Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Is democratie via loting een goed idee?

Democratie

Monic Slingerland

Lageropgeleiden en mensen met een laag inkomen zie je weinig in de politieke bestuurslagen. © anp
Lottocratie

Als lammetjes in de lente buitelen deze week de voorstellen voor nieuwe democratie over elkaar heen. De overeenkomst tussen de plannen en experimenten is dat ze via loting gaan. Lottocratie dus.

Loting riekt naar willekeurigheid, en dat is nu juist de bedoeling. Want hoewel ons democratische bestel er op papier reuze eerlijk uitziet en iedereen in theorie evenveel stem en inbreng geeft, vormen de lokale, provinciale en landelijke bestuurders allesbehalve een representatief deel van de Nederlandse bevolking.

Lageropgeleiden zitten zelden in zulke besturen, net als mensen met een laag inkomen, en ook zijn vrouwen, jongeren en mensen met roots van buiten Nederland ondervertegenwoordigd. En dat terwijl veel beleid juist op deze groepen gericht is.

Dat hebben lokale bestuurders zelf ook al in de gaten gehad, vandaar dat er allerlei initiatieven ontstaan zijn om via loting mensen bij beleid en bestuur te betrekken die anders daarbij niet betrokken zouden zijn. Dat gebeurt in onder meer Groningen, Amersfoort, Leeuwarden, Coevorden, Amsterdam en misschien ook wel in uw woonplaats.

Lees verder na de advertentie

Voordelen

Het voordeel van deze willekeurig gekozen burgers kan zijn dat ze zich niets hoeven aan te trekken van partijbelangen en macht, maar ongehinderd met oplossingen kunnen komen die misschien pijnlijk zijn, maar wel nodig.

Het voordeel kan ook zijn dat deze burgerdienst via loting voor een beperkte periode is, en dat anderen daarna weer andere kwesties kunnen aanpakken. Er zijn al wel ervaringen met zulke burgerfora, maar die zijn te beperkt om nu al te kunnen zeggen of ze op de langere duur een positieve werking hebben. Bezwaar tegen de huidige partijpolitiek is immers dat het vooral tot ad-hoc-beleid leidt, en dat de blik van politici niet verder reikt dan de volgende verkiezingen. Het is nog maar afwachten of de blik van burgerfora juist wel wat verder reikt.

In uw eigen woonplaats kent u wellicht mensen van wie u graag zou willen dat ze zich actief zouden inzetten voor het lokale bestuur, of misschien wel voor het parlement. Gerdi Verbeet stelde in een opiniestuk in Trouw immers voor, een deel van de parlementszetels via loting ter beschikking te stellen aan burgers.

Het voordeel van deze willekeurig gekozen burgers kan zijn dat ze zich niets hoeven aan te trekken van partijbelangen en macht.

Aanvulling

Maar er zijn er vast ook van wie u echt niet wilt dat die via loting meer politieke invloed krijgen dan u. Er zal misschien sprake moeten zijn van een zekere selectie bij het aanwijzen van burgers die via loting in aanmerking kunnen komen voor tijdelijke bestuursinvloed.

Persoonlijk vind ik het idee sympathiek, vooral omdat het bedoeld is als aanvulling op de bestaande democratische instrumenten, en niet om in de plaats ervan te komen. Wijkraden die deels door loting worden samengesteld kunnen gemakkelijk een begrensde taak of bevoegdheid krijgen, bijvoorbeeld alleen over parkeerbeleid of groenvoorziening.

Ik ben benieuwd hoe u tegen de lottocratie aankijkt. Is loting een bruikbaar democratisch instrument?

Stuur uw reactie van circa 150 woorden uiterlijk dinsdag 12 uur naar lezers@trouw.nl, voorzien van naam en adres. Een keuze uit de antwoorden verschijnt woensdag.

Deel dit artikel

Het voordeel van deze willekeurig gekozen burgers kan zijn dat ze zich niets hoeven aan te trekken van partijbelangen en macht.