Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Door de lange formatie is Rutte II het langst zittende kabinet sinds de Tweede Wereldoorlog

Home

Bart Zuidervaart

© Chantal van Wessel

Doordat de onderhandelingen lang duren, is het demissionaire kabinet vandaag de langst zittende regeringsploeg sinds de Tweede Wereldoorlog.

Mark Rutte is een man van lijstjes. Te pas en te onpas strooit de minister-president met prestaties waar het land trots op mag zijn. De tweede landbouwexporteur ter wereld, in de top-8 van meest concurrerende economieën, het op één na beste pensioenstelsel ter wereld. Samenvattend, in de woorden van Rutte: Nederland is een 'waanzinnig gaaf land'.

Lees verder na de advertentie

De premier kan een nieuw lijstje aan zijn voorraad toevoegen: de VVD'er geeft vanaf vandaag leiding aan het langstzittende naoorlogse kabinet. Rutte II is dan precies 1749 dagen aan de macht, één dag langer dan het kabinet-Lubbers III.

Toch is er komende week geen taart en champagne in de Trêveszaal tijdens de ministerraad, bevestigde Rutte enkele dagen geleden in het tv-programma 'EenVandaag'. Zeker, het is een prestatie van formaat dat het kabinet de rit wist uit te zitten, niet in de laatste plaats vanwege de wankele minderheidspositie in de Eerste Kamer. Rutte II heeft daardoor 1591 missionaire dagen achter de rug. Maar Lubbers III kende liefst 1644 missionaire dagen.

De verklaring dat Rutte zijn CDA-voorganger inhaalt, is de trage totstandkoming van het nieuwe kabinet waaraan hij leiding hoopt te gaan geven. 157 dagen duurt de formatie inmiddels en de teller loopt nog wel even. Dat Rutte zichzelf naar een record formeert, 'is niet gepland', aldus de premier in 'EenVandaag'.

De kans dat het kabinet-Rutte III er 1 september zit, is nagenoeg nihil

Geen jubelstemming

Er is nog een andere, belangrijkere reden dat VVD en PvdA niet in jubelstemming verkeren. Al de hele zomer dreigt een breuk tussen de coalitiegenoten, het gevolg van een dispuut over de lerarensalarissen. Of het echt zover komt, valt nog te bezien, maar erg vriendschappelijk gaan beide partijen niet meer met elkaar om sinds PvdA-leider Lodewijk Asscher in juni dreigde met het verlaten van het demissionaire kabinet.

Tot zijn irritatie wil de VVD niet al in de komende begroting regelen dat de salarissen op basisscholen omhoog gaan. VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra: "Iedereen weet dat je dit niet kunt doen als demissionair kabinet. Asscher wil de bloemen van de formerende partijen jatten."

Voor de liefhebber: een eventueel rompkabinet van louter VVD'ers zal zich Rutte II blijven noemen. Rutte III was ook mogelijk, maar de premier voelt daar niets voor. Met als gevolg dat Rutte II het record van langstzittende naoorlogse kabinet hoe dan ook verder zal aanscherpen, met of zonder de PvdA aan boord.

Nog meer records

Rutte en zijn mede-onderhandelaars hebben zich inmiddels ook naar de top van een ander lijstje gewerkt, die van langste naoorlogse formaties. Nog een week en dan wordt de formatie van het kabinet-Den Uyl (163 dagen) ingehaald. Van Agt I blijft met 208 dagen onbetwist koploper.

Aan een kabinet dat het lang volhoudt, zit overigens ook een schaduwzijde. Er is meer tijd voor conflicten en aftredende bewindslieden. Tijdens Rutte II moesten er zes vertrekken; twee ministers en vier staatssecretarissen. Ook een naoorlogs record.

Ter relativering: tijdens het eerste kabinet-Balkenende (CDA, VVD, LPF) volgden affaires zich veel sneller op. In de 86 dagen dat dit kabinet missionair was, sneuvelden vier bewindslieden.

De kans dat het kabinet-Rutte III er 1 september zit, is nagenoeg nihil. Op die dag vertrekt PvdA-staatssecretaris Martijn van Dam (economische zaken) naar de raad van bestuur van de Nederlandse Publieke Omroep.

Het ligt voor de hand dat VVD'er Henk Kamp, de minister op dat departement, de honneurs zal waarnemen. Met als gevolg dat deze kabinetsperiode vier verschillende bewindslieden (Co Verdaas, Sharon Dijksma, Van Dam, Kamp) verantwoordelijkheid zijn geweest voor het natuur- en landbouwbeleid. Geen lijstje voor de premier om mee te pronken.

Deel dit artikel

De kans dat het kabinet-Rutte III er 1 september zit, is nagenoeg nihil