Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Het nieuwe Rotterdamse college maakt korte metten met het oude beleid

Democratie

Niels Markus en Hans Marijnissen

De partijen tijdens de presentatie van het coalitieakkoord ‘Nieuwe energie voor Rotterdam’. © ANP

Het college-akkoord in Rotterdam ademt nieuwe energie, zegt de nieuwe coalitie. Het barst van de plannen en maakt korte metten met het oude beleid. Maar een stad met tien wethouders, werkt dat wel?

De symboliek ligt er duimendik bovenop. Het nieuwe Rotterdamse college van VVD, D66, GroenLinks, PvdA, CDA en ChristenUnie/SGP presenteert zichzelf in het – groene – park op het Noordereiland, gelegen tussen Rotterdam-Noord en Rotterdam-Zuid. En tussen twee bruggen: de Willemsbrug en de historische Hefbrug. En dan heet het college-akkoord ook nog eens ‘Nieuwe energie voor Rotterdam’.

Lees verder na de advertentie
Rotterdam wil voorop lopen met de ener­gie­tran­si­tie, een hele klus in de vervuilende havenstad

Dit college, willen de partijen maar zeggen, gaat voor verbinding. Tussen Noord en Zuid – er komen een nieuwe stadsbrug en metrolijn, tussen arm en rijk en als het even kan, in de harde Rotterdamse politieke cultuur, tussen coalitie en oppositie. Die energie moet ook letterlijk genomen worden. Rotterdam wil voorop lopen met de energietransitie, een hele klus in de vervuilende havenstad.

De stad krijgt een eigen klimaatakkoord, waaraan haven, bedrijfsleven en burgers moeten meedoen. Dat lijkt vooral een uitwerking te worden van het landelijke Klimaatakkoord, dat deze zomer wordt verwacht. Rotterdam legt zich immers vast op dezelfde doelen: 49 procent afname van de CO2-uitstoot in 2030, 100 procent in 2050.

'Gure jaren'

PvdA-leider en aanstaand wethouder Barbara Kathmann wijst erop dat in Rotterdam heel veel moet gebeuren en dat zo’n akkoord daarom gerechtvaardigd is. “We gaan de oude woningvoorraad klimaatbestendig maken. Daarom moeten we bijvoorbeeld ook afspraken maken met bouwbedrijven, zij moeten hun manier van werken aanpassen.”

Bovendien dreigen veel havenwerkers hun baan te verliezen. Die wil het nieuwe college omscholen, zodat de 80.000 banen kunnen worden ingevuld die de energietransitie naar verwachting gaat opleveren in de regio. Ook wil het college dat geen leerling school verlaat zonder werk. Daarvoor willen de partijen afspraken maken met het bedrijfsleven, desnoods moeten jongeren langer op school blijven.

De ‘nieuwe energie’ uit de titel van het akkoord kan ook worden opgevat als een frisse wind die door het stadhuis gaat waaien na de vier 'gure jaren' waarin Leefbaar Rotterdam het voor het zeggen had. De linkse partijen hadden het idee dat ze nooit iets voor elkaar kregen bij het college van Leefbaar, D66 en CDA, dat het armoedebeleid sterk versoberde en zich stevig uitliet over integratie en veiligheid.

Dit college, zeggen de deelnemers, is het stadsbestuur van de toekomst. Het 44-pagina’s tellende akkoord ademt ambitie met talloze plannen en plannetjes. Het akkoord straalt daarom ook uit dat de blik weer vooruit kan in de stad, na de als regressief ervaren Leefbaarjaren. Of zoals VVD-fractievoorzitter Vincent Karremans het zegt: “De uitdagingen zijn heel groot. Maar ook de ambities voor taal, banen, veiligheid. Als je aan zo’n plan werkt, is dat vet. Dat geeft energie.”

Tien wethouders, werkt dat wel?

De havenstad heeft het ooit met acht wethouders gedaan, zelfs met maar zes, maar binnenkort staat er opeens het recordaantal van tien voor de Rotterdamse raad. Het college van VVD, D66, GroenLinks, PvdA, CDA en ChristenUnie/SGP neemt breed plaats in de collegebanken. Burgemeester Ahmed Aboutaleb moet inschikken.

© Sander Soewargana
De oppositie vindt het te duur, en denkt dat zo’n breed college alleen maar leidt tot een onbestuurbare stad

De oppositie vindt het te duur, en denkt dat zo’n breed college alleen maar leidt tot een onbestuurbare stad. VVD-fractievoorzitter Vincent Karremans noemt dat onzin. “Ook met een college met Leefbaar Rotterdam waren we waarschijnlijk op negen wethouders uitgekomen.” ChristenUnie/SGP krijgt een deeltijdwethouder. “In deze constellatie hebben we 0,4 wethouder meer.”

Zet je het aantal wethoudersposten af tegen het aantal inwoners, dan zitten kleine buurgemeenten als Ridderkerk en Barendrecht er luxer bij met slechts acht of negenduizend inwoners per wethouder, terwijl een Rotterdamse wethouder omgerekend zorg draagt voor meer dan 63.000 inwoners.

Zo’n forse batterij wethouders die een kleine tienduizend euro per persoon per maand verdienen, heeft voor- en nadelen. Volgens Ton Roerig van de Wethoudersvereniging vooral nadelen. “Zelden wordt dat grote aantal veroorzaakt door de zwaarte van de problematiek in de stad”, zegt hij. “Eerder uit politieke motieven. Er zijn veel partijen opgenomen in het college die allemaal een of twee wethouders willen leveren.”

Verkokering

Het gevaar kán zijn dat er verkokering ontstaat als elke wethouder met een eigen ambtelijk apparaat gaat werken dat slechts zíjn wethouder bedient. In dat geval is het niet goed als elke afdeling slechts háár kant van het probleem probeert op te lossen.

Toch zou hij het onverstandig vinden als de rijksoverheid als antwoord op de politieke versnippering het wettelijke maximum op wethoudersposten gaat verlagen. Op dit moment mag het getal dat wordt gevormd door 25 procent van het aantal raadszetels worden ingezet als wethouderszetel, zegt hij. Rotterdam blijft daar met tien wethouders (op 45 raadszetels) ruim onder. “Ik zou vooral zeggen: bemoei je je er als Rijk niet mee. De vorming van colleges is een lokale aangelegenheid.”

Hoogleraar Bestuursrecht Marcel Boogers ziet ook voordelen aan het grote aantal wethouders. “Brede colleges hebben ook een breed draagvlak onder de bevolking. Minder mensen voelen zich buitengesloten in de oppositie. Dat is goed. Wat ook voordelig is, is dat die vele wethouders met smallere portefeuilles veel tijd hebben om de samenleving in te gaan om maatschappelijke coalities te sluiten.” De wethouder wordt gezien en is benaderbaar.

Partijpolitiek

Bínnen de muren van het gemeentehuis ziet hij wel gevaren. “Wethouders met een kleine portefeuille dreigen op de stoel van hun topambtenaren te gaan zitten.” Ze delegeren minder, terwijl ambtenaren meer ervaring hebben en kennis van dossiers.

Het gesloten akkoord is par­tij-over­stij­gend en zeer ambitieus. Dan ga je niet lekker partijpolitiek lopen bedrijven

VVD-fractievoorzitter Vincent Karremans

Daarnaast zal het er ín het college heftiger aan toe gaan. Zoveel wethouders van verschillende partijen zullen allemaal hun kleur en geur in besluiten achter willen laten. “De kans bestaat dat er in de collegekamer voortdurend politieke discussies plaatsvinden die eigenlijk in de gemeenteraad moeten worden gevoerd.”

Zo krijgt Rotterdam een wethouder energietransitie, een wethouder energietransitie en wijken, en ook de wethouders die over de haven en mobiliteit gaan, krijgen met duurzaamheid te maken. VVD’er Karremans maakt zich geen zorgen over conflicten: “Het gesloten akkoord is partij-overstijgend en zeer ambitieus. Dan ga je niet lekker partijpolitiek lopen bedrijven.”

Lees ook:

In de lokale politiek wil iedereen samenwerken - maar niet met nieuwkomers

Een paar gemeenten zwoegen nog op een nieuw coalitieakkoord, veruit de meeste kennen inmiddels een nieuw college. Wat opvalt: nieuwkomers krijgen moeilijk een voet tussen de deur, en samenwerking loont. Vijf trends.

Wat er in Rotterdam gebeurt, is niet des Rotterdams

De onderhandelingen over een nieuw stadsbestuur verliepen uiterst moeizaam in Rotterdam. Wat ging er mis?

Deel dit artikel

Rotterdam wil voorop lopen met de ener­gie­tran­si­tie, een hele klus in de vervuilende havenstad

De oppositie vindt het te duur, en denkt dat zo’n breed college alleen maar leidt tot een onbestuurbare stad

Het gesloten akkoord is par­tij-over­stij­gend en zeer ambitieus. Dan ga je niet lekker partijpolitiek lopen bedrijven

VVD-fractievoorzitter Vincent Karremans