Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Gaskraan kan misschien wel vijf jaar eerder dicht

Democratie

Jelle Brandsma en Bart Zuidervaart

Minister Wiebes tijdens een bezoek aan het Groningse aardbevingsgebied in januari. © ANP/Siese Veenstra

Minister Eric Wiebes wil snel de gaswinning in Groningen verlagen. Een wet moet bedrijven kunnen dwingen.

Goed nieuws voor Groningen: de afbouw van de gaswinning ligt, volgens minister Eric Wiebes van economische zaken en klimaat (VVD), ‘ruimschoots op schema’. De operatie verloopt zelfs zo voorspoedig dat de kraan mogelijk al in 2025, of iets later, geheel dicht kan.

Lees verder na de advertentie

Voor de inwoners van het aardbevingsgebied is dat een meevaller. Sinds de zware aardschok van begin dit jaar bij Zeerijp (3,4 op de schaal van Richter) staat het kabinet onder grote druk de gaswinning te verminderen. Drie maanden later nam Wiebes een ferm en onverwacht besluit: de gaskraan moet uiterlijk in 2030 geheel dicht zijn.

Ik zet mijn geld nu eerder in op 2025 dan op 2030

Directeur Bart Jan Hoevers van Gasunie

Sindsdien overheerst scepsis in Groningen, waar bewoners zich stelselmatig in de steek gelaten voelen door de overheid. De minister bezweert in een brief die hij maandag aan de Tweede Kamer heeft gestuurd dat de afbouw van de gaswinning voorligt op het schema. Wiebes verwacht dat er in 2023 minder dan 5 miljard kuub gas uit het Groningenveld wordt gehaald. Ter vergelijking: in 2012 ging het nog om ruim 48 miljard kubieke meter.

Wiebes noemt zelf geen jaartal waarin de winning geheel gestopt moet kunnen zijn, maar directeur Bart Jan Hoevers van Gasunie zei maandag tegen RTV Noord: “Ik zet mijn geld nu eerder in op 2025 dan op 2030”.

Grootverbruikers

Om de operatie in Groningen te laten slagen, zijn op korte termijn twee zaken cruciaal. Ten eerste moet in Zuidbroek een stikstof­fabriek worden gebouwd. Daar kan uit het buitenland geïmporteerd gas geschikt worden gemaakt voor fornuizen en cv-ketels.

De Nederlandse huishoudens zijn nu nog afhankelijk van het Groningse gas. Wiebes zegt dat deze fabriek ‘conform planning’ in het voorjaar van 2022 gereed zal zijn.

Nederland telt ongeveer dertien bedrijven die jaarlijks meer dan honderd miljoen kuub gas nodig hebben

Hans Grünfeld, directeur van VEMW

Daarnaast is het ‘essentieel’, aldus Wiebes, dat de grootste gasverbruikers van Nederland worden losgekoppeld van het Groningenveld. Uiterlijk in oktober 2022 moeten deze negen bedrijven zijn overgestapt op een andere, liefst duurzame energievoorziening. De minister richt zich op deze relatief kleine groep, omdat zij samen goed zijn voor een jaarlijks gasverbruik van meer dan 3 miljard kuub.

Om welke grootverbruikers het gaat, meldt Wiebes niet. Volgens directeur Hans Grünfeld van VEMW, de branchevereniging van energieverbruikers, telt Nederland ongeveer dertien bedrijven die jaarlijks meer dan honderd miljoen kuub gas nodig hebben. Daarbij zitten in ieder geval drie gasgestookte energie­centrales, kunstmestfabriek Yara, suikerfabriek Suiker Unie, zoutbedrijf AkzoNobel, glastuinbouwfirma Agriport A7 en industriecomplex Emmtec.

De minister wil gewoon geen enkel risico lopen. De wet is een stok achter de deur.

Woordvoerder minister Wiebes

Dwang

De minister is ‘uitvoerig in gesprek met deze groep bedrijven over concrete ombouwplannen’, zegt hij. Of dat in alle gevallen tot een succes leidt, is onzeker. Daarom bereidt Wiebes een wijziging van de Gaswet voor om deze bedrijven zonodig te kunnen dwingen van het Groningse gas af te stappen. Het kabinet heeft 75 miljoen euro beschikbaar als ‘nadeelcompensatie’.

Een woordvoerder van Wiebes ontkent dat hij aan die wetswijziging werkt, omdat de gesprekken met de grootverbruikers stroef zouden verlopen. “De minister wil gewoon geen enkel risico lopen. De wet is een stok achter de deur.”

Directeur Grünfeld van VEMW zegt ‘verrast’ te zijn over de haast die de minister maakt. Zijn organisatie had heel graag afspraken willen maken met de bewindsman over de manier waarop bedrijven verder kunnen zonder het Groningse gas. “Nu blijkt dat er al een wet in de maak is.”

Opvallend is dat Wiebes in zijn Kamerbrief terugkomt van een eerder plan. De minister heeft eerder dit jaar een kleine tweehonderd bedrijven per brief laten weten dat zij zo snel mogelijk moeten stoppen met het verbruiken van gas uit Groningen. Wiebes haalt nu de druk van de ketel. Deze bedrijven krijgen meer tijd om straks direct van gas over te kunnen stappen op duurzame energie.

Lees ook: 

Wiebes maakt haast met dichtdraaien gaskraan (juni 2018)

De gaswinning in Groningen kan sneller worden afgebouwd. Dat is althans de verwachting van minister Eric Wiebes van economische zaken en klimaat.

Deel dit artikel

Ik zet mijn geld nu eerder in op 2025 dan op 2030

Directeur Bart Jan Hoevers van Gasunie

Nederland telt ongeveer dertien bedrijven die jaarlijks meer dan honderd miljoen kuub gas nodig hebben

Hans Grünfeld, directeur van VEMW

De minister wil gewoon geen enkel risico lopen. De wet is een stok achter de deur.

Woordvoerder minister Wiebes