Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Formerende partijen terughoudend, ondanks spectaculaire groeicijfers

Home

Lex Oomkes

Hoewel er enthousiasme is over de economische groeicijfers van Nederland, lijken de formerende partijen de hand op de knip te willen houden. Op de foto VVD-onderhelaars Mark Rutten en Halbe Zijlstra. © ANP

De economische vooruitzichten zijn volgens het Centraal Planbureau in nauwelijks twee maanden al weer een stuk positiever geworden. 

Desondanks blijven de formerende partijen voorzichtig in hun uitingen. De boodschap is en blijft dat er niet of nauwelijks geld is voor nieuwe uitgaven. Hoewel het geld tegen de plinten klotst, blijven de politici beducht te veel verwachtingen te wekken. 

Lees verder na de advertentie

De cijfers die omhoog moeten, gaan sinds de voorlaatste doorrekening van het planbureau in de zogeheten juniraming, verder omhoog; de cijfers die omlaag moeten nog iets meer naar beneden. De economische groei trekt verder aan (een historisch vrij unieke 3,3 procent groei dit jaar, 2,5 procent in 2018 en gemiddeld in de komende kabinetsperiode 1,8 procent per jaar), de staatsschuld daalt spectaculair tot  54 procent volgend jaar en het begrotingsoverschot dreigt nog weer iets hoger uit te vallen dan eerder verwacht (0,6 procent dit jaar en 0,9 procent volgend jaar. In euro's: ruim 4,5 miljard in 2017 en een kleine zeven miljard euro in 2018. 

De verbetering van de koopkracht komt voor bijna geen in­ko­mens­ca­te­go­rie uit boven een procent

De cijfers worden alleen maar nog beter als het effect van de fors lagere overheidsinkomsten uit aardgas uit het beeld worden gefilterd. De economische groei komt in dat geval over 2017 uit op meer dan vier procent. 

Het begrotingsoverschot zou, mocht een nieuw kabinet niet besluiten tot extra uitgaven zonder dat die worden gecompenseerd met bezuinigingen elders, in 2021 volgens het planbureau kunnen uitkomen op 1,6 procent van het Bruto Binnenlands Product, ruim twaalf miljard euro. De staatsschuld zou in dat jaar gedaald kunnen zijn tot rond 45 procent, ruim 340 miljard euro. 

Werkloosheid daalt snel

De werkloosheid blijft ook sneller dalen dan eerder voorspeld. Volgens jaar is rond 4,3 procent van de beroepsbevolking (ruim 390.000 mensen) werkloos. Een extra daling van 0,4 procent vergeleken met juni van dit jaar. 

Net als in juni becijfert het planbureau dat de koopkrachtcijfers flauwtjes aftekenen bij deze zonnige economische vooruitzichten. De verbetering van de koopkracht komt voor bijna geen inkomenscategorie uit boven een procent. Werkenden, en onder hen de hogere inkomens, profiteren nog het meest. 

Vooral in VVD-kring werd terughoudend op de nieuwste CPB-cijfers gereageerd

Met een zo hoog verwacht begrotingsoverschot in 2021 zou je verwachten dat politici al in de rij zouden staan met plannen voor extra uitgaven. De verkiezingsprogramma's van de vier formerende partijen staan ook vol wensen, die over het algemeen niet worden gecompenseerd met bezuinigingen elders. Voor D66 staan forse investeringen in het onderwijs voorop. Het kost miljarden om te voldoen aan de afspraken uit het klimaatverdrag van Parijs en niet alleen de VVD wil lastenverlichting, al was het maar omdat de overtuiging groeit dat de burger in zijn portemonnee nadrukkelijker moet merken dat het beter gaat.  

Houdbaarheid op lange termijn

De mededeling van het Centraal Planbureau dat het zogenoemde houdbaarheidstekort (of -overschot) de komende kabinetsperiode dreigt te dalen van een positief saldo van een half procent naar 0,2 procent maande partijen vandaag in de wandelgangen tot voorzichtigheid. 

Het houdbaarheidstekort of -overschot geeft aan in hoeverre de overheidsbegroting ook op de langere termijn houdbaar is. Met de stijgende uitgaven in bijvoorbeeld de zorg door de verdergaande vergrijzing, is dat cijfer altijd minder rooskleurig dan de voorspellingen voor de kortere termijn. Doordat het nog zittende demissionaire kabinet een aantal tegenvallers op de onderwijsbegroting (rond een half miljard euro) niet met extra bezuinigingen heeft opgevangen  en zich heeft vastgelegd op een extra uitgave in de ouderenzorg van twee miljard euro per jaar daalt het houdbaarheidsoverschot ten opzichte van de ramingen van juni. 

Voor extra uitgaven was in een eerder stadium van de formatie (toen GroenLinks nog aan tafel zat) rond 3,5 miljard euro beschikbaar. Dat bedrag gaat weliswaar iets omhoog, maar niet spectaculair. 

Vooral in VVD-kring werd terughoudend op de nieuwste CPB-cijfers gereageerd. Er werd bijvoorbeeld op gewezen dat de spectaculaire groeicijfers voor de eerstkomende twee jaar vooral zouden worden veroorzaakt door een inhaalvraag na de diepe economische crisis. De groei zou dus niet voor langere tijd gelden, maar het Centraal Planbureau ontkende deze stelling in de vandaag gepubliceerde doorrekening. Volgens het planbureau is zeker in 2018 niet langer sprake van zogenoemde inhaalgroei. De economie draait in dat jaar en in de jaren daarna dermate goed dat zelfs sprake is van een even hoge gerealiseerde groei als de (theoretische) mogelijk groei van een economie als de Nederlandse. 

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
De verbetering van de koopkracht komt voor bijna geen in­ko­mens­ca­te­go­rie uit boven een procent

Vooral in VVD-kring werd terughoudend op de nieuwste CPB-cijfers gereageerd