Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Een spitskandidaat is een lijsttrekker 2.0

Democratie

Ton den Boon

Frans Timmermans © EPA
Taal

Dinsdag schreef Trouw dat de Finse oud-premier Alexander Stubb ‘spitskandidaat’ van de EVP wil worden bij de verkiezingen voor het Europees Parlement. De eerste keer dat het woord in het artikel stond, stond het tussen aanhalingstekens om aan te geven dat het nog nieuw en/of onbekend is.

Voor zover ik het in het archief kan nagaan, heeft spitskandidaat niet eerder in een gedrukte editie van Trouw gestaan. Toch denk ik dat u er verstandig aan doet het te onthouden. De afgelopen tijd was het namelijk nog een paar keer in de media te vinden. Zo schreef NRC dat Frans Timmermans spitskandidaat voor de sociaal-democraten wil worden.

Lees verder na de advertentie

Spitskandidaat is een nogal letterlijke vernederlandsing – een leenvertaling – van het Duitse woord Spitzenkandidat (lijsttrekker). In feite willen Stubb en Timmermans dus allebei lijsttrekkers van hun partijen worden.

Maar hebben we spitskandidaat wel nodig als we al over de woorden lijsttrekker en lijst­aan­voer­der beschikken?

Opvallend is dat Trouw in oktober, toen Timmermans zijn lijsttrekkersambities kenbaar maakte, nog het Duitse woord Spitzenkandidat gebruikte. Dat dit Duitse woord nu plaatsmaakt voor spitskandidaat, vat ik op als een indicatie dat er een gerede kans bestaat dat deze leenvertaling onze woordenschat blijvend komt verrijken.

Maar hebben we spitskandidaat wel nodig als we al over de woorden lijsttrekker en lijstaanvoerder beschikken? Toch wel. Uit de vindplaatsen zou je kunnen afleiden dat een Spitzenkandidat/spitskandidaat niet zomaar een lijstaanvoerder is, maar iemand wiens lijsttrekkerschap breed gedragen wordt. Het is de onbetwiste lijsttrekker die dus tevens ‘de grote man’ (m/v) binnen zijn partij is.

Grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels, voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon.

Deel dit artikel

Maar hebben we spitskandidaat wel nodig als we al over de woorden lijsttrekker en lijst­aan­voer­der beschikken?