Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

In het PvdA-karkas zit nog wat leven

Democratie

Lex Oomkes

Lex Oomkes. © Maartje Geels
Column

De vorige week gekozen nieuwe voorzitter van de PvdA, de Zwolse wethouder Nelleke Vedelaar, is een voorstander van de vorming van een links blok. We moeten haast maken met linkse samenwerking, meent Vedelaar. Er hangt immers met de komst van een nieuw kabinet een rechtse storm in de lucht, 'die alles wat kwetsbaar is los zal rukken en te pletter zal slaan'.

Gelukkig, de PvdA komt tot leven. In de bijna zeven maanden na de verpletterende verkiezingsnederlaag bijna niets van ze gehoord, maar nu er een regeerakkoord is, laten de sociaal-democraten de buitenwacht weten dat er nog wat beweging zit in het oude karkas.

Lees verder na de advertentie

Het is wellicht tekenend voor de ideologische verwarring in de partij dat er pas een teken van leven komt als er iets is om je gezamenlijk tegen af te zetten. Als je zelf geen echte ideeën hebt, kun je altijd nog zeggen dat de ideeën van anderen hel en verdoemenis over ons uit zullen storten.

De tijd dat de PvdA met recht en rede kon stellen een volkspartij te zijn, ligt achter ons. Daarin is de partij niet uniek

Zeven maanden zijn we verder, maar van een initiatief van de PvdA om tot een antwoord te komen op huidige maatschappelijke ontwikkelingen heeft de buitenwacht nog niets mogen vernemen. De waarschuwingen tegen het onheil dat Rutte III over ons uit dreigt te storten, klinken vooral vermoeid en in hevige mate versleten.

Afspiegeling van het electoraat

De tijd dat de PvdA met recht en rede kon stellen een volkspartij te zijn, ligt achter ons. Daarin is de partij niet uniek, het geldt voor alle volkspartijen – als we volkspartijen definiëren als die partijen die uiteenlopende belangen weten te verenigen en daarmee wat aanhang betreft een afspiegeling zijn van het gehele electoraat.

De politicoloog Philip van Praag laat in het jongste nummer van Socialisme & Democratie, het tijdschrijft van het wetenschappelijk bureau van de PvdA, aan de hand van het uitgebreide kiezersonderzoek nog eens zien dat de partij aan die definitie steeds minder voldoet.

Voor zover de PvdA nog thema's heeft, slaagt de partij er in ieder geval niet in substantiële aantallen vertegenwoordigers van alle maatschappelijke groepen te verenigen.

Zolang de sociaal-culturele dimensie de boventoon voert in hetgeen kiezers belangrijk vinden, zal een sociaal-democratische partij het ook moeilijk hebben. Niet arbeid, inkomen en aanverwante onderwerpen worden als uiterst problematisch gezien, maar de toekomst van de (langdurige) zorg, ouderenbeleid en identiteit. Maatschappelijke groepen zijn rond die onderwerpen verdeeld op grond van heel andere kenmerken dan rond sociaal-economische onderwerpen. Opleiding en - steeds meer - etnische afkomst zijn daar doorslaggevender. Om een voorbeeld van Van Praag aan te halen: dat leidt niet tot volkspartijen, maar tot partijen met een relatief eenzijdig samengestelde achterban. De PVV (laagopgeleid en blank) en GroenLinks (minder blank, hoogopgeleid en jong).

Nogmaals, het is niet een uniek probleem voor de PvdA of de sociaal-democratie. Het is voor deze partij wel het meest acuut.

Een antwoord, anders dan zich afzetten tegen de nieuwe coalitie, blijft uit, en volgens Van Praag is er ook geen afdoende antwoord. Electoraal herstel is tot op zekere hoogte mogelijk, deels door oude thema's opnieuw tot leven te wekken, deels door bescherming tegen de negatieve gevolgen van globalisering als nieuw thema te introduceren - maar een grote, dominante volkspartij wordt meer een fenomeen uit de voorbije eeuw.

Lees hier meer columns van Lex Oomkes en lees hier meer over Rutte III.



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
De tijd dat de PvdA met recht en rede kon stellen een volkspartij te zijn, ligt achter ons. Daarin is de partij niet uniek