In de fractiekamer van de SGP hangt nog de geest van Kersten

democratie

Stevo Akkerman

© Jorgen Caris
Column

Laat ik deze column direct met de slotsom beginnen: het wordt tijd dat de SGP een onafhankelijk onderzoek laat instellen naar het eigen gedrag tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Belangrijk struikelblok: de antisemitische opstelling van SGP-aartsvader Kersten

Dit naar aanleiding van het manifest dat de partij vorige week publiceerde onder de titel 'Islam in Nederland'. In dat stuk wordt eerst beleden dat 'alle mensen gelijke rechten hebben'.

Vervolgens stellen de staatkundig gereformeerden echter dat dit 'geen reden is om krampachtig vast te houden aan de gelijkheid van alle godsdiensten'. Waarna ze pleiten voor een 'groeirem op de islam door asielbeperking', voor 'het binnen de perken houden' van publieke islamitische uitingen ('er is al genoeg islam in het Midden-Oosten, dat hoeven we niet nog eens dunnetjes over te doen') en voor het tegengaan van gebedsoproepen met geloofsteksten ('klokgelui is in Nederland al eeuwen gangbaar').

Dit voorstel om aanhangers van een bepaalde religie te behandelen als tweederangsgelovigen viel niet goed bij rabbijn Lody van de Kamp. Jarenlang voerde hij gesprekken met SGP'ers om de 'dikke scheidsmuur' te slechten die sinds de oorlog tussen de Joodse gemeenschap en de bevindelijk-orthodoxen instond. Belangrijk struikelblok: de antisemitische opstelling van SGP-aartsvader G.H. Kersten, die vond dat 'alles wat de jood overkwam' volgde uit 'het afwijzen van Jezus Messias'.

Lees verder na de advertentie

Nazi-sympathie

Van de Kamp dacht dat de SGP dit verleden achter zich had gelaten, maar het islam-manifest doet hem nu anders concluderen. "Dominee Kersten mocht na de oorlog vanwege zijn nazi-sympathie niet terugkeren in de Tweede Kamer", zei de rabbijn zaterdag in het Nederlands Dagblad. "Maar zijn foto hangt nog in de fractiekamer. En de geest van Kersten hangt er ook nog. Alleen keert die zich nu niet tegen joden, maar tegen moslims."

Hitler was 'slechts een roede in Gods hand'


Wat was die geest van Kersten? Een geest van religieuze vijandschap, in de eerste plaats tegen de rooms-katholieke kerk. "Veel meer dan voor socialist en NSB'er heeft ons Protestantsche volk voor Rome te vreezen en tegen Rome zich te wapenen", schreef hij in 1938. Voor de Joden was hij niet veel vriendelijker. In de Kamer verzette hij zich tegen het opnemen van Joodse vluchtelingen uit Duitsland. "Zij hebben niet alleen de macht, maar eigenen zich ook het kapitaal toe, dat zij beheersen."

Kersten zag Hitler als 'slechts een roede in Gods hand' en achtte verzet zinloos. "Wie zal vermogen tegen God te strijden?" Hoewel hij zich tegen 'Jodenhaat' keerde, legde hij zich als voorzitter van de Vereniging van Gereformeerde Scholen in 1941 neer bij de eis van de nazi's om Joodse kinderen te melden. Een school in Veenendaal die zich verzette, werd door Kersten uit de scholenbond gezet.

In 2007 riep een deskundige uit eigen kring, theoloog Herman van Beek, op tot het doorbreken van de 'gesloten cultuur' die het de SGP en haar kerkelijke achterban moeilijk maakt de eigen geschiedenis onder ogen te zien. Een onderzoek door een onafhankelijke commissie zou een 'mooi begin' zijn, zei hij. Het kwam er nooit van. Zonde.

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie
Belangrijk struikelblok: de antisemitische opstelling van SGP-aartsvader Kersten

Hitler was 'slechts een roede in Gods hand'