Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Gezocht: vrouwelijke verzetsheld te water

Democratie

Marno de Boer

Francien de Zeeuw © rv
Plein 2

De redactie van Plein 2 is terug van een leespauze. Na een oproep om mee te denken over de naam van het nieuwe bevoorradingsschip voor de marine stroomden de suggesties binnen. Niet zelden zat er een uitgebreide toelichting bij. 

Helaas is deze rubriek te kort om te beschrijven wat we allemaal geleerd hebben over de Nederlandse maritieme geschiedenis. Sommigen stellen voor om onderbelichte kanten eens in de schijnwerpers te zetten. Onder meer hoofdvlootaalmoezenier Frans Kuttschrütter en componist en dirigent van militaire muziek kolonel Joop Laro passeerden de revue.

Lees verder na de advertentie

We vroegen eigenlijk naar een zeeheld met een reputatie die anno 2018 niet voor al te veel problemen zorgt en die verbonden is met een kustloze provincie. De marine wil immers dat deel van Nederland weer eens aandacht geven. Veel lezers stelden Piet de Jong voor. De in Apeldoorn geboren oud-premier vocht in de Tweede Wereldoorlog als onderzeebootcommandant. Maar dat verleden past eigenlijk niet zo bij een bevoorradingsschip dat alleen aan de oppervlakte vaart.

De Zeeuw drong te­le­foon­cen­tra­les binnen om Duitse communicatie af te luisteren

Wellicht komt De Jong later aan bod. Sergeant Liesbeth Postma schrijft terecht dat de marine komend decennium ook twee nieuwe fregatten, mijnenbestrijdingsvaartuigen en onderzeeboten in dienst wil nemen. Op sommige suggesties komen we dan ook op een ander moment terug.

Modernisering

Veel lezers willen een modernere naam dan een zeeheld uit de Gouden Eeuw en stellen een verzetsheld met een maritiem tintje voor. Frans van Bers noemt Pa van den Berg, de schuilnaam van Iman Jacob van den Bosch. Deze oud-marineofficier uit Groningen richtte tijdens de bezetting een fonds op voor het levensonderhoud van gezinnen waarvan de man op zee de strijd voortzette.

Hans Posthumus en Eric Clabbers suggereren Conrad Valentin Posthumus. Deze in Harlingen geboren kapitein van een koopvaardijschip ontving al in 1940 de Militaire Willemsorde nadat hij tijdens de overtocht naar Engeland met één mitrailleur een aanval van zeven Duitse vliegtuigen afsloeg. Age Muhl stelt R.J.L. Brouwer uit Nieuwe Pekela voor. Als kapitein van het gemobiliseerde en bewapende koopvaar­dijschip Jagersfontein was hij toevallig in Hawaï tijdens de Japanse aanval op Pearl Harbor. Brouwer schoot terug en maakte Nederland de eerste bondgenoot die de Amerikanen bijstond.

De door Robert van Heeringen voorgestelde verzetsheld komt wel uit het binnenland: viceadmiraal Frits Kruimink werd in 1917 in Oss geboren. In 1940 weigerde hij de Duitse bezetter te beloven geen verzet te plegen, waarna hij als krijgsgevangene naar Duitsland werd afgevoerd. Na veertien mislukte pogingen ontsnapte hij in 1943. Hierop volgde een tocht door Europa waarbij hij in de gelederen van verzetsbewegingen in Polen, België en Frankrijk tegen de nazi’s vocht.

Vrouw

Dan is er de wens om een schip naar een vrouw te noemen. Mark de Laaf, zelf marineofficier, vindt dat een mooi symbool voor een emanciperende krijgsmacht. Hij zocht naar vrouwelijke verzetsstrijders die in het binnenland geboren zijn.

Maar de door De Laaf voorgestelde namen hebben geen van alle een connectie met de marine. Dat geldt wel voor de meermaals genoemde Francien de Zeeuw. Als verzetsstrijder drong ze telefooncentrales binnen om Duitse communicatie af te luisteren en smokkelde ze wapens. In 1944 werd ze het eerste lid van de nieuwe Marine Vrouwenafdeling, en daarmee tegelijk de eerste vrouwelijke militair in de Nederlandse krijgsmacht. Maar De Zeeuw komt niet uit het binnenland.

Omdat er zoveel te kiezen valt, vraagt Plein 2 opnieuw uw hulp: welke van deze vier (in willekeurige volgorde) vermelde kandidaten heeft uw voorkeur? En mocht u weet hebben van een verzetsheldin met een maritieme connectie die uit een kustloze provincie komt, dan staan we open voor nieuwe suggesties. Mail naar: parlement@trouw.nl.

Kandidaten tot nu toe

1. Frits Kruimink
2. R.J.L. Brouwer
3. Francien de Zeeuw
4. Conrad Posthumus

In Plein 2 worden de belangrijke en minder belangrijke bijzaken in politiek Den Haag beschreven door de parlementaire redactie van Trouw. Lees meer afleveringen op trouw.nl/plein2.

Deel dit artikel

De Zeeuw drong te­le­foon­cen­tra­les binnen om Duitse communicatie af te luisteren