Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Dijkhoff verrast de VVD met 500 proefballonnen

Democratie

Wendelmoet Boersema

Klaas Dijkhoff laat zijn proefballonnen op. © Maarten Hartman

Meng een peptalk van staatsman Mark Rutte, vijfhonderd proefballonnen van Klaas Dijkhoff, bier, frietwalm en muziek en je hebt een partijcongres à la VVD. Vindt de regeringspartij zichzelf opnieuw uit?

Het gezondheidsoffensief van het kabinet tegen vlees, vet en alcohol is aan de VVD-leden in Den Bosch niet besteed. In de goedgevulde voormalige veemarkt – nu ‘1931 Congrescentrum’ – houdt de partij van premier en partijleider Mark Rutte zaterdag een ledencongres in festivalvorm met dj’s, bier en frituurwalm, want zaaltjes vol koffieslurpende leden met amendementen op het partijprogramma zijn passé.

Lees verder na de advertentie

Wat loop je te blokhuizen?

Opgevangen in het voorbijgaan: “Wat loop jij hier een beetje te blokhuizen?” Staatssecretaris Paul Blokhuis (ChristenUnie) gaat over de tong vanwege zijn preventieakkoord, in de roezemoezende massa tussen de hamburgercaravan op het foodcourt en de boksring in de lounge, waar kleine glaasjes perzikcider op de tafels de sfeerlichten weerkaatsen.

‘Ons mooie land’ met zijn goede zorg, uitstekende pen­si­oen­stel­sel en mooie tradities is ‘fragiel bezit, een vaasje dat kapot kan vallen’, aldus Rutte

De VVD regeert nu ruim acht jaar. Dan ligt sleetsheid op de loer, metaalmoeheid misschien, al zijn er nog geen zichtbare barsten. Natuurlijk, er waren die paar affaires rond partijleden, excuses van bewindslieden en de lijdensweg van de dividendtax. Er zijn geruchten over Rutte, die naar Brussel zou willen, en er is iedere maand wel een proefballonnetje van fractievoorzitter Dijkhoff. De regeringspraktijk is weerbarstig: na ruim een jaar Rutte III ligt er weliswaar een klimaatakkoord, maar nog geen pensioenakkoord. Donkere wolken hangen boven het debat over het kinderpardon, migratie en de kosten van de energieomslag.

Premier Mark Rutte © Maarten Hartman

De grootste partij van Nederland kiest daarom vandaag de vlucht naar voren. Premier Rutte houdt een lofzang op de polder, op gematigdheid in het debat en op ‘doeners’ in plaats van ‘neezeggers’. Geen nieuw verhaal, maar het thuispubliek is enthousiast. ‘Ons mooie land’ met zijn goede zorg, uitstekende pensioenstelsel en mooie tradities is “fragiel bezit, een vaasje dat kapot kan vallen”, aldus Rutte. Daar moeten we goed voor zorgen. Hij heeft goede hoop dat ze alsnog tot een pensioenakkoord komen, al kondigt de FNV net vandaag acties aan. Hier spreekt een premier die de polder bij elkaar wil houden.

Partijvoorzitter Christianne van der Wal trapt  's ochtends af met een pleidooi voor een nieuwe VVD. Daar past de losse opzet van deze partijdag bij, met in elke zaal gelegenheid om flink van gedachten te wisselen met Kamerleden, bewindslieden en elkaar.

Partijcoryfee Annemarie Jorritsma en echtgenoot zijn er al vroeg. Dat Marco Out, de Assense burgemeester die deze week zijn VVD-partijkaart inleverde, het feestje een beetje verpest, vindt zij ‘heel jammer’. “Hij had moeten bellen, en hier de discussie aangaan.” Jorritsma ziet het risico van het regeringspluche. “Als je niet oppast, heb je geen ideeën meer. We verbouwen de winkel, terwijl hij open is. Het is heel goed dat er debat is, dat het af en toe schuurt.”

Met schuren doelt de oud-minister ook op de ideeën van fractievoorzitter Klaas Dijkhoff. De terugkeer van kernenergie, een wijkenplan om misdaad aan te pakken, een demonstratieverbod rond 5 december, Dijkhoff wist er via de media ook partijgenoten mee op de kast te krijgen.

© Maarten Hartman

Lastige discussies

Maar de fractievoorzitter schuwt lastige discussies in eigen huis niet. Voor het hoofdpodium heeft hij niet het makkelijkste onderwerp gekozen. Duurzaamheid ligt gevoelig in de VVD. Dat blijkt al uit de vragen waarmee Dijkhoff wordt bestookt vanuit de zaal. Ingeleid door komiek Steven Brunswijk – nu te zien in het tv-programma ‘Expeditie Robinson’ – vertelt Dijkhoff hoe hij wil voorkomen “dat Expeditie Robinson straks op onze Wadden kan worden opgenomen, in plaats van op een tropisch eiland”. Kernenergie moet daarin een rol spelen, betoogt hij. Klimaatsceptici en mensen die het gas niet snel kwijt willen melden zich bij de microfoon, terwijl een groot deel van de zaal ongegeneerd doorgaat met luidruchtig netwerken.

“Volgt u mij zo even naar buiten?” Dijkhoff krijgt de zaal in een mum van tijd leeg. Buiten zien de kleumende congresgangers zo’n vijfhonderd blauwe ‘proefballonnetjes’ de lucht ingaan. Gelukkig voor de VVD is Den Bosch een van de gemeenten die nog niet zijn overgegaan tot een verbod van het oplaten van milieuvervuilende ballonnen.

Zelf­voor­zie­nend zijn is voor mij onderdeel van het liberale gedachtengoed

Johan Kristelijn, VVD-lid

Aan de touwtjes hangen briefjes met ideeën, die de leden eerder op de dag hebben ingevuld. Zo ook Willem van Katwijk, die een pardon wenst voor alle kinderen die hier langer dan vijf jaar verblijven. Willem is met deze wens, gedeeld door coalitiepartners D66 en ChristenUnie, in de minderheid in het congrescentrum. Al zou Corine van Overdijk “niet graag in de schoenen van staatssecretaris Mark Harbers staan”, vanwege de taaie asielkwesties. In Oirschot, waar Van Overdijk VVD-fractievoorzitter is, staat een kinderpardonmotie voor volgende maand op de raadsagenda. “Of we voor stemmen, is nog geen gelopen race”, zegt ze.

Voor de huidige coalitie met CDA, D66 en ChristenUnie gaan in Den Bosch niet alle handen op elkaar. De partij mag dan de meeste zetels hebben, toch heb je een in een coalitie van vier maar voor 25 procent een eigen geluid. Dat vindt Johan Kristelijn, ondernemer uit Goes en VVD-lid “zolang ik mag stemmen”. De ChristenUnie is hem veel te links. En D66, nou, het moet wel altijd in hun eigen straatje passen. Dat straalt allemaal af op de VVD. Nee, zijn coalitie is het niet.

VVD-congres nieuwe stijl. © Maarten Hartman

De bewondering voor Rutte blijft. Die is ‘superlenig’, de mislukking van het pensioenakkoord mag hem niet aangewreven worden. Ook minister van buitenlandse zaken Stef Blok vindt Kristelijn goed werk verrichten. Die zegt wat hij denkt, ook al moest hij er excuses voor aanbieden. Wat hij graag anders zou zien? Hij is ondernemer en verhuurt panden, en de regering mag wel harder zijn in het afdwingen van duurzaam bouwen. Waarom staan bijvoorbeeld niet alle nieuwbouwdaken noord-zuid? “Ik heb zelf al elf jaar een warmtepomp en zonnepanelen. Zelfvoorzienend zijn is voor mij onderdeel van het liberale gedachtengoed.”

Een beetje meer Dronten

Melle Berg (21) en Erik Sjoers (16) zijn twee van de vele jongeren die op het partijfestival rondlopen. Beide zijn bestuurslid van de JOVD, de een in Utrecht, de ander in Flevoland. Sjoers is sinds een jaar actief: “Voor mij staat de VVD voor vrijheid, verantwoordelijkheid en verdraagzaamheid. Ik heb eerst ook bij D66 gekeken, maar hier vind ik meer doeners.” Toch mag het van hem allemaal wel wat liberaler. “Wij als afdeling Flevoland staan soms bekend als de boeren. Hoe verder je naar het zuiden gaat, hoe rechtser de VVD wordt. Een beetje meer Dronten in de partij? Kan zeker geen kwaad.” Zijn voorbeeld is Kamerlid Bente Becker, een ‘fantastische vrouw’.

JOVD-bestuursleden Melle Berg (links, 21) en Erik Sjoers (16). © Maarten Hartman

“Klaas doet het echt goed”, stelt Berg. Al vindt hij dat de nadruk in Den Haag soms te veel op veiligheid ligt, en minder op een onderwerp als privacy. “Ik had goede hoop vorig jaar, maar die is door het kabinet nog niet altijd ingelost.” De coalitie komt volgens hem betuttelend over, en dat is niet goed voor de VVD. “Die gezapigheid moeten we vermijden. Er is wel verversing, maar er heerst in Den Haag een aan-de-beurt-cultuur. Dat levert niet altijd de meest competente mensen op.”

Of Berg en Sjoers een partijcarrière nastreven? Sjoers: “Er is hier een workshop ‘gescout worden’. Ga ik niet heen, ik heb ook geen visitekaartjes. Als ze me willen hebben zoals ik ben, is dat prima.”

Lees ook:

Een avondje stand-up politiek met Klaas Dijkhoff

In een Veldhovens café deelde VVD-fractieleider Dijkhoff een avond het podium met een cabaretier. Het begon allemaal wat ongelukkig

Deel dit artikel

‘Ons mooie land’ met zijn goede zorg, uitstekende pen­si­oen­stel­sel en mooie tradities is ‘fragiel bezit, een vaasje dat kapot kan vallen’, aldus Rutte

Zelf­voor­zie­nend zijn is voor mij onderdeel van het liberale gedachtengoed

Johan Kristelijn, VVD-lid