Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Europees paniekvoetbal over migratie

Democratie

Christoph Schmidt

Het knettert tussen Duitsland en Oostenrijk over het migratiebeleid. De gezichten van de Duitse minister van binnenlandse zaken Horst Seehofer (L) en de Oostenrijkse kanselier Sebastian Kurz staan strak tijdens hun gezamenlijke persconferentie, donderdag. © EPA
analyse

Duitsland weet Oostenrijk geen helderheid te geven over de ‘doorreiscentra’ langs de grens. Nieuw topoverleg over de migratie volgt. Ook Italië schuift aan.

De gezichten van Horst Seehofer en Sebastian Kurz staan strak, bij aankomst­­ in het statige Bundeskanzleramt in Wenen. Eventjes staan de 69-jarige Duitse CSU-minister van binnenlandse zaken en de bijna vier decennia jongere Oostenrijkse bondskanselier (31) stil voor de foto, dan verdwijnen ze schielijk in de zaal ernaast, zonder een woord te zeggen.

Lees verder na de advertentie

Dit is allesbehalve een beleefdheidsbezoek. Het knettert tussen Duitsland en Oostenrijk. Wenen werd deze week geheel verrast door het migratie-akkoord in Berlijn tussen zuster- en regeringspartijen CDU (van bondskanselier Merkel) en de conservatievere Beierse CSU van Seehofer. Daarin is sprake van ‘doorreiscentra’ aan de Duits-Oostenrijkse grens, waar asielzoekers mogelijk worden teruggestuurd naar het EU-land waar ze zijn aangekomen.

Eén ding weet de Oostenrijkse regering, met daarin de rechts-po­pu­lis­ti­sche FPÖ, donders goed: als Duitsland asielzoekers terug over de grens gaat duwen, zal Oostenrijk hen doorduwen, over de zuidgrens

Wenen wist van niets. Eén ding weet de Oostenrijkse regering, met daarin de rechts-populistische FPÖ, donders goed: als Duitsland asielzoekers terug over de grens gaat duwen, zal Oostenrijk hen doorduwen, over de zuidgrens. Daarmee dreigt Italië een probleem te krijgen dat Griekenland in 2015 en 2016 had: migranten die het land binnenkomen en er vervolgens niet meer uit kunnen.

Paniekvoetbal

Deze vergelijking gaat in zoverre mank, dat de aantallen irreguliere migranten sinds 2015 met ruim 90 procent zijn gedaald. Berlijn, Rome, Wenen en andere Europese hoofdsteden lijken een politiek potje paniekvoetbal­­ te spelen, maar dan zonder bal.

Na zijn gesprek met Seehofer zegt Kurz dat de ministers van binnenlandse zaken van Duitsland, Oostenrijk en Italië volgende week in Innsbruck gaan praten over ‘het nemen van maatregelen om de route via de Middellandse Zee naar Europa te sluiten’.

In de tussentijd moet Merkel volgens Seehofer ‘zeer zware onderhandelingen’ voeren met Italië en Griekenland over het terugnemen van migranten die vanuit die landen zijn doorgereisd naar het noorden. “Als dat overleg op niets uitloopt, moeten we opnieuw over maatregelen nadenken”, aldus de Beierse minister, de zaak verder op scherp zettend.

SPD gaat akkoord

Wat er ondertussen nog steeds niet is, is helderheid over het Duitse doorreiscentra-plan. Wel is de derde coalitiepartner in Berlijn, de sociaal-democratische SPD, ermee akkoord gegaan.

Het is inmiddels een trend geworden, op zowel nationaal als Europees niveau. Er worden haastig plannetjes bedacht om politieke conflicten te bezweren (tussen CDU en CSU, of tussen Italië en andere EU-landen) maar de landen die in die plannetjes voorkomen, is niets gevraagd.

Vorige week waren dat de Noord-Afrikaanse landen waar de EU overweegt ‘regionale ontschepingsplatforms’ neer te zetten. Dat riekt naar neo-kolonialisme, riepen sommigen. Maar het gebeurt dus ook binnen de EU zelf. Landen nemen nationaal georiënteerde beslissingen en zeggen vervolgens tegen de buren: ‘Mogen we morgen langskomen? We wilden jullie iets vragen.’

Volgens Kurz is dat niet zo vreemd als het lijkt. Hij zag op de EU-top eind vorige week tot zijn vreugde overeenstemming over ideeën die hij twee jaar geleden als minister van buitenlandse zaken al had en die toen werden weggehoond, bijvoorbeeld over het aan banden leggen van reddingswerk door hulporganisaties in de Middellandse Zee. “We zitten in een overgangsperiode”, aldus Kurz. “In de afgelopen weken is er meer in beweging gekomen dan in de laatste jaren. Het is normaal dat dat tijdelijke onzekerheid geeft.”

Hoe groot de kloof in het Europese migratiedebat is, werd gisteren nog duidelijker zichtbaar in Berlijn, waar Merkel de Hongaarse premier Orbán ontving. De bondskanselier vroeg aandacht voor ‘menselijkheid’ in het migratiedebat. “Duitsland en Hongarije kijken anders tegen de wereld aan”, was Orbáns antwoord. “Wij kennen maar een oplossing: sluit de grenzen.”

Lees ook: Wat betekent het asielcompromis van Merkel en Seehofer?

Angela Merkel (CDU) en Horst Seehofer (CSU) hebben hun asielstrijd bijgelegd. Wat betekent hun compromis voor hen beiden en hun regering? En voor asielzoekers aan de grenzen? Vier vragen.

Deel dit artikel

Eén ding weet de Oostenrijkse regering, met daarin de rechts-po­pu­lis­ti­sche FPÖ, donders goed: als Duitsland asielzoekers terug over de grens gaat duwen, zal Oostenrijk hen doorduwen, over de zuidgrens