Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Het klimaat wordt een sleutelkwestie in de formatie

democratie

Jelle Brandsma

Bij de formatie zal het klimaat, anders dan in de debatten, een cruciaal onderwerp worden. © ANP

In de campagne kwam het klimaat slechts zijdelings aan bod.  Maar om naast het CDA ook een progressieve coalitiepartner te lokken, zal de VVD groener moeten gaan denken.

In de formatie kan Den Haag er niet meer omheen. Tenminste, als zoals verwacht VVD, CDA en D66 met één of twee andere partijen, GroenLinks en ChristenUnie, aan tafel gaan zitten. Dan wordt de controverse over energie en klimaat cruciaal.

Lees verder na de advertentie

Tekenend was deze week het verkiezingsdebat. Premier Mark Rutte sneerde dat een ‘hek in de lucht’ onmogelijk is. Stevige milieumaatregelen, zoals de ChristenUnie en GroenLinks willen, helpen daarom niet. “Als Nederland kolencentrales sluit, gaat er in Polen een walmende bruinkoolcentrale open.”

ChristenUnie-voorman Gert-Jan Segers mocht in dat debat een stelling aandragen. “We moeten binnen één generatie niet langer afhankelijk zijn van gas en olie”, zei hij. Rutte antwoordde: “Groen is goed, maar u maakt er een links verhaal van”.

Standpunten uiteen

De standpunten van de vijf partijen die een rol lijken te gaan spelen bij de formatie liggen mijlenver uiteen. D66, GroenLinks en ChristenUnie willen vaart maken met bestrijding van klimaatverandering. Zij ondersteunden ook een Klimaatwet die onlangs is ingediend bij de Tweede Kamer. VVD en CDA hebben de hand bij de rem. Maar als zij willen dat GroenLinks of ChristenUnie meedoet in een nieuw kabinet, zullen zij moeten instemmen met grote en kostbare klimaatplannen.

Een blik op de cijfers verheldert de verschillen. De VVD trekt in het verkiezingsprogramma 6,1 miljard euro extra uit voor asfalt, GroenLinks wil 16,4 miljard besteden aan milieumaatregelen, zoals een vleestax en het sluiten van kolencentrales.

GroenLinks wil 16,4 miljard besteden aan mi­li­eu­maat­re­ge­len, zoals een vleestax en het sluiten van kolencentrales

Tussen lijsttrekker Sybrand Buma van het CDA en Jesse Klaver van GroenLinks ging het tijdens de campagne ook hard tegen hard. GroenLinks wil een verpakkingsbelasting en laat daarvoor de burger betalen, riep Buma. Ja, zei Klaver, want dat is goed voor het milieu en de extra kosten voor de burger worden gecompenseerd.

Concessies

Hoe stevig de partijen tijdens de campagne hun ideeën ook uitventten, bij de formatie moeten er concessies worden gedaan. Alle politieke partijen, ook de VVD en het CDA, onderschrijven de doelen in het Klimaatakkoord van Parijs. Daarin staat dat de aarde deze eeuw maximaal twee graden mag opwarmen, en liever nog minder, namelijk anderhalve graad.

Het kabinet van VVD en PvdA maakte een begin met de energietransitie door onder meer een aantal oude kolencentrales op termijn te sluiten en windenergieparken op zee te bouwen. Het nieuwe kabinet heeft, in welke samenstelling dan ook, een nieuw energieakkoord nodig om ‘Parijs’ te halen. Misschien wel met een minister van energie en klimaat. D66, GroenLinks en de ChristenUnie willen de vijf resterende kolencentrales sluiten. VVD en CDA zijn daar tegen en hebben eigen wensen: ruimte voor de boeren en een minister van landbouw.

Doelstellingen Parijs

Uit onderzoek van het Planbureau voor de Leefomgeving naar de verkiezingsprogramma’s bleek een maand geleden dat alleen de plannen van D66, GroenLinks en ChristenUnie koersen op het halen van de doelstellingen van het akkoord van Parijs. Het beleid dat de VVD voorstaat, levert niets op voor het klimaat, is de conclusie. Het CDA liet het verkiezingsprogramma niet eens onderzoeken, want de christen-democraten vinden dat initiatieven om het klimaat te verbeteren uit de samenleving moeten komen en niet van de overheid.

Het CDA vindt dat initiatieven om het klimaat te verbeteren uit de samenleving moeten komen en niet van de overheid

De vraag is hoe Rutte en Buma de anderen over de streep trekken. De premier kan thuis nog eens in de la kijken. In 2008 schreef hij als oppositieleider een notitie over het klimaatbeleid. De nieuwe koers van de VVD zou ‘groenrechts’ moeten zijn. “Met ‘consuminderen’, waar GroenLinks een groot voorstander van is, red je het milieu niet. Er moet veel groter worden gedacht”, zei hij. 

Over wat er moet gebeuren, is sindsdien niets meer vernomen, maar nu komt er misschien toch een vervolg.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
GroenLinks wil 16,4 miljard besteden aan mi­li­eu­maat­re­ge­len, zoals een vleestax en het sluiten van kolencentrales

Het CDA vindt dat initiatieven om het klimaat te verbeteren uit de samenleving moeten komen en niet van de overheid