Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Henk Krol (50Plus): ook de 45-plussers zijn wakker geworden

Democratie

Maaike van Houten

Henk Krol. © Anp
Grijze Kiezers

De aanhang van 50Plus is volgens wetenschappers overwegend man, lager opgeleid én kritisch over immigratie. Ook 50-minners weten de weg naar de partij te vinden, zegt lijsttrekker Henk Krol.

Eerlijk is eerlijk: toen Henk Krol zeven jaar geleden actief werd voor 50Plus had hij zelf wel moeite met zijn nieuwe status, van 50-plusser. "Dat is toch een etiket dat je jezelf opplakt. Een hele grote groep mensen voelt dat zo."

Maar nu, na vier jaar kamerlidmaatschap, is hij helemaal gewend. Hij ziet het zo: "Ik ben twee keer uit de kast gekomen. Een keer als homo, en nu als 50-plusser."

Krol lacht. De stemming in zijn werkkamer aan het Binnenhof is uitstekend. Hij loopt wat moeilijk, vorige week viel hij van de trap naar de parkeergarage. Maar dat is een kleinigheid. Krol voelt de wind van de peilingen in de rug. Als die gelijk hebben, is de eenmansfractie na de verkiezingen tien, twaalf keer zo groot. "Het is gewoon niet bij te houden."

Lees verder na de advertentie
© Johan Kleinjan

Werkloze 50 plussers

Wie komen er af op 50Plus? Aanvankelijk waren dat, zegt Krol, vooral mensen die zich druk maakten over hun pensioen. Ze hadden gerekend op een waardevast pensioen, maar ze zagen dat uitgehold worden omdat de inflatie niet werd gecompenseerd. 50Plus belooft hen dat de uitkering wel wordt aangepast aan de geldontwaarding.

"Maar ook de 45-plussers zijn wakker geworden", omschrijft Krol de nieuwe groep die zich meldt bij zijn partij. Werklozen in die leeftijdscategorie komen moeilijk weer aan de bak. Dat oud-voetballer John de Wolf zich nu als ouderenambassadeur voor hen inzet, ervaart Krol als een persoonlijk succes.

De 45-plussers zijn wakker geworden

Terug naar 65

De laatste maand ziet de lijsttrekker een enorme aanwas van mensen die vinden dat de AOW-leeftijd terug moet van 67 naar 65. Zelf is Krol 66, hij heeft een medische check gedaan en voelt zich fit voor de komende vier jaar in de Kamer. "Maar ik zit hier niet voor mezelf."

Wie wil, moet na zijn 65ste kunnen doorwerken. Maar de algemene regel moet van 50Plus weer worden, dat mensen met hun 65ste kunnen stoppen. Ook SP en PVV willen terug naar 65. In de concurrentie met hen formuleert 50Plus dat nu als een harde eis, net als het geïndexeerde pensioen. Ononderhandelbaar, een breekpunt.

Terug naar 65 is een breekpunt, on­on­der­han­del­baar

Politiek niemandsland

Dat er nu zoveel mensen gevoelig lijken voor de boodschap van 50Plus, kan politicoloog André Krouwel wel verklaren. De partij is in een gat gedoken, een heel groot gat zelfs. In dat politieke niemandsland zitten veel oudere kiezers, die de bescherming zoeken van de verzorgingsstaat. "Ze kunnen hun inkomen niet meer verbeteren en ze zijn niet rijk genoeg om zelf voor de zorg te betalen", zegt de wetenschapper.

Krouwel analyseerde de achterban van 50Plus, op basis van het Kieskompas dat hij met Trouw ontwikkelde, en aan de hand van het nationaal kiezersonderzoek. Samen met zijn collega Simon Otjes publiceerde hij daar in 2012 over in het tijdschrift Journal aging & social policy.

De wetenschappers stellen vast dat de gemiddelde stemmers op de ouderenpartij de 65 zijn gepasseerd. Ze zijn vaker man dan vrouw, vaker niet dan wel gelovig en gemiddeld niet zo hoog opgeleid. Ze werken in het algemeen niet, en ze zijn ontevreden over de traditionele partijen, of die nou links zijn of rechts.

Qua opvattingen zijn ze conservatief, zowel cultureel als economisch. Krouwel omschrijft de aanhang als 'boze oude mannen die het systeem niet willen afbreken, maar willen behouden'.

Ze hebben weinig op met veranderingen op de arbeidsmarkt, en ze vrezen ingrepen in de verzorgingsstaat en de zorg. Die maken hen onzeker, en die treffen hen - ook in de portemonnee. Economisch omschrijft Krouwel ze als linkse PVV'ers.

Er zijn zoveel ouderen die echt weinig hebben. Daar komen zij voor op

Tegen de immigranten

'Onverwacht' noemen de onderzoekers hun bevinding, dat de kiezers van ouderenpartijen erg kritisch zijn over immigratie, globalisering en Europese integratie. Ook die ontwikkelingen zien ze als een bedreiging voor hun eigen bestaan. De koek moet door meer mensen gedeeld worden en dus blijft er minder voor hen over, zo is de redenering.

"Ze vinden dat 'onze' mensen beschermd moeten worden, en niet de nieuwkomers", zegt Krouwel, die aantekent dat hij dit meer hoort in groepsgesprekken met kiezers dan dat dit precies uit onderzoek blijkt. "Er is moeilijk een vinger op te leggen, maar het geeft me wel een unheimisch gevoel. De consequentie is hetzelfde als bij de PVV: ze zijn tegen immigranten en tegen hun kinderen. Ook die hebben het in hun ogen nog niet verdiend overal van mee te profiteren."

Politicus Krol noemt deze waarneming van de wetenschapper Krouwel 'iets te subjectief.' Zijn partij wil echte vluchtelingen helpen, maar keert zich tegen economische vluchtelingen. Van zijn achterban hoort hij nooit van die sterke anti-immigratiegeluiden. Al weet hij ook dat 50Plus mensen aantrekt die eerst PVV stemden, maar die partij verlieten toen Geert Wilders daags na de verkiezingen in 2010 terugkwam op zijn belofte dat de AOW-leeftijd op 65 moest blijven.

Hun kinderen hebben het in hun ogen nog niet verdiend om overal van mee te profiteren

Ex-PVV-stemmers

Krol houdt er rekening mee dat er iets van dat gedachtengoed is blijven hangen. Dat dit verklaart waarom 50Plus de enige partij is die de PVV niet uitsluit, ontkent de lijsttrekker. "Wij sluiten niemand uit, dus ook de PVV niet. Dat is iets anders dan alleen de PVV uitsluiten."

De meeste winst zit hem trouwens al lang niet meer in de ex-PVV-stemmer. Recente onderzoeken van Ipsos laten zien dat 50Plus de wind zo in de rug heeft dankzij kiezers die teleurgesteld zijn in PvdA, VVD, SP en PVV - in die volgorde.

Uit solidariteit stem ik op 50Plus

Jack Peeters (68) Getrouwd, twee kinderen (44 en 41), vier kleinkinderen. Hij had een accountancy-praktijk. Peeters woont in Velserbroek, maar belt vanuit zijn tweede huisje in Drente.

"Ik zeg maar meteen: ik ben geen armlastige 65-plusser. Ik was ondernemer en heb een pensioen BV.

"Maar ik maak me wel zorgen over ouderen met een klein pensioentje. Die groep wordt weggezet als zakkenvullers. Dat drijft me in handen van 50Plus, mijn stem is dus een stem uit solidariteit.

"Ik ben het helemaal eens met de visie van die partij op de pensioenen. De berekening van de verplichtingen die de fondsen hebben, wordt veel te somber voorgesteld.

"Op langere termijn is het helemaal niet nodig zo pessimistisch te zijn. Dat zeg ik ook tegen jongeren. Zij hebben het gevoel dat ze bestolen worden, maar ze kunnen vertrouwen op wat er is geweest, dat de pensioenfondsen veel betere rendementen hadden. Dat komt vast weer terug.

"Tot vorig jaar was ik lid van de VVD. Voor mij was het breekpunt de hulp aan Griekenland. Ik geloof in de Europese Unie, maar de VVD had hier een sterkere ruggegraat kunnen tonen. Daarom ben ik vertrokken.

"50Plus focust op de pensioenen en de AOW-leeftijd op 65. Ik heb het programma bekeken, dat is veel breder. De partij wordt weggezet als one-issue-partij, maar dat is gewoon onzin. 50Plus zorgt voor een wake-upcall. Andere partijen willen nu ook ineens twee miljard voor de zorg erbij. Er is alle reden de vinger stevig aan de pols te houden."

De partij wordt weggezet als o­ne-is­sue-par­tij, maar dat is gewoon onzin

Jack Peeters © Jack Peeters

Met de gevestigde orde heb ik het helemaal gehad

Wim Stolwerk (67) Getrouwd, twee kinderen van 33 en 30, twee kleinkinderen. Woont in Vinkeveen. Hij werkte als directeur in de filmsector voor Amerikaanse bedrijven.

"Als er vandaag verkiezingen zouden zijn, werd het 50Plus, en ik denk dat dat wel zo blijft. Ik beschouw dit als een stem in de eigen richting. Ik heb AOW en een klein pensioen, van mijn vrouws kant komt er weinig, we waren traditioneel, zij zorgde voor de kinderen.

"Mijn pensioen ging in nog geen jaar tijd al met zeven procent naar beneden. We komen net rond.

"Ik ben nu twee jaar met pensioen. Ik roep al jaren dat de AOW-leeftijd weer naar 65 moet, die 67, dat is zo'n onzin. Vanaf je 50ste kan je een baan wel vergeten, geen werkgever wil je hebben. De banen zijn er niet, ondanks dat gebrul uit Den Haag.

"Er wordt wel gezegd dat de werkloosheid daalt, ook onder ouderen, maar ik lees andere bladen, daar staat dat de werkloosheid wel boven het miljoen zit. Er blijven een hele hoop mensen buiten de statistieken.

"Mijn stem op 50Plus is ook deels een proteststem. Ik kom uit een VVD-nest, maar ik heb het helemaal gehad met de gevestigde orde en de traditionele partijen. Op sommige terreinen ben ik links. Sociaal, milieu. Maar op andere rechts. Er zijn hier te veel buitenlanders die niet integreren. Als ik zie hoe jonge Marokkaantjes zich gedragen, zeg ik: ga weg. Dat integratieverhaal werkt niet. Ik vind ook dat er minder vluchtelingen moeten komen, al geloof ik niet dat hun komst ten koste gaat van onze pensioenen of voorzieningen. Opvang in de regio is gewoon beter, hoe moeilijk dat ook is. Met deze punten zit ik weer dichter bij de PVV, maar ik denk dat dat bij 50Plus ook wel in goeie handen is."

De banen zijn er niet, ondanks dat gebrul uit Den Haag

Wim Stolwerk © Wim Stolwerk

'Normaal zou ik uitwijken naar de SP'

Gé Hiddinga (71) Getrouwd, een dochter van 45, woont in Zuidbroek. Zij heeft sinds haar huwelijk niet meer gewerkt. Haar man was beveiliger. Ze hebben beiden AOW en een 'redelijk' pensioen.

"Ik ben actief geweest in de PvdA en ik ben nog steeds rood. Het gaat me echt aan het hart, maar ik kan er nu niet meer op stemmen. Ik ben afgehaakt toen de PvdA met de VVD ging regeren.

"Die partijen staan zo tegenover elkaar, dat kan gewoon niet. En dat is ook gebleken. De PvdA is akkoord gegaan met een eigen bijdrage voor de zorg van 385 euro.

"Ik spreek niet voor mezelf, maar hier zijn veel mensen die dat niet kunnen betalen. En dan de bezuinigingen op de zorg en het tekort aan huurwoningen.

"Normaal gesproken zou ik uitwijken naar de SP, maar het wordt nu de 50Plus. Ouderen moeten de Kamer in, de partij heeft een lijst met hele deskundige mensen.

"Wijzelf hebben het goed, we hebben een eigen huis en geen hypotheek. Maar we zijn ons hele leven zuinig geweest. Als we een huur van 1000 euro hadden, dan hadden we een probleem.

"Het kost veel geld om de pensioenen op niveau te houden, zoals 50Plus wil. Werkenden moeten dat betalen, en dat vind ik geen punt. Hier wonen veel tweeverdieners. Als je ziet wat zij hebben en doen, daar kan best wat af.

"Het is ook helemaal niet raar dat zij voor ons betalen. Mijn generatie vond het normaal om premie af te dragen voor ouderen, of voor zieken. Dat sociale is nu weg, iedereen gaat voor zichzelf.

"Je kunt niet zeggen dat 50Plus die solidariteit ook laat schieten. Er zijn zoveel ouderen die echt weinig hebben. Daar komen zij voor op."

Hier wonen veel twee­ver­die­ners. Als je ziet wat zij hebben en doen, daar kan best wat af

© Gé Hiddinga

Deel dit artikel

De 45-plussers zijn wakker geworden

Terug naar 65 is een breekpunt, on­on­der­han­del­baar

Er zijn zoveel ouderen die echt weinig hebben. Daar komen zij voor op

Hun kinderen hebben het in hun ogen nog niet verdiend om overal van mee te profiteren

De partij wordt weggezet als o­ne-is­sue-par­tij, maar dat is gewoon onzin

De banen zijn er niet, ondanks dat gebrul uit Den Haag

Hier wonen veel twee­ver­die­ners. Als je ziet wat zij hebben en doen, daar kan best wat af