Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Gerrit Braks (1933-2017), een boerenzoon die noodgedwongen de landbouw moest hervormen

Home

Lex Oomkes

Gerrit Braks (links) in 1982 als kandidaat-minister van landbouw in gesprek met Ruud Lubbers © ANP
In Memoriam

Oud-minister van landbouw en visserij Gerrit Braks, die vandaag op 84-jarige leeftijd overleed, was een typische telg uit het Brabantse en katholieke boerenleven. Hij was de derde in een gezin met tien kinderen van een kleine boer. Braks ademde het rijke Brabantse leven en wijdde het grootste deel van zijn leven aan de landbouw en het landbouwbeleid. 

De vroege loopbaan van Gerardus Johannes Maria Braks, geboren in Odiliapeel, is de  loopbaan zoals vele katholieken uit het zuiden die hadden in die periode van emancipatie. Hij werkte op het bedrijf van het gezin, maar ontwikkelde zich ondertussen verder. Via de Mulo (een spoedopleiding) en de avond-hbs verschafte hij zich uiteindelijk toegang tot de (toen nog geheten) Landbouwhogeschool in Wageningen. 

Lees verder na de advertentie

Braks leek wel voorbestemd zich intensief met landbouwpolitiek te bemoeien. In veel zaken verschilde hij van zijn illustere voorganger in de landbouw, de PvdA-politicus Sicco Mansholt, maar er waren ook veel overeenkomsten. Het verbeteren van het materiële lot van de boer stond in beider handelen centraal. 

Braks was ver­ant­woor­de­lijk voor de invoering van de melkquotering

Al onmiddellijk na zijn studie kwam Braks  te werken op het Ministerie van Landbouw en Visserij. Zowel in Den Haag als later, in Brussel waar uiteindelijk in die jaren het landbouwbeleid voor de lidstaten van de Europese Economische Gemeenschap (EEG) gemaakt werd. 

Braks kreeg met andere woorden een zeer gedegen vooropleiding voor zijn uiteindelijk zeer succesvolle politieke loopbaan. In 1977, toen het CDA gevormd was en zitting nam in het kabinet Van Agt-Wiegel, kwam hij in de Tweede Kamer en na drie jaar verruilde hij het Kamerlidmaatschap voor het ministerschap. Uiteindelijk zou Braks in het tweede kabinet-Van Agt en in alle drie de kabinetten-Lubbers, van 1982 tot en met 1990, minister zijn. Landbouw was in die jaren Gerrit Braks. Uiteindelijk eindigde zijn ministerschap abrupt toen in 1990 de PvdA, de coalitiepartner van het CDA in het derde kabinet-Lubbers, het vertrouwen in hem opzegde. Braks, aldus de PvdA, had te weinig gedaan aan fraude in de Nederlandse visserij. 

Zure regen

Braks kreeg als eerste minister van landbouw te maken met de natuurlijke grenzen van de intensieve landbouw en veeteelt. Zure regen was in de jaren tachtig van de vorige eeuw een groeiend probleem en het enorme mestoverschot in de Nederlandse veeteelt werd steeds problematischer. Bovendien groeide de melkplas de lidstaten van de EEG boven het hoofd. Braks was als minister verantwoordelijk voor invoering van de in Europees verband  overeen gekomen melkquotering, hetgeen hem in de sector die hem zo dierbaar was niet in dank werd afgenomen. 

Door de omstandigheden gedwongen werd de man met het grote hart voor de landbouwsector de eerste die moest gaan nadenken over een toekomst die niet meer alleen op groei georiënteerd kon zijn.

 Het CDA vergat Gerrit Braks niet na zijn gedwongen ontslag als minister. Hij werd niet lang na zijn val als minister lid van de Eerste Kamer voor de christendemocraten en uiteindelijk ook fractievoorzitter. Van oktober 2001 tot juni 2003 was Braks bovendien voorzitter van de Eerste Kamer. 

Deel dit artikel

Braks was ver­ant­woor­de­lijk voor de invoering van de melkquotering