Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hoe een onbeduidende verkiezing in Pennsylvania ineens heel belangrijk is

Democratie

Bas den Hond

President Donald Trump (links) woont een verkiezingsbijeenkomst bij van Rick Saccone (rechts), die namens de Republikeinen in de race is voor een zetel in het Huis van Afgevaardigden namens de staat Pennsylvania. © Getty Images
Column

Eigenlijk gaat het nergens over, dinsdag in Pennsylvania. Maar de ogen van heel politiek Amerika zullen die avond gericht zijn op Pittsburgh en omgeving. Daar strijden de Republikein Rick Saccone en de Democraat Conor Lamb om een vacante zetel in het Huis van Afgevaardigden.

De winnaar mag die zetel maar tot november bezetten, dan moet hij opnieuw verdedigd worden bij de landelijke Congresverkiezingen. En voor die tijd verandert er niets aan de machtsverhoudingen in het Congres, wie ook de winnaar blijkt te zijn: de Republikeinen hebben en houden een ruime meerderheid.

Lees verder na de advertentie

Daar komt nog bij dat in Pennsylvania een herindeling van de kiesdistricten aan de gang is. De winnaar zal zijn zetel deels moeten verdedigen in andere wijken en dorpen dan hij hem dinsdag verovert. Dus wat maakt het allemaal uit?

Heel veel, zie je de Republikeinse partij denken. Die zet alles op alles om Saccone te laten winnen. Zaterdag kwam president Donald Trump persoonlijk langs (zie video) en sprak een uur lang enthousiaste aanhangers toe, om ze enthousiast te maken voor Saccone. Van medewerkers van de president is vernomen dat hij deze week onder andere besloot tot invoerheffingen op staal omdat er in en rond district 18 nogal wat staalfabrieken zijn.

De president is nog steeds populair in de 'Rust Belt', de verzameling staten waar veel fabrieken leegstaan

Tekst loopt door onder video

Met de Republikeinse partij sympathiserende groepen van buiten het district spendeerden verder ruim tien miljoen dollar aan campagne-advertenties die Saccone steunen. Dat moest zijn zwakke fondsenwerving uit het district zelf compenseren: hij haalde maar een kleine miljoen dollar op, terwijl de Democraat Lamb bijna vier miljoen dollar scoorde.

Fatsoensrakker

Als de peilingen hetzelfde verhaal vertelden als de giften, kon Saccone wel inpakken. Maar die zijn iets minder erg: de twee liggen nek aan nek. Alleen dat is echter al een rampzalige situatie voor de Republikeinen: de afgevaardigde die tot voor kort de zetel bezette, Tim Murphy, werd in 2016 verkozen met 100 procent van de stemmen: geen Democraat nam namelijk de moeite het tegen hem op te nemen. En president Trump haalde in het district 19,6 procent meer stemmen dan Hillary Clinton. Dat nu een Democraat een 50-50 kans maakt om de zetel te winnen, is een schokkende verslechtering van de Republikeinse positie, in een district dat voornamelijk bewoond wordt door het soort kiezers waar de partij het van moet hebben: blank en wat ouder.

Wat deed die kiezers weglopen? Het zou de afgang kunnen zijn van de vertrokken afgevaardigde, Tim Murphy, een fatsoensrakker die een buitenechtelijke affaire bleek te hebben gehad en bij zijn vriendin had aangedrongen op een abortus. Het zou kunnen komen doordat Saccone geen geweldige kandidaat is, en Lamb juist zijn uiterlijk, jongere leeftijd en c.v. mee heeft: als je in een Republikeins district wilt winnen, helpt het als je in het leger hebt gediend (net als Saccone overigens) en openbaar aanklager bent geweest.

Een overwinning van Lamb, of zelfs een heel krap verlies, zou een buitengewoon slecht teken zijn voor de Republikeinse kansen in november.

Maar het zou natuurlijk ook aan Donald Trump kunnen liggen. De president is nog steeds populair in de 'Rust Belt', de verzameling staten waar zoveel fabrieken leeg staan omdat je dingen tegenwoordig goedkoper in China kunt maken. Maar het enthousiasme om voor hem naar de stembus te trekken is bij ook bij Republikeinen die hem goed gezind zijn een stuk minder dan bij Democraten, die overal in het land al sinds november 2016 popelen om de macht van Trump te breken.

Een overwinning van Lamb, of zelfs een heel krap verlies, zou een buitengewoon slecht teken zijn voor de Republikeinse kansen in november. Terwijl ze dan vermoedelijk nog wel de meerderheid in de Senaat zullen behouden, moeten ze zich ernstig zorgen maken over die in het Huis van Afgevaardigden.

Impopulair

Dat leek een paar maanden geleden nog ondenkbaar. De Republikeinen hebben een hele zwik voordelen bij die verkiezingen. Zo tellen door de districten-indeling de stemmen van inwoners van het conservatieve platteland zwaarder dan van de meer progressieve stedelijke gebieden. Veel districtsgrenzen zijn zo getrokken dat er normaal gesproken een duidelijke Republikeinse of Democratische meerderheid is, waardoor je in eerste instantie niet verwacht dat er een wisseling van de meerderheid komt. Een zittend Congreslid is verder bij de kiezers bekend en is daardoor per definitie in het voordeel – en ook daarvan hebben de Republikeinen er in principe meer.

Maar al die factoren lijken dit jaar te moeten wijken voor een paar andere ontwikkelingen. Trump is onverminderd impopulair, en de Republikeinen zijn dat ook. In landelijke 'generieke peilingen', waar mensen mogen zeggen of ze liever 'de Democraat' of 'de Republikein' een zetel zien winnen, staan de Democraten een kleine 8 procent voor - en dat ondanks de flinke belastingverlaging die de Republikeinen onlangs voor elkaar kregen.

Als je naar individuele districten kijkt, is het beeld al even ongezond: politiek onderzoeker Larry Sabato van de University van Virginia, houdt daarvan bij of ze 'vast wel' of 'vermoedelijk' aan het ene of andere partij zullen toevallen, of dat het een dubbeltje op zijn kant wordt. Steeds meer districten schrapt hij uit de 'vast wel Republikeins' categorie. Sterker nog, als je alle zetels optelt die minstens 'vermoedelijk Republikeins' zijn, dan kom je niet eens meer aan een meerderheid.

Het 'zittend lid-voordeel' van de Republikeinen wordt onder Trump steeds kleiner.

Machtsbehoud van de Republikeinen in het Huis - en daarmee een garantie dat de Democraten geen afzettingsprocedure tegen Trump kunnen beginnen, hangt dus aan een zijden draadje. En dat draadje wordt steeds dunner omdat de laatste tijd tientallen Republikeinse afgevaardigden hebben aangekondigd dat ze uit de politiek gaan – vanwege schandalen, omdat ze problemen verwachten bij het verdedigen van hun zetel of gewoon omdat het helemaal niet leuk is om Congreslid te zijn in het tijdperk-Trump. Daarmee wordt het 'zittend lid-voordeel' van de Republikeinen steeds kleiner.

En daarop kan de uitslag dinsdag nog wel van invloed zijn. Ex-vice-president Joe Biden verkneukelde zich er al over toen hij dinsdag campagne kwam voeren voor Lamb: "Let op mijn woorden, als Lamb wint dan ga je een half dozijn Republikeinen zien zeggen: 'Ik ben geen kandidaat meer’."

Lees ook: Praten met Noord-Korea kan van Trump een vredestichter maken


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

Door een profiel aan te maken ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden en geef je aan het privacy statement en het cookiebeleid te hebben gelezen.

Deel dit artikel

De president is nog steeds populair in de 'Rust Belt', de verzameling staten waar veel fabrieken leegstaan

Een overwinning van Lamb, of zelfs een heel krap verlies, zou een buitengewoon slecht teken zijn voor de Republikeinse kansen in november.

Het 'zittend lid-voordeel' van de Republikeinen wordt onder Trump steeds kleiner.