pakket aan.

Wat bezielde Trump? Daarover regent het theorieën. Die sluiten elkaar niet allemaal uit, en het kan ook nog zijn dat de echte verklaring er niet tussen zit. Want als deze week iets duidelijk heeft gemaakt, is het dat politiek Washington, en de media die er over schrijven, nog steeds geen echte greep hebben op het verschijnsel Trump.

Doodswens

Een mogelijke verklaring is af te lezen uit een andere tweet van Trump vrijdag: "De filibuster regel zal de Republikeinen nooit toestaan om zelfs geweldige wetten aan te nemen. Acht Democraten hebben de touwtjes in handen – je zult zelden 60 (ipv 51) stemmen krijgen. Het is een Republikeinse doodswens!"

Dat ziet hij goed. De regel dat voor belangrijke wetgeving zestig van de honderd stemmen nodig zijn, staat nergens in de Grondwet, maar is een oude traditie van de Senaat. Hij is enorm frustrerend voor een partij die daar maar een kleine meerderheid heeft, zoals de Republikeinen met hun 52 zetels nu. En dus ook voor een president van die partij.

Met hun meerderheid van 52-48 zouden de Republikeinen de filibuster-regel gewoon af kunnen schaffen en de Democratische minderheid daarmee totaal machteloos maken – dat zou Trump dus heel graag zien. Maar de Republikeinen kijken wel uit: na de verkiezingen in 2018, of die van 2020, zouden ze zelf zo'n kleine minderheid kunnen zijn. Dat weegt voor hen zwaarder dan de woede van Trump nu.

Samenwerking

Dat wetende, is het logisch dat Trump gemene zaak maakte met de Democraten: alleen met hun hulp kon het schuldenplafond worden verhoogd, en McConnell en Ryan zijn, dat is bij vorige gelegenheden wel gebleken, niet bereid of in staat voldoende Democraten tot samenwerking te bewegen.

Krijgt Amerika nu dus een president die eigenlijk regeert als een partijloos politicus?

Daar komt nog bij dat Trump niet veel op heeft met McConnell en Ryan. Beiden hielden zich tijdens de campagne voor de Republikeinse nominatie op de vlakte toen Trump de voorverkiezingen begon te winnen. Ryan noemde Trumps bezwaren tegen een Mexicaanse rechter in een zaal over de mislukte Trump University 'een schoolvoorbeeld van racistisch'. Hij weigerde nog campagne voor Trump te voeren na het bekend worden van een opname waarop die opschept over handtastelijkheden tegen vrouwen.

Met Chuck Schumer kan Trump het daarentegen prima vinden. En dat ondanks het feit dat ze elkaar regelmatig politiek de oren wassen. De Democratische fractieleider in de Senaat hield zich niet in toen Trump kool en geit probeerde te sparen na een fascistische demonstratie in Charlottesville, waarbij een tegendemonstrante om het leven kwam: "Grote en goede presidenten proberen te verenigen, niet te verdelen. Donald Trumps uitspraken laten duidelijk zien dat hij niet in dat rijtje thuishoort." Trump op zijn beurt noemde Schumer de 'opperclown' van de Democraten.

Maar dat kunnen ze van elkaar hebben, zo blijkt. In een interview met de New York Times legt Schumer uit dat zoiets geen kwaad bloed zet tussen twee New Yorkers. "Wij zijn heel direct, we zeggen elkaar gewoon waar het op staat." Kennelijk bevalt dat Trump beter dan de omgangsvormen van zo'n typisch bedaarde inwoner van de midden-westelijke staat Wisconsin (Ryan) of de hoffelijke, maar niet bepaald joviale zuiderling uit Kentucky, Mitch McConnell.

Die conclusie had Trump ook al een half jaar geleden kunnen trekken natuurlijk. Maar toen, kort na zijn overwinning in de presidentsverkiezingen, verwachtte hij nog dat de Republikeinen in het Congres kort en goed de beloften waarmee hij de verkiezingen had gewonnen, in wetten zouden omzetten. In plaats daarvan is de kast met presidentiële trofeeën nog vrijwel leeg. Dat is een goede reden voor een koerswijziging.

Partijloos

Krijgt Amerika nu dus een president die eigenlijk (en eindelijk, na zo'n 150 jaar) regeert als een partijloos politicus? Dat is goed mogelijk. Het werd zelfs voorspeld nadat Trump de Republikeinse nominatie veroverde. Hij deed toen immers beloften die niet allemaal pasten in de Republikeinse plannen voor Amerika – zoals een zorgstelsel dat iedereen tegen lage kosten zou verzekeren.

Dat maakt de Republikeinen behoorlijk zenuwachtig. En veel Democratische Congresleden trouwens ook: hoe zullen hun kiezers reageren als ze de partijleiding met Trump zoete broodjes zien bakken? Maar de fractievoorzitter in het Huis, Nancy Pelosi, vindt dat onzin. "Ik schaam me totaal niet zaken te doen met degene die uiteindelijk de wet moet ondertekenen."

Of de gebeurtenissen van deze week het begin zijn van een politieke werkrelatie, is natuurlijk allerminst zeker, dat weten de Democraten ook wel. Trump blijft Trump, iemand die een spoor van teleurgestelde zakenpartners, echtgenotes en politieke bondgenoten achter zich laat. "De president is soms onevenwichtig", zei Schumer realistisch tegen de New York Times. Een compliment is dat niet. Maar voor zo lang het duurt mag hij dat van Trump kennelijk gewoon zeggen.



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Of de gebeurtenissen van deze week het begin zijn van een politieke werkrelatie, is natuurlijk allerminst zeker, dat weten de Democraten ook wel

Krijgt Amerika nu dus een president die eigenlijk regeert als een partijloos politicus?