Het wordt de week van de waarheid voor Trumps kabinet

democratie

Bas den Hond

© afp
Verkiezingskoorts

Amerikaanse tv-stations hebben woensdag een probleem: teveel nieuws. Die dag houdt Donald Trump voor het eerst sinds zijn verkiezing tot president een persconferentie.

Uiteraard een gebeurtenis om van de eerste tot de laatste seconde rechtstreeks in beeld te brengen. Maar ondertussen vinden er in de Senaat verscheidene hoorzittingen tegelijk plaats over de benoeming van een aantal ministers in Trumps nieuwe regering. Ook die kunnen voor vuurwerk zorgen, maar het is de vraag of dat nog tot de kijkers zal doordringen.

Dat hebben de Republikeinen dan mooi geregeld. Want tijdens die hoorzittingen hoopten de Democraten aan het land duidelijk te maken dat het met Trump misschien een kat in de zak heeft gekocht.

Tijdens de persconferentie zal Trump zal ongetwijfeld tientallen vragen krijgen over zijn houding ten opzichte van Rusland, en of hij nu eindelijk gelooft (en afkeurt) dat dit land zich door hacking vergaand heeft bemoeid met de presidentsverkiezingen. Maar de media wachten ook nog steeds op een definitieve regeling van de relatie die president Trump na 20 januari nog zal hebben met de Trump Organization en de tientallen bedrijven die daaronder vallen.

Tot nu toe heeft Trump daar twee tegenovergestelde dingen over geroepen: hij zegt dat de wetten die belangenverstrengeling verbieden niet voor de president gelden, en hij belooft dat hij het allemaal goed zal regelen. Het tweede moet hij nog waarmaken, en het eerste is maar half waar. Zakendoen met buitenlandse overheden is de president namelijk wel verboden, door de Grondwet zelfs.

Lees verder na de advertentie

Ethiek-overeenkomst

Van een aantal voorgedragen ministers is ook nog niet uitgezocht hoe het zit met hun bezittingen en hoe ze daar tijdens hun ministerschap mee om zullen gaan

Voor ministers ligt dat allemaal veel duidelijker, en toch gaat ook dat de komende week vuurwerk opleveren. Want van een aantal voorgedragen ministers die door Senaatscommissies aan de tand zullen worden gevoeld, is ook nog niet uitgezocht hoe het zit met hun bezittingen en hoe ze daar tijdens hun ministerschap mee om zullen gaan.

Een speciaal bureau, het Office of Government Ethics, laat hen formulieren invullen en bespreekt de te nemen maatregelen met ze. Die komen te staan in een 'ethiek-overeenkomst', en die is normaal gesproken voor de aspirant-bewindspersoon het toegangskaartje tot de hoorzittingen in het Congres. Daar kan het dan gaan over de beleidsopvattingen, niet over mogelijke schandalen.

Maar het 'overgangsteam' van Trump dat zijn regering in de steigers aan het zetten is, lijkt dat proces niet zo belangrijk te vinden. Het ethiek-bureau kon direct na de verkiezingen anderhalve week lang niet eens contact met hen krijgen. En het vindt dat de Republikeinen in de Senaat de hoorzittingen niet op de agenda zouden moeten zetten als de onderzoeken en onderhandelingen nog niet zijn afgerond. Vroeger, schreef directeur Walter Shaub in een brief aan de Democraten in de Senaat, werden kandidaten zelfs pas voorgedragen wanneer ze waren doorgelicht.

De Democraten zijn met die kritiek hartgrondig eens. Senator Dianne Feinstein klaagt dat ze de komende week een paar keer op twee plaatsen tegelijk moet zijn en theoretisch 150.000 pagina's aan documenten door zou moeten nemen om zich zelf een beeld te vormen van de mogelijke problemen met een benoeming.

Goede vragen stellen

Hoe dan ook zullen de Democraten elke kans aangrijpen om de mi­nis­ters­kan­di­da­ten van Trump in een kwaad daglicht te stellen

Hoe dan ook zullen de Democraten elke kans aangrijpen om de ministerskandidaten van Trump in een kwaad daglicht te stellen. Ze tegenhouden kunnen ze echter niet, tenzij ze met hun 48-52 minderheid minstens drie Republikeinen ervan overtuigen dat een benoeming echt niet door de beugel kan.

Die kans is klein, en daarmee is voor de Democraten het voornaamste doel het bereiken van de publieke opinie. Kandidaten genoeg die daarvoor een goede gelegenheid bieden.

Deelt de nieuwe minister van buitenlandse zaken, Rex Tillerson, Trumps vergevingsgezindheid tegenover Rusland voor die verkiezings-hacks? Is de nieuwe minister van justitie, Jeff Sessions, een voorstander van martelen? Dat was, internationaal verbod of niet, een toegelaten praktijk onder president George W. Bush, verboden onder president Obama en toegejuicht door Donald Trump.

Zal de directeur van het milieu-agentschap EPA, Scott Pruitt, nog net zo'n hekel aan milieuregels aan de dag leggen als toen hij nog minister van justitie van Oklahoma was en om de haverklap tegen de EPA procedeerde? Gelooft de nieuwe minister van binnenlandse veiligheid, generaal John Kelly, werkelijk in het bouwen van een muur langs de hele grens met Mexico? En in het weren van moslims uit de VS?

Als de Democraten hun vragen goed stellen, en de tv-zenders niet al hun minuten aan Trump zelf besteden, weten we na woensdag wat voor kabinet de nieuwe president krijgt. Een dat zijn uitspraken uit de campagne-tijd in daden gaat omzetten, of een dat het 'Trumpisme' zal kunnen bijschaven tot uitvoerbaar beleid.

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie
Van een aantal voorgedragen ministers is ook nog niet uitgezocht hoe het zit met hun bezittingen en hoe ze daar tijdens hun ministerschap mee om zullen gaan

Hoe dan ook zullen de Democraten elke kans aangrijpen om de mi­nis­ters­kan­di­da­ten van Trump in een kwaad daglicht te stellen