Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

In Soseong-Ri willen ze geen schild, maar vrede

Democratie

Leen Vervaeke

Grootmoeders in Soseong-Ri houden een zitstaking, met vooraan Do Geum-yeon. © Leen Vervaeke
Reportage

In de bergen boven een idyllisch dorpje staat het Amerikaanse raketschild Thaad. Ter bescherming van Zuid-Korea, maar daar denkt de plaatselijke bevolking heel anders over.

Ze zitten bovenaan het bergweggetje, op nog geen vijftig meter van de zwaarbewaakte Amerikaanse legerbasis. Ze ogen kwetsbaar, met hun kromme ruggen en hun wandelstokken, tegen een achtergrond van prikkeldraad en spijkermatten. Maar de grootmoeders van Soseong-Ri zijn vastberaden: elke dag houden ze hier een uur lang zitstaking, weer of geen weer, al bijna twee jaar.

Lees verder na de advertentie

“Het is lastig, maar we moeten dit doen”, zegt Do Geum-yeon (82), de meest spraakzame van het groepje, met een zwaar dialect. Ze zet haar protestbord recht en steekt geroutineerd haar vuist op. “Dit was een goed dorp, met goede lucht, maar nu verpesten ze het.”

Do woont sinds haar twintigste in Soseong-Ri, een bergdorpje zo’n 200 kilometer ten zuiden van Seoul. Het is een idyllische plek met amper zeventig inwoners, merendeels hoogbejaard, en een vallei vol meloen-, rijst- en sesamvelden. Maar de idylle wordt bedreigd, want in de bergen boven het dorp wordt het Amerikaanse raketafweersysteem Thaad uitgerold.

Dit was een goed dorp, met goede lucht, maar nu verpesten ze het

Do Geum-yeon

Agressie

Officieel is dat bedoeld om Zuid-Korea te beschermen, maar de inwoners moeten er niets van weten: zij vinden dat het Amerikaanse oorlogstuig agressie opwekt en een oplossing met Noord-Korea bemoeilijkt. Bovendien compliceert het ook de relaties met buurman China, die voor de Zuid-Koreanen steeds belangrijker wordt (zie kader).

“Dit is helemaal niet bedoeld voor onze nationale veiligheid”, zegt Lee Myung-hee (54), een kunstenares uit Seoul die hier een paar jaar geleden een huis kocht, met het idee haar pensioen in alle rust door te brengen. “Ik geloof niet dat Noord-Korea raketten op ons zou afschieten, want wij zijn één volk. De Amerikanen willen met Thaad gewoon hun positie als supermacht bevestigen.”

Sinds het raketschild begin vorig jaar geïnstalleerd werd, is het in ieder geval gedaan met de rust in So­seong-Ri. De grootmoeders klagen over lawaai en straling van het radarsysteem, en over de vele legertrucks en helikopters waarmee bouwmaterialen worden aangevoerd. Soms komt het ook tot opstootjes tussen politie en anti-oorlogsactivisten, die de trucks proberen tegen te houden.

Protestdorp

Ondertussen is Soseong-Ri uitgegroeid tot een soort protestdorp, met vlaggen, spandoeken en muurschilderingen. Twee keer per week houden activisten samen met de grootmoeders een wake, onder toeziend oog van talrijke politieagenten. “Die politie is er niet om mij te beschermen, maar om me bang te maken”, zegt Do. “Dat maakt me boos. Ik blijf protesteren tot Thaad verdwijnt.”

Het verzet tegen Thaad is hevig, en past in een bredere trend van toenemende Zuid-Koreaanse scepsis over de Amerikaanse militaire aanwezigheid. In Zuid-Korea zijn in totaal 28.500 Amerikaanse soldaten gestationeerd. De twee landen vormen sinds het einde van de Koreaanse Oorlog een veiligheidsalliantie, die Zuid-Korea veiligheid en de VS een machtsbasis in de regio geeft.

Maar de laatste tijd wordt die veiligheidsalliantie openlijk in twijfel getrokken. President Trump vindt dat de Zuid-Koreanen niet genoeg bijdragen aan de Amerikaanse troepenmacht, en liet het Pentagon berekenen of het niet met wat minder soldaten zou kunnen. In Zuid-Korea is het onderwerp politiek taboe, maar zou de regering zich achter de schermen op een troepenreductie voorbereiden.

Aan de vooravond van de historische top tussen Trump en Kim Jong-un zijn dat belangrijke ontwikkelingen. Nu de onderlinge machtsverhoudingen en coalities in de regio mogelijk ingrijpend zullen veranderen, is het de vraag wat er met de ‘United State Forces Korea’ zal gebeuren. Vooral China, grote concurrent van de VS, ziet de troepen liefst naar huis terugkeren.

Terugtrekking

Het zou een mogelijke uitkomst kunnen zijn van de top die dinsdag plaatsvindt, als Noord-Korea om een beperking of terugtrekking van de Amerikaanse troepen zou vragen in ruil voor denuclearisatie. Onlangs maakte Kim Jong-un grote bezwaren tegen de gemeenschappelijke militaire oefeningen van Zuid-Korea en de VS.

Maar analisten denken dat het niet zo snel zal gaan. “Kim Jong-un weet dat hij gewantrouwd wordt, en dat hij dit gevoelige thema beter laat rusten”, zegt Park Won Gon, professor internationale studies aan de Handong Global University. “Ik denk dat hij alleen om een stopzetting van de militaire oefeningen zal vragen.”

Ook Lee Seong-hyon, onderzoeker van herenigingsstrategieën aan het Sejong Instituut, ziet een troepenreductie niet meteen gebeuren. “De timing is te gevoelig”, zegt hij. “Als de Amerikanen nu hun troepen structureel verminderen, verzwakken ze hun positie in de regio ten opzichte van China.”

Ik hoop vooral dat de top wat oplevert, zodat het an­ti­ra­ket­sys­teem overbodig wordt

Activist Kim Yong-jae

Ook het Thaad-systeem blijft allicht ongemoeid, al zien analisten wel een kans dat, als er een vredesakkoord komt, het raketschild op de lange termijn verdwijnt. Dat is ook waar de betogers in Soseong-Ri op hopen. “Het enige wat we kunnen doen, is Thaad vertragen”, zegt activist Kim Yong-jae. “Ik hoop vooral dat de top wat oplevert, zodat het antiraketsysteem overbodig wordt. En zodat de grootmoeders hier eindelijk van hun oude dag kunnen genieten.”

China verzet zich tegen afweersysteem

Het Thaad-systeem (Terminal High Altitude Area Defense) bestaat uit een radar, een commandopost en enkele lanceerplatformen, vanwaar (Noord-Koreaanse) raketten uit de lucht kunnen worden geschoten.

Het Amerikaanse leger heeft Thaad-systemen geïnstalleerd op Hawaii, Guam en in het Zuid-Koreaanse Soseong-ri. China verzet zich hevig tegen Thaad in Zuid-Korea, omdat de radar ook gebruikt zou worden om Chinese militaire bewegingen te observeren.

In 2017 riepen Chinese staatsmedia consumenten en toeristen op om Zuid-Korea te boycotten, wat de Zuid-Koreaanse economie 6,4 miljard euro zou hebben gekost.

Lees ook: Waarschuwing tegen snelle deal Kim en Trump

Een snel akkoord tussen Noord-Korea en de Verenigde Staten kan meer kwaad dan goed doen,waarschuwt de lobbygroep Arms Control Association.

‘We zijn gewoon één land’

Trouw blikt met Koreanen vooruit op de topontmoeting. "Als de hoge diplomaten hun best doen, kunnen de twee landen misschien al heel snel herenigen", zegt huisvrouw Kim Jang-soon (72).

Deel dit artikel

Dit was een goed dorp, met goede lucht, maar nu verpesten ze het

Do Geum-yeon

Ik hoop vooral dat de top wat oplevert, zodat het an­ti­ra­ket­sys­teem overbodig wordt

Activist Kim Yong-jae