Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Het vertrouwen in de Brexit wankelt

Democratie

Sander Becker en Tim de Wit

© Brechtje Rood

Veel Britten hebben spijt van de Brexit, maar niet vanwege alle perikelen in Downing Street. Ze denken dat de Europese Unie hen opzettelijk hard straft om andere EU-lidstaten schrik aan te jagen voor een vertrek.

De Britten verliezen in rap tempo houvast sinds ze in juni vorig jaar voor de Brexit kozen. Hun politici gaan rollebollend over straat, de onderhandelingen met Brussel zijn vastgelopen en de Britse economie zakt almaar verder weg. Logisch dat de meeste Britten de Brexit inmiddels zien als een vergissing: 46 procent vindt de keuze bij nader inzien een fout, terwijl 42 procent er nog achter staat, blijkt uit een YouGov-enquête van afgelopen week.

Lees verder na de advertentie

Afkeer

Britten geven de Europese Unie de schuld van hun malaise

Dat kun je een omslag noemen, maar dan wel eentje op de vierkante millimeter: een massale afkeer van de Brexit blijft voorlopig uit. Als er op dit moment een nieuw brexit-referendum werd gehouden, zou het blijven-kamp volgens de laatste peilingen weliswaar winnen van het vertrek-kamp, maar met hooguit 1 procent verschil.

Waarom blijven de Britten toch zo vasthouden aan de Brexit, terwijl de schade zich al duidelijk aftekent? Heel eenvoudig: ze geven de Europese Unie de schuld van hun malaise. Maar liefst 62 procent van de Britten denkt dat de EU hen opzettelijk straft om andere EU-lidstaten schrik aan te jagen voor een vertrek.

Dat bleek dit weekend nog uit een peiling van de zakenman en Conservatieve partijdonor Lord Ashcroft. Slechts 11 procent van de Britten gelooft dat de onderhandelaars uit Brussel ‘oprecht hun best doen’ voor een akkoord. De Britse onderhandelaars zouden zich daarentegen wel tot het uiterste inspannen, meent 41 procent van de ondervraagden.

De economische neergang in het Verenigd Koninkrijk wordt in de Britse beleving kortom veroorzaakt door Brussel, niet door Londen zelf. Onzin, vinden economen, die vooraf luidkeels en nagenoeg unaniem hebben gewaarschuwd dat de Brexit zou uitmonden in een chaos. Zij zien hun gelijk bevestigd, al willen de Britten dat nog niet erkennen.

“De experts wreken zich”, kopte de krant Le Monde dit weekend boven een opiniestuk van de Amerikaanse hoogleraar economie en politicologie Barry Eichengreen. Kort na het brexit-referendum leek alles nog in orde, schrijft Eichengreen. Sterker, de Britse export kende aanvankelijk zelfs een opleving doordat het Britse pond in waarde daalde, wat producten uit het Verenigd Koninkrijk goedkoper maakte. Al die deskundigen met hun dreigende rampverhalen zaten er dus naast, concludeerden de Britten opgelucht.

Koers pound sterling online © Louman & Friso

Consumentenvertrouwen

Maar inmiddels is het tij gekeerd. De Britse inflatie is gestegen tot 3 procent, terwijl de lonen achterblijven. Het consumentenvertrouwen, graadmeter van de economie, brokkelt gestaag af. De uitgaven van burgers zijn in het tweede kwartaal van dit jaar gezakt tot het laagste niveau in vier jaar, aldus Eichengreen. De verkoop van nieuwe auto’s daalt ook al vier maanden achtereen.

Het duurt in de praktijk even voordat zo’n crisis zich manifesteert, schrijft Eichengreen. Maar als het eenmaal zover is, kan het hard gaan. Labour-politicus Gordon Brown pleit daarom inmiddels voor een nieuw Brexit-referendum, komende zomer, als de nadelen van het vertrek inderdaad te groot blijken.

Consumentenvertrouwen online © Louman & Friso

Voorlopig krijgt hij nauwelijks bijval, maar ook dat is misschien een kwestie van tijd. In een land dat decennia gekleurd is door anti-EU-propaganda van tabloids gaan burgers vermoedelijk pas anders piepen als het water hun werkelijk tot de lippen staat.

Staat May’s opvolger al klaar of niet?

Hangend aan de rand van de afbrokkelende afgrond. De cartoon in The Sunday Times liet weinig een de verbeelding over. Theresa May zit in de moeilijkste dagen van haar premierschap en zal moeten vechten voor haar ­politieke leven. 

Al maanden staat haar positie ­onder druk. De verkiezingen in juni, die zij uitschreef in de hoop haar meerderheid te vergroten, liepen uit op een nachtmerrie. Ze verloor haar meerderheid in het Lagerhuis juist en kon maar net aanblijven als minister-president. Haar imago als ‘bloody difficult woman’ was veranderd in een fragiele, kwetsbare politiek leider.

She is in office, but not in power

Jeremy Corbyn

Pijnlijke incidenten volgden elkaar snel op. Een dramatische hoestspeech op het congres en ministers die ­opstapten na schandalen. Voor veertig parlementsleden was daarmee de maat vol. Die lieten aan de fractie doorschemeren, volgens The Sunday Times, dat ze bereid zijn om May af te zetten. 48 handtekeningen zijn ­genoeg om een interne leiderschapsverkiezing te veroorzaken.

Het maakt de druk op de premier steeds groter. Daarnaast mist ze de ­gezag om het tij te keren. Haar ­eigen ministers zetten haar onder druk om bijvoorbeeld haar Brexit-koers aan te passen, zoals bleek uit een uitgelekte brief van Brexiteers van het eerste uur Boris Johnson en Michael Gove, allebei ministers in haar kabinet. “She is in office, but not in power”, sneerde Jeremy Corbyn, de leider van oppositiepartij Labour.

Geen alternatief

Het enige lichtpuntje voor May is dat er op dit moment geen logisch ­alternatief is. Er is binnen de Conservatieve partij geen uitgesproken ­opvolger die binnen alle stromingen van de partij goed ligt. Johnson is zelf verwikkeld in een diplomatieke rel met Iran, nadat hij beweerd had dat een Brits-Iraanse journaliste in Iran was om journalisten op te leiden, terwijl ze er op vakantie was. Haar hangt een gevangenisstraf boven het hoofd.

Zo lang May de hoofd­be­woon­ster van 10 Downing Street blijft, is elke dag voor haar overleven

Daarnaast zou een nieuwe premier ook de brexit-onderhandelingen in gevaar kunnen brengen. Een nieuwe leiderschapsverkiezing kost tijd, terwijl tijd juist de grootste vijand is van de Britten bij deze onderhandelingen. In maart 2019 moet Brexit geregeld zijn en er is nog nauwelijks enige vooruitgang geboekt.

Daarom houden veel kopstukken binnen de Conservatieve partij May voorlopig nog de hand boven het hoofd. Ook zij zien de gevaren van het aan de kant schuiven van hun premier. Je blust er misschien één brand mee, maar die zal vervolgens op andere plekken weer uitbreken.

Maar zo lang May de hoofdbewoonster van 10 Downing Street blijft, is elke dag voor haar overleven. Er liggen nog eindeloos veel problemen op de loer, die ze vanwege haar uitgeklede machtspositie amper ­alleen kan oplossen.

Zo deed ze nog een concessie aan het parlement. Uit angst om in het Lagerhuis een pijnlijke nederlaag te lijden, zegde ze toe dat het parlement mag stemmen over het uiteindelijke brexit-akkoord. Al betekent dat niet, zo voegde brexit-minister David Davis eraan toe, dat de Brexit daarmee terug te draaien valt.

Lees ook: Met plaatsvervangende schaamte en medelijden zagen de Britten May afgaan



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Britten geven de Europese Unie de schuld van hun malaise

She is in office, but not in power

Jeremy Corbyn

Zo lang May de hoofd­be­woon­ster van 10 Downing Street blijft, is elke dag voor haar overleven