Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

In Turkije is regeren per decreet de nieuwe norm

Democratie

Melvyn Ingleby

De demonstratie in Istanbul. Op het borden staat Vrijheid. © AFP

Duizenden Turken demonstreerden gisteren tegen de aanhoudende noodtoestand. Toch wordt die naar alle waarschijnlijkheid morgen voor een zevende maal verlengd.

Honderden Turken stromen naar het beroemde Taksimplein in Istanbul. Een colonne agenten houdt de mensenmassa tegen. Ze mogen een uurtje demonstreren, maar niet op het plein zelf. Zware politiebarricaden versperren de weg.

Lees verder na de advertentie

De menigte strijkt neer op de stoep. Op hun spandoeken staan grote idealen: vrijheid, democratie, rechtvaardigheid. Onder luid applaus klinken liederen uit de Turkse Onafhankelijkheidsoorlog (1919-1923): Lang leve Mustafa Kemal Atatürk!, de stichter van de Turkse Republiek.

Door heel Turkije gingen maandagmiddag duizenden mensen de straat op. De demonstraties werden georganiseerd door de seculiere oppositiepartij CHP. Op Twitter was de hele dag het motto van de protestactie trending: Wij willen geen noodtoestand, maar democratie.

Sinds de mislukte staatsgreep in juli 2016 geldt in Turkije de noodtoestand en regeert president Erdogan per decreet

Die noodtoestand begon vlak na de mislukte staatsgreep in juli 2016, en kan het land per decreet geregeerd worden. Morgen stemt het Turkse parlement over een mogelijke verlenging van die maatregel. Dat zou de zevende keer op rij zijn.

Gülenbeweging

Volgens de Turkse regering is dat bovenal nodig om de verboden Gülenbeweging uit te schakelen. Deze organisatie wordt in Turkije breed gezien als de dader van de mislukte putsch, die aan 250 mensen het leven kostte. Tienduizenden mensen zijn sindsdien opgepakt, maar volgens Ankara is het gevaar nog altijd niet geweken.

Dat argument is een rookgordijn, aldus Samet Akten, woordvoerder van de CHP in Istanbul. "Wij vinden ook dat de Gülenisten vervolgd moeten worden, maar er zitten duizenden onschuldige mensen vast. De regering gebruikt de noodtoestand als een instrument om iedere vorm van oppositie de kop in te drukken."

Dat gebeurt per presidentieel decreet. Sinds de couppoging werden tientallen van die decreten aangekondigd: niet alleen om verdachten sneller te kunnen vervolgen, maar ook om universiteitsrectoren te vervangen, media-organisaties te sluiten, of de inlichtingendienst aan het kantoor van de president te koppelen. "Met zo'n decreet kun je doen wat je wilt", aldus de CHP-woordvoerder.

Tekst loopt verder onder de foto

© AFP

Het is onmogelijk te zeggen hoeveel Turken achter de noodtoestand staan. Pro-regeringskrant Sabah heeft het over 64 procent, maar volgens de oppositie raakt de Turkse samenleving uitgeput door de eindeloze reeks nooddecreten. De Verenigde Naties, de Europese Unie en grote Turkse ondernemersverenigingen dringen aan op een einde aan de situatie.

Slecht voor de economie

Zelfs veel parlementariërs binnen Erdogans eigen AK-partij zijn tegen de noodtoestand, beweert de CHP-woordvoerder stellig. "Ze weten zelf ook wel dat ze op deze manier geen eerlijke verkiezingen kunnen winnen. De noodtoestand is slecht voor de economie en weegt daarmee zwaar op het dagelijkse leven van de gewone Turk."

Het is on­waar­schijn­lijk dat de noodtoestand in Turkije wordt opgeheven

Toch is het onwaarschijnlijk dat die interne AKP-critici tegen Erdogans wens zullen stemmen. Daarmee staat de verlenging van de noodtoestand vrijwel vast, want de AK heeft een absolute meerderheid in het parlement. 

Wat de oppositie daartegen kan beginnen? "We mochten vandaag niet demonstreren op het Taksimplein", zucht de CHP-woordvoerder. "Daarom eindigde het protest in de straat ernaast. Het is vrijwel onmogelijk geworden om grote demonstraties te organiseren. Ook dat komt door de noodtoestand."

Lees ook: Erdogan en het huilende martelaarmeisje

De manier waarop de Turkse president Recep Tayyip Erdogan een jong meisje bejegende op nationale tv heeft voor flink wat consternatie gezorgd.

Turkse geheime dienst pakt gevluchte landgenoten op in het buitenland
Met geheime operaties haalt Turkije gevluchte landgenoten terug, die het verdenkt van betrokkenheid bij de coup van 2016.

Deel dit artikel

Sinds de mislukte staatsgreep in juli 2016 geldt in Turkije de noodtoestand en regeert president Erdogan per decreet

Het is on­waar­schijn­lijk dat de noodtoestand in Turkije wordt opgeheven